(LĐ) - Ngày 23.11.2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 304/2005/QĐ-TTg (gọi tắt là Quyết định 304) về thí điểm giao rừng, khoán bảo vệ rừng cho hộ gia đình và cộng đồng trong buôn, làng là đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ ở các tỉnh Tây Nguyên.
Quyết định này có ý nghĩa kinh tế - xã hội, nhân văn lớn, nhưng quá trình thực hiện lại cho thấy có quá nhiều bất cập. Mục tiêu và những bất cập Quyết định 304 đặt ra 2 mục tiêu lớn: Tạo điều kiện ổn định và cải thiện đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ ở các tỉnh Tây Nguyên, trong đó tập trung ưu tiên giải quyết cho đối tượng nghèo, thiếu đất ở, đất sản xuất; đồng thời góp phần bảo vệ, khôi phục và phát triển rừng ở các tỉnh Tây Nguyên một cách bền vững... Quyết định 304 cũng quy định rõ quyền lợi của người được giao rừng và đất trồng rừng sản xuất là: Được hưởng toàn bộ sản phẩm thu hoạch trên diện tích rừng được giao; được hỗ trợ giống cây lâm nghiệp, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp theo chính sách khuyến nông, khuyến lâm; các hộ nghèo đang thiếu đói trong thời gian chưa tự túc được lương thực thì được trợ cấp 10kg gạo/khẩu/tháng; các hộ được giao rừng và đất trồng rừng thuộc diện 132, 134 còn được hỗ trợ 5 triệu đồng/hộ để làm nhà ở, 5 triệu đồng/ha để khai hoang diện tích đất sản xuất nông nghiệp, 400.000 đồng/hộ để xây dựng bể chứa nước sinh hoạt... Mục tiêu Quyết định 304 thì như vậy, nhưng quá trình triển khai thực hiện lại cho thấy: Rất khó để đạt 2 mục tiêu ấy. Ông Nguyễn Văn Tiến - Trưởng phòng NNPTNT huyện Buôn Đôn, Đắc Lắc - cho biết: Năm 2006 triển khai Quyết định 304, huyện Buôn Đôn đã giao được 964ha rừng và đất rừng cho 50 hộ, thuộc 2 xã Krông Na và Ea Hoa. Nhưng từ năm 2007 đến nay không giao được, vì chỗ nào cũng đã có người lấn chiếm, nhảy ra tranh chấp, rất phức tạp... Ông Võ Văn Tâm - Chủ tịch huyện Buôn Đôn - cho biết thêm: Qua theo dõi việc thực hiện Quyết định 304 trên địa bàn, thấy rằng, dân không muốn nhận đất, nhận rừng theo hình thức này. Họ muốn nhận khoán bảo vệ rừng do các Cty lâm nghiệp, ban quản lý rừng giao theo Quyết định 178, ngày 12.11.2001, vì được nhận tiền, mỗi hécta/năm/100.000 đồng. Cũng vì đối tượng được nhận đất, nhận rừng theo Quyết định 304 là các hộ nghèo, rừng giao cho họ cũng là rừng nghèo, nên nhận xong họ cũng bỏ mặc, không có điều kiện để đầu tư phát triển vốn rừng, do vậy họ chẳng thu nhập thêm được gì đáng kể từ rừng và đất rừng đã nhận, từ đó rừng tiếp tục bị chặt phá, ngày càng giảm sút về diện tích và chất lượng. Cần bổ sung những biện pháp mới Theo ông Nguyễn Văn Xuân - Phó Giám đốc Sở NNPTNT Đắc Lắc - thì tình hình ở Buôn Đôn cũng là tình hình chung của cả tỉnh (cả tỉnh chỉ đạt trên 20% kế hoạch về diện tích). Ông Hà Công Bình - Chi cục trưởng Chi cục Phát triển lâm nghiệp tỉnh Đắc Lắc - cho rằng: Để đồng bào phát huy có hiệu quả rừng và đất rừng đã nhận, nên cho phép họ được liên kết với các nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh. Các nhà đầu tư có thể liên kết với một nhóm hộ để có diện tích lớn từ vài trăm hécta trở lên, với điều kiện nhà đầu tư phải giải quyết được việc làm cho hộ liên kết, phân chia lợi nhuận rõ ràng, sòng phẳng. Họ có vốn, có đủ trình độ để tổ chức đầu tư khoanh nuôi tái tạo rừng, bảo vệ rừng, khai thác tốt quỹ đất hiện có vào việc trồng rừng, hoặc các cây trồng khác có hiệu quả kinh tế cao.
|