Điều này thể hiện rõ nhất trong hai phiên đầu tuần khi mức độ tham gia của NĐTNN giảm mạnh.
Hạ nhiệt
Số liệu thống kê về diễn biến giao dịch qua sàn khớp lệnh những ngày qua không mấy lạc quan. 4 phiên trở lại đây, tỉ trọng mua vào của NĐTNN chỉ còn chiếm 28,1% tổng khối lượng khớp lệnh và khoảng 25,7% tổng cầu tại sàn HoSE.
Đây là mức giảm đáng kể so với mức trên 40% và 35% hồi tháng 4 và tháng 5 vừa qua. Điều đó cũng có nghĩa là khối lượng mua tuyệt đối của nguồn vốn ngoại cũng giảm theo và việc giảm mua của vốn ngoại khiến sức mua của thị trường suy yếu.
Một điểm lạc quan trong các giao dịch của khối này là vị thế mua ròng vẫn được duy trì. Vẫn chưa có biểu hiện rút vốn trên thị trường khớp lệnh mặc dù diễn biến giao dịch trái phiếu cho thấy lượng bán ra lớn hơn lượng mua vào. Dù vậy tốc độ suy giảm đang diễn ra rất nhanh cả về khối lượng và giá trị.
Quy mô khối lượng mua ròng 30 phiên từ ngày 7.4-23.5 đạt trung bình 1,58 triệu CK/phiên, trong khi 4 phiên gần đây, khối này chỉ mua ròng 327.000 CK/phiên, tương đương 12,9 tỉ đồng. Các số liệu bán của NĐTNN có thể bị nhiễu trong bối cảnh thanh khoản kém nhưng nhìn chung vẫn chưa có biểu hiện nào của một xu hướng bán ra ồ ạt.
Liệu có thoái lui?
Vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn nguyên nhân khiến nguồn vốn ngoại đột ngột "thắt dòng chảy" vào thị trường CP. Những ngày vừa qua, giới truyền thông quốc tế đột ngột "quan tâm" đến TTCKVN và "bóng gió" đến rủi ro của thị trường tài chính, thậm chí so sánh với cuộc khủng hoảng tài chính Thái Lan 1997.
Khó có thể phủ nhận tác động của những thông tin như vậy đối với NĐTNN nhưng cũng không hẳn vì thế sẽ diễn một sự đổi dòng của nguồn vốn này.
Theo các chuyên gia kinh tế, mặc dù VN đang thực sự phải đối mặt với rất nhiều khó khăn nhưng rủi ro khủng hoảng tài chính là khó xảy ra.
Ông Martin Rama, quyền GĐ, chuyên gia kinh tế trưởng NH Thế giới tại VN, cho rằng VN không thấy có dấu hiệu của cuộc khủng hoảng tiền tệ như từng xảy ra ở Thái Lan năm 1997.
Chuyên gia về chính sách tiền tệ Hisatsugu Furukawa của Văn phòng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cũng nhận định về trung và dài hạn, cán cân thanh toán của VN khá cân đối nhờ có sự hỗ trợ của các luồng vốn FDI, ODA và chuyển tiền kiều hối, thâm hụt ngân sách nằm trong phạm vi kiểm soát.
Là một người trong cuộc, quỹ đầu tư VinaCapital cũng phải gửi thư đến các NĐT để làm rõ các thông tin bất lợi về thị trường tài chính VN. Bức thư nhận xét "những tuần qua, giới truyền thông quốc tế đã thông tin một cách thiếu cân bằng về các thách thức của VN. Một số đánh giá cần phải đánh giá lại mà chúng tôi cho rằng sẽ được xem là một sự thổi phồng quá mức những khó khăn mà đất nước này đang gặp phải".
Phân tích cho các NĐT, đại diện VinaCapital cho rằng "VN đang đối diện với những thách thức đáng báo động nhưng chúng tôi tin chắc rằng đó là những hệ quả của chính sách tiền tệ trong nước chứ không phải từ tác động bên ngoài. VN đang gặp vấn đề với lạm phát bất thường, sự mất giá của đồng nội tệ. Mặc dù Chính phủ đã có những chính sách thắt chặt tiền tệ nhưng cần thời gian để phát huy tác dụng".
Vấn đề thâm hụt thương mại, VinaCaptial cho rằng mức thâm hụt 5 tháng đầu năm 2008 vượt quá 15 tỉ USD và cả năm có thể lên tới 30 tỉ USD là mức tăng đáng kể so với con số 12 tỉ USD năm 2007. Đây là mức tăng đáng báo động nhưng điều quan trọng là phải hiểu bản chất tăng đằng sau những con số đó.
"Mặc dù thâm hụt thương mại 2008 cao nhưng chúng tôi tin rằng khó vượt qua con số 30 tỉ USD vì những lý do sau: Nhiều biện pháp hạn chế NK đã được thực thi với các mặt hàng không phục vụ sản xuất hoặc không cần thiết; sau khi Chính phủ đánh tiếng sẽ hạn chế NK, đã có một làn sóng NK trước khi các biện pháp như giảm hạn ngạch, tăng thuế được áp dụng làm gia tăng kim ngạch tạm thời; chúng tôi tin rằng những biện pháp hạn chế NK sẽ được tiếp tục áp dụng; chi phí vốn của DN đang tăng cao sẽ làm thu hẹp hoạt động và hạn chế NK", đại diện quỹ nhận định.