Ông Vũ Doãn Uẩn - nguyên TGĐ TCty Vật tư nông nghiệp (VTNN) thời kỳ 1968 - 1987 - bày tỏ bức xúc. "Đề nghị Chính phủ và Bộ NNPTNT cho kiểm tra những vấn đề báo chí và dư luận phản ánh về tình hình thị trường phân bón bị "thả nổi", để có câu trả lời thoả đáng cho nông dân cả nước đối với vấn đề: TCty VTNN với trọng trách "được Chính phủ giao nhiệm vụ kinh doanh phân bón nhằm bình ổn giá phân bón trong phạm vi cả nước" nhưng đã bỏ rơi nhiệm vụ, để giá phân bón tăng hỗn loạn thời gian qua là do thiếu vốn, hay do năng lực của bộ máy của TCty VTNN?".

Ông Huỳnh Kỳ - nguyên TGĐ TCty VTNN thời kỳ 1989-1994: Thị trường phân bón đã bị thả nổi để trục lợi

Ngày tôi làm giám đốc, Nhà nước đầu tư cho 70 tỉ đồng để cung cấp phân bón cho ngành nông nghiệp cả nước. Ngay thời gian đó, chúng tôi đã xin Nhà nước cho chủ trương cung cấp phân bón, nhưng cho bà con nông dân nợ tiền mua phân để gieo trồng. Bao nhiêu năm thực hiện chủ trương này, tôi thấy bà con nông dân trả rất sòng phẳng.

Còn các vị giám đốc kế nhiệm tôi đã làm khác rồi. TCty Vật tư nông nghiệp (VTNN) hiện nay không lo cung cấp phân bón cho nông dân như trước đây, chẳng có trách nhiệm gì với thị trường phân bón, mà chỉ nhập khẩu (NK) rồi có lời là bán ngay theo kiểu buôn chuyến. Họ đã "thả nổi" thị trường để theo đó mà trục lợi, chứ không thực hiện trách nhiệm bình ổn giá phân bón như trách nhiệm được giao.

Như vậy là họ đã bỏ rơi trách nhiệm với bà con nông dân và ngành nông nghiệp nước nhà, vậy mà tôi chưa thấy Nhà nước và Bộ NNPTNT nói gì về việc này.

Nhà nước lập ra TCty VTNN là để nhằm làm thế nào có phân bón giá hạ cung cấp cho bà con nông dân. Nhưng suốt thời gian qua, TCty này đã không lựa chọn những thời điểm giá phân bón hạ để NK, rồi lúc giá thị trường biến động thì cung cấp ra để điều tiết thị trường, mà lại NK theo thời giá rồi bán để hưởng chênh lệch. Cách làm như thế là không hoàn thành nhiệm vụ của Nhà nước giao đối với trách nhiệm phục vụ bà con nông dân.

TCty VTNN trước đây, khi NK phân bón phải có ban giá kiểm soát chặt chẽ, sau khi xem xét mọi thứ chi phí tính giá thành để bán ra thị trường, nên không ai có thể "xơ múi" gì trong việc cung cấp phân bón ra thị trường. Chúng tôi thường xuyên đi kiểm tra các Cty vật tư ở các địa phương, nếu phát hiện bán giá cao là xử lý ngay. Do vậy, giá phân bón tới bà con nông dân rất đúng với quy định của Nhà nước.

Còn từ thời các giám đốc kế nhiệm, họ NK phân bón để kinh doanh nhằm mục đích trục lợi, nên họ đã bỏ rơi vai trò của TCty nhà nước đối với trách nhiệm phục vụ ngành nông nghiệp nước nhà. Đây là vấn đề cần phải được sớm thay đổi, mà ở đó ngành vật tư nông nghiệp phải đứng ra chủ trì để có phân bón giá rẻ cho bà con nông dân được nhờ.