Ấn tượng đầu tiên là khá nhiều con số lạc quan nhưng đối với nhiều DN, gánh nặng đầu tư tài chính đã làm tiêu tan nỗ lực sản xuất kinh doanh của lĩnh vực nòng cốt.
"Dấu ấn" CK
Trường hợp được chú ý nhiều nhất trong lĩnh vực đầu tư tài chính là REE khi Cty này công bố việc trích lập dự phòng từ rất sớm và đều đặn. REE phải chờ đến ngày 25.7 mới có kết quả đầy đủ tới quý II/2008, nhưng theo số liệu chính thức lũy kế tới tháng 5.2008, tổng doanh thu thuần của Cty đạt 547,4 tỉ đồng, tăng 49% so với cùng kỳ 2007, đạt gần 50% kế hoạch 2008. Tuy nhiên lợi nhuận trước thuế là -127,48 tỉ đồng. Như vậy hoạt động sản xuất vẫn tăng trưởng tốt nhưng lợi nhuận âm do REE tiếp tục trích lập dự phòng giảm giá CK.
Theo một nguồn tin riêng, tổng mức trích dự phòng và lỗ đầu tư tài chính 6 tháng của REE khoảng 268,4 tỉ đồng, và riêng quý II khoảng 107,7 tỉ đồng và kết chuyển từ dự phòng sang lỗ là 20,7 tỉ đồng. Những con số lợi nhuận âm vẫn được REE công bố đều đặn từng tháng và cũng không còn gây "choáng" đối với NĐT, nhất là khi Sở GDCK TPHCM yêu cầu các DN niêm yết tuân thủ việc trích lập dự phòng đầu tư tài chính trong các báo cáo từ quý II.
Mảng đáng ngại nhất trong đầu tư tài chính là các CTCK niêm yết. Số liệu đầu tiên đến từ Bảo Việt (BVS) với khoản lỗ hơn 350 tỉ đồng trong quý II/2008. Theo ông Võ Hữu Tuấn, Phó TGĐ kiêm GĐ BVS, khoản lỗ này là do Cty trích dự phòng giảm giá CK tự doanh tại thời điểm 30.6.2008 (khoảng 353,8 tỉ đồng). Nếu không tính đến khoảng trích lập dự phòng này thì quý II BVS vẫn lãi 5,06 tỉ đồng và lãi lũy kế 6 tháng là 97,5 tỉ đồng.
"Tôi tự tin nói rằng nếu các CTCK khác đều nghiêm túc trích lập dự phòng như BVS thì con số thua lỗ của họ có thể lớn hơn nhiều"- ông Tuấn nói. Cũng theo ông Tuấn, BVS đã thực hiện tính dự phòng ở mức VN-Index gần ngưỡng 300 điểm. Do vậy nếu tình hình kinh tế cũng như thị trường khả quan hơn trong thời gian tới thì khoảng dự phòng này sẽ dần chuyển sang thành lợi nhuận vào cuối năm.
Ngày 23.7 vừa qua, CTCK Sài Gòn (SSI) đã thông báo sẽ hoãn nộp báo cáo tài chính quý II tới chậm nhất là 30.7.2008, nhưng cũng có thể công bố sớm hơn. Theo giải thích từ SSI, quy chế tổ chức và hoạt động của CTCK yêu cầu báo cáo 6 tháng đầu năm phải thông báo trước ngày 30.7 hàng năm, trong đó khoản mục vốn chủ sở hữu phải được kiểm toán. Hiện SSI đang thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính 6 tháng nên chưa thể nộp báo cáo tài chính quý II. SSI sẽ công bố báo cáo này cùng với báo cáo tài chính tháng đã kiểm toán. Chưa rõ mức lời lỗ trong hoạt động của SSI ra sao nhưng xác nhận của kiểm toán sẽ đảm bảo độ tin tưởng nhất định đối với NĐT.
Trái ngược với các báo cáo không mấy lạc quan của những DN có "dính" đến đầu tư tài chính, những DN chỉ tập trung vào hoạt động truyền thống đã "ăn mừng" với mức lãi khá lớn. Tập đoàn Hòa Phát (HPG) chắc chắn có con số ấn tượng nhất sàn TPHCM khi mới 6 tháng đã vượt tới 14,5% so với kế hoạch cả năm, đạt 848/740 tỉ đồng. Các mảng kinh doanh chính như thép, ống thép, máy xây dựng, đồ nội thất được cho biết là tăng trưởng mạnh.
Thông tin từ Ban GĐ HPG cho biết Cty không thực hiện đầu tư tài chính. Tuy nhiên cũng nên lưu ý là doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm của HPG là khoảng 5.000 tỉ đồng, đạt 65% kế hoạch năm 2008. Mức lợi nhuận cao này là do HPG đã hưởng nhiều lợi thế từ bối cảnh thị trường nói chung. PVD 6 tháng đầu năm cũng lãi 500 tỉ đồng, gần bằng kế hoạch cả năm (700 tỉ) và cuối năm dự kiến có thể đạt 850 tỉ đồng. "PVD không đầu tư tài chính nên không có rủi ro đầu tư tài chính", ông Đỗ Văn Khạnh, TGĐ PVD - cho biết. Nhiều DN khác như BMC, TSC, TCT... cũng có kết quả kinh doanh rất tốt.
Theo thông tin từ HoSE, tính đến ngày 23.7 đã có khoảng 15 báo cáo tài chính quý của DN niêm yết, quỹ đầu tư được công bố và đa số cho kết quả tốt. Con số này có thể sẽ lớn hơn trong ngày 25.7. Với TTGDCK Hà Nội, hiện đã có khoảng trên 40 báo cáo tài chính được đăng tải. Thực tế các báo cáo gửi đến nhiều hơn nhưng do DN làm không đúng chuẩn yêu cầu nên phải sửa đổi lại trước khi công bố chính thức.
Quý II chưa qua, quý III đã tới
Kết quả kinh doanh quý II vừa công bố dường như đã làm dịu lại chút ít sự lo lắng từ việc tăng giá xăng dầu. Hai phiên giao dịch vừa qua, tâm lý hoảng hốt không còn và lượng bán tháo đã giảm xuống rõ rệt. Mặt khác, những hé mở lạc quan về tốc độ tăng giá tiêu dùng tháng 7 tại hai địa bàn trọng yếu là Hà Nội và TPHCM khá tốt khiến CPI tháng 7 thấp hơn mong đợi. Diễn biến ngày 24.7 đã cho thấy điều này khi sức mua đột ngột tăng cao và đã có lúc thị trường tưởng chừng như sắp quay đầu tăng. VN-Index lúc cao nhất chỉ giảm có 4,6 điểm dù cuối ngày vẫn giảm tổng cộng 9,8 điểm.
Sự mẫn cảm của thị trường lại luôn đi trước và NĐT sẽ nhanh chóng quên đi, thậm chí không để ý nhiều đến CPI tháng 7 bởi lẽ câu hỏi thường trực lúc này lại là: Tăng giá xăng sẽ ảnh hưởng tới giá các mặt hàng khác như thế nào và câu trả lời chỉ có được khi biết CPI tháng 8. Mặt khác, thị trường có quyền lo ngại về kết quả kinh doanh của DN trong quý III với nhân tố tác động mới này dù kết quả quý II còn chưa rõ ràng.
Theo ông Võ Hữu Tuấn, kết quả quý II của DN có thể không xấu như thị trường lo ngại nhưng các ảnh hưởng vĩ mô như lạm phát, chi phí vay vốn và chi phí đầu vào tăng sẽ được thể hiện ở các quý sau đó.