Trong khi đó, do quản lý yếu kém, hàng loạt các dự án bị kéo dài, khiến cho vốn đầu tư bị đội lên đến vài lần.

Chỉ cắt giảm được 3,3% vốn đầu tư

Theo kế hoạch cắt giảm đầu tư công của UBND TP (đã được HĐND thông qua trong kỳ họp lần thứ 13 - từ ngày 1-3.7.2008), sẽ có 388 dự án bị điều chỉnh giảm vốn, với tổng số vốn là 510,4 tỉ đồng. Trong đó, có 276 dự án thuộc diện: Các dự án chưa đủ thủ tục theo quy định, còn nhiều vướng mắc về thủ tục đầu tư, chưa giải phóng mặt bằng; các dự án xây dựng trụ sở các cơ quan, xây dựng hội trường, nhà bảo tàng, nhà văn hóa đã bố trí trong kế hoạch năm 2008, nhưng chưa khởi công với tổng số vốn 240,7 tỉ đồng.

TP cũng đã quyết định ngừng triển khai 35 dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư; dãn tiến độ 77 dự án, với tổng số vốn điều chỉnh chỉ có 264,3 tỉ đồng. Theo UBND TP, số vốn điều chỉnh giảm nêu trên sẽ được điều chuyển cho các dự án cấp bách, có khả năng hoàn thành và đưa vào sử dụng trong năm 2008. Trong đó, tập trung ưu tiên cho các dự án giao thông nông thôn, các dự án chống ngập nước; các dự án xây dựng và sửa chữa trường học trong dịp hè...

Điều dễ nhận thấy, những dự án bị cắt giảm đầu tư hầu hết là các dự án có quy mô nhỏ, vì vậy tổng nguồn vốn bị cắt giảm để chống lạm phát chẳng được là bao nhiêu so với kế hoạch vốn đầu tư của toàn năm 2008 là 15.300 tỉ đồng (3,3%). Theo UBND TP, đây mới chỉ là đợt cắt đầu tiên, căn cứ trên kế hoạch đã giao vốn đợt 1 năm 2008 là 9.155 tỉ đồng. Qua giải ngân trong 5 tháng đầu năm, mới chỉ đạt 3.547,8 tỉ đồng.

Lý giải về kế hoạch cắt giảm vốn đầu tư đạt ở mức thấp, ông Thái Văn Rê - Giám đốc Sở kế hoạch - Đầu tư TP - cho rằng, thực vốn đầu tư công của TP trong năm 2008 chỉ đạt khoảng 11.800 tỉ đồng, vì phần vốn 3.500 tỉ đồng dự định huy động từ trái phiếu đã không thể thực hiện. Riêng đối với chủ trương tiết kiệm, TP giao cho các sở ngành, quận huyện tiết kiệm 10% chi thường xuyên với tổng số tiền khoảng 128 tỉ đồng.

Yếu kém trong quản lý

Tại kỳ họp lần thứ 13 của HĐND TP khóa VII vừa qua, vấn đề cắt giảm đầu tư công, nâng cao năng lực quản lý góp phần với Chính phủ chống lạm phát đã được đặt ra gay gắt. Hàng loạt các công trình giao thông, với tổng số vốn đầu tư từ vài chục đến vài trăm tỉ đồng chậm tiến độ kéo dài, dây dưa từ năm này qua năm khác bị đề nghị đưa vào diện cắt giảm. Điển hình, dự án đường Rừng Sác (từ TPHCM đi huyện Cần Giờ) đã 5 năm qua vẫn trong tình trạng dang dở.

Trong khi TP đau đầu, cân nhắc cắt dự án nào, giữ dự án nào thì chỉ tính riêng các dự án giao thông dây dưa, kéo dài đã làm đội vốn đầu tư lên vài ngàn tỉ đồng. Đơn cử dự án cầu đường Bình Triệu 2 - tổng vốn đầu tư năm 2000 là 341 tỉ đồng, nhưng do làm không quyết liệt, kéo dài dây dưa cho đến nay vẫn chưa thể hoàn thành - tổng vốn đầu tư đã nâng lên thành 2.000 tỉ đồng. Một dự án khác là đường Thoại Ngọc Hầu, cầu Hoàng Hoa Thám, kéo dài 5 năm, khiến tổng vốn đầu tư cho phần cầu từ 19 tỉ nâng lên thành 119 tỉ và hiện nay tiếp tục được nâng lên thành 151 tỉ đồng; phần đường Thoại Ngọc Hầu từ 33 tỉ đồng nâng lên thành 56 tỉ đồng...

Theo ông Phạm Minh Trí - Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật thành phố - đầu tư từ nguồn vốn nhà nước hiệu quả không cao bằng đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách. Theo tính toán, cứ 8 đơn vị đầu tư công mới cho tăng trưởng 1 đơn vị. Trong khi đó, đầu tư ngoài ngân sách 5 đơn vị đầu tư cho 1 đơn vị tăng trưởng.

Theo ông Trương Trọng Nghĩa - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại đầu tư TP - tốc độ gia tăng đầu tư công của TP là quá nhanh. Trong khi đó, nhân lực quản lý không theo kịp. Đây chính là nguyên nhân của hàng loạt các dự án đầu tư rơi vào tình trạng đầu tư kém hiệu quả, vốn đầu tư tăng, góp phần thổi bùng ngọn lửa lạm phát.

>> Lãng phí cả vốn và cơ hội