Trong đó, việc chậm GPMB đang gây ra nhiều hệ lụy, đặc biệt là đội vốn đầu tư của dự án.
Vướng từ chuyện nhỏ nhất
Với tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỉ đồng, dung tích hữu ích 110 triệu mét khối nước, năng lực tưới gần 12 ngàn hécta cây trồng, hồ chứa nước Krông Búk Hạ là mơ ước của hàng nghìn hộ nông dân ở huyện Krông Păc và một phần huyện Ea Kar. Thế nhưng, chỉ một chuyện nhỏ là khai thác đất để đắp phần lõi đập, chủ đầu tư và chính quyền loay hoay 3 năm vẫn chưa giải quyết được.
Giao ban tiến độ ngày 28.7, Phó ban quản lý dự án hồ chứa nước Krông Búk Hạ (thuộc Bộ NNPTNT) Phạm Hữu Thành cho biết, theo thiết kế phải có gần 1 triệu mét khối đất lõi đập, các nhà thầu mới đào đắp được khoảng 150 ngàn mét khối đã... hết đất. Các gói thầu thi công cùng lúc hoặc sau lõi đập sẽ chậm tiến độ dây chuyền, khó đảm bảo kế hoạch chặn dòng vào đầu năm tới.
Theo bà Đặng Thị Hoa - Phó Chủ tịch UBND huyện Krông Păc - thì mỏ vật liệu 158ha ở xã Ea Phê toàn là đất nông nghiệp loại tốt, lại gần khu dân cư nên thu hồi... không phải dễ. Trước khi ra quyết định thu hồi, huyện đã cam kết đền bù theo đúng quy định, sau đó sẽ trả lại đất cho dân, cùng với nhiều ưu đãi đặc biệt khác. Song, cố gắng trên cũng chưa "chuyển" được tình hình. Chủ đầu tư đã từng rút lui để tìm mỏ đất khác, nhưng do không có đất phù hợp nên phải quay lại Ea Phê.
Hiện chính quyền địa phương mới giao được 40ha, chủ đầu tư đã sử dụng hết và lại... ngồi chờ. Kết quả nhiều cuộc họp, nhiều cuộc vận động cả ngày lẫn đêm là huyện sẽ làm từng bước, đến cuối năm 2008 mới bàn giao hết diện tích còn lại. Nhưng theo chủ đầu tư, cam kết trên vẫn rất... mờ mịt.
Thiếu cả vốn GPMB
Bà Đặng Thị Hoa còn cho biết, hợp phần đền bù và tái định cư do địa phương làm chủ đầu tư được phê duyệt năm 2005 là 151 tỉ đồng, hiện đã trượt giá lên 360 tỉ nhưng chưa được cấp vốn bổ sung. Địa phương đã lấy hết vốn tái định cư để chi trả đền bù, nhưng cũng chưa tới đâu. Làm việc tại Đắc Lắc ngày 10.6 vừa qua, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát cho biết, sẽ thu xếp khoảng 30 tỉ đồng bổ sung cho hợp phần đền bù, tái định cư. Nhưng số tiền này (nếu có) cũng chưa đủ "chữa cháy".
Nhiều ý kiến còn lo ngại, Krông Búk Hạ rồi sẽ đi vào "vết xe đổ" lãng phí của đại thủy nông Ea Súp Thượng ở huyện Ea Súp, khi mà công trình đầu mối hoàn thành đã lâu nhưng... không có kênh. Tổng vốn đầu tư của dự án hồ chứa nước Krông Búk Hạ được phê duyệt là 1.090 tỉ đồng, nhưng trong đó chưa bao gồm GPMB hệ thống kênh mương. Vì vậy, hiện vẫn chưa thể đấu thầu hệ thống kênh mương, dù công trình đầu mối sẽ hoàn thành trong năm 2009. Cũng theo bà Đặng Thị Hoa, GPMB tuyến kênh cũng gặp không ít khó khăn vì tỉnh chưa ban hành bảng giá chuồng trại, chưa có vốn đền bù, và khi có vốn rồi thì phải điều chỉnh dự án do trượt giá v.v...
Chính phủ chủ trương đình chỉ, dãn tiến độ các dự án chưa cần thiết để tập trung đầu tư những công trình trọng điểm về thủy lợi, giao thông, y tế, giáo dục. Hồ chứa nước Krông Búk Hạ là công trình thiết thực phục vụ sản xuất, đời sống của nhân dân nên không nằm ngoài danh mục đó. Vì vậy, dự án cần có đủ vốn để đầu tư đồng bộ, tránh những thiệt hại và lãng phí không cần thiết.