Hợp thông lệ

Để chuẩn bị cho kế hoạch thu phí ATM từ ngày 1.7, theo thông báo mới đây của Hiệp hội thẻ VN, các NH trên cả nước còn hơn 3 tuần bàn thảo để thống nhất một phương án cuối cùng.

Nội dung các cuộc bàn bạc chủ yếu sẽ xoay quanh việc lựa chọn một trong 3 phương án theo "gợi ý" của Hiệp hội Thẻ VN gồm thu phí theo lần giao dịch, thu phí hàng năm và thu phí đối với giao dịch lần thứ hai.

Dù chưa có quyết định cuối cùng về phương án thu, song theo tìm hiểu của PV, nhiều khả năng phương án thu phí theo lần giao dịch sẽ được lựa chọn áp dụng.
 
Ở phương án này, mức thu thấp nhất được Hiệp hội Thẻ VN đưa ra là 1.000 VND/lần và cao nhất lên tới 3.000 VND/lần. Và mức phí thu dự kiến cũng sẽ khác nhau đối với từng loại giao dịch.

Việc thu phí đối với các giao dịch qua ATM như kế hoạch của Hiệp hội Thẻ VN hoàn toàn không trái với thông lệ quốc tế song thời gian áp dụng, dự kiến từ ngày 1.7 tới đây, lại được cho là không đúng thời điểm. >> Ý kiến của bạn?

Giải thích về quyết định sẽ thu phí ATM, đại diện Hiệp hội thẻ VN cho rằng, công nghệ Thẻ đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn vì chỉ riêng một máy ATM cũng có giá trung bình 30.000USD. Do đó các khoản phí ATM thu được sẽ bù đắp chi phí cho NH và hơn nữa, nó sẽ giúp chủ thẻ ý thức được giá trị dịch vụ.

Việc thu phí đối với các giao dịch ATM theo ông Phạm Thanh Tân - Chủ tịch HĐQT Banknetvn là hoàn toàn hợp với thông lệ quốc tế. Các khoản phí thu được sẽ nhằm duy trì toàn bộ lượng tiền mặt đang phải duy trì liên tục trong các máy ATM trên cả nước với mức cao nhất lên tới 1 tỉ VND/máy.

"Chỉ cần nhân số tiền này với lãi suất tiền gửi không kỳ hạn sẽ thấy các NH phải trả bao nhiêu cho tổng số tiền đang được duy trì liên tục trong hơn 5.000 máy ATM trên cả nước hiện nay" - ông Phạm Thanh Tân nói.

Thêm nữa các NH còn phải dành một khoản phí rất lớn đầu tư hệ thống, đặc biệt phải thường xuyên dành một khoản phí để bảo dưỡng, bảo trì cho các máy ATM và phí đảm bảo an toàn cho khách hàng.

Đồng quan điểm này, bà Nguyễn Thị Thanh Hằng - Giám đốc Trung tâm thẻ Vietcombank cho rằng, giá mỗi chiếc máy ATM lên đến vài chục ngàn USD và hàng tháng các NH phải tiêu tốn rất nhiều để duy trì vận hành máy. Vì thế việc thu phí giao dịch ATM là cần thiết để trang trải cho khấu hao, hoạt động và quản lý máy này.

Chưa đúng lúc

Dẫu vậy một số NHTM khi được hỏi về phương án lựa chọn lại không đưa ra bình luận nào với lý do vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và "nghe ngóng" các NH bạn.

Bầu chọn  Ý kiến của bạn về dự kiến thu phí đối với các giao dịch qua thẻ ATM từ 1.7.2008? Không nên thu phí Nên lùi lại thời gian áp dụng Nên áp dụng từ 1.7.2008

Một NHTMCP có số lượng máy ATM khá lớn tại Hà Nội cho biết, về cơ bản, NH này thống nhất phương án thu phí theo lần giao dịch và mức phí đối với giao dịch tại ATM của NH phát hành thẻ sẽ thấp hơn nhiều giao dịch tại NH khác cùng mạng thanh toán.

Thống nhất với phương án thu phí theo lần giao dịch, song bà Nguyễn Thị Thanh Hằng phân tích cần tính toán lại phương án thu phí để áp dụng cho từng đối tượng và theo đó nên áp dụng hình thức miễn phí dịch vụ đối với 2-3 lần giao dịch đầu tiên.

"Điều này sẽ giúp các đối tượng như học sinh, sinh viên, công nhân tiết kiệm chi phí này và qua đó chỉ áp phí đối với các giao dịch lớn" - bà Hằng nói.

Trong khi đó cho đến thời điểm này, nhiều NH trên địa bàn TP.HCM vẫn chưa nhận được thông tin chính thức gì về việc thu phí giao dịch thẻ. Ông Lê Quang Trí - TGĐ NH Nam Việt cho biết: "Chúng tôi chưa hề nhận được văn bản nào nên NH Nam Việt cũng chưa có quy định gì về thu phí". Tại TP.HCM, Vietcombank có số lượng phát hành trên 700.000 thẻ với hệ thống gần 300 máy ATM, trung bình mỗi ngày nhận khoảng 50.000 giao dịch.

Nhưng theo ông Trịnh Thượng Thức - Trưởng phòng thẻ chi nhánh Vietcombank TP.HCM: "Chúng tôi chưa nhận được văn bản chỉ đạo từ lãnh đạo Vietcombank nên cũng chưa thể nói gì về kế hoạch thu phí từ 1.7".

Một số NH khác không nằm trong 2 liên minh thẻ Banketvn và Smartlink lại chính thức tuyên bố sẽ không thu phí. Ông Trần Phương Bình, TGĐ NH Đông AÁ, cho biết: "Từ nay đến cuối năm 2008, DAB vẫn duy trì chính sách không thu phí giao dịch thẻ. Khi nền kinh tế phát triển tốt, thu nhập đời sống người lao động ổn định, chúng tôi mới tính đến chuyện thu phí".

Theo nhiều ý kiến, việc thu phí là cần thiết song vấn đề đặt ra là thu vào thời điểm nào và thu bao nhiêu. PGS-TS. Trần Hoàng Ngân - Trưởng khoa NH Trường ĐH Kinh tế TP.HCM nhận xét: "Thu phí giao dịch thẻ là cần thiết nhưng không phải trong thời điểm hiện nay, bởi vì dịch vụ của các NH chưa hoàn hảo. Khi nào dịch vụ phát triển tốt thì các NH mới nên thu".

Công nhân, sinh viên lo lắng vì thu phí ATM Hiện các NH đã phát hành một số lượng thẻ rất lớn trong khu vực CB- CNV và công nhân lao động. Theo anh Nguyễn Trường, công nhân làm việc trong Khu chế xuất Tân Thuận: "Việc trả lương qua thẻ chỉ tiện cho bộ phận tài vụ Cty. Còn chúng tôi mỗi khi lĩnh lương phải kéo nhau đi rút tiền mặt, chỉ chừa lại 50.000đ trong tài khoản theo quy định của NH. Đó là lý do các máy ATM có lúc không ai sử dụng, có lúc bị quá tải. Bản thân tôi chẳng được tiện lợi gì khi sử dụng thẻ mà chỉ thấy phiền phức mỗi khi xếp hàng rút tiền. Nếu buộc chúng tôi phải trả phí thì càng phiền thêm". Nhiều sinh viên vẫn sử dụng thẻ như một phương tiện để nhận tiền gửi từ gia đình, nay cũng lo lắng khi nghe tin sắp thu phí. Anh Nguyễn Khang, sinh viên ĐH Kinh tế TPHCM, cho biết: "Mỗi khi nhận "viện trợ" hàng tháng, tôi rút mỗi lần một ít để chi tiêu. Tôi chưa biết NH sẽ thu phí như thế nào, nhưng nếu thu theo mỗi lần giao dịch thì tôi sẽ rút sạch trong một lần chứ không duy trì số dư tài khoản". Kiến nghị lộ trình thanh toán qua thẻ Theo các chuyên gia ngành tài chính, với lộ trình tiến tới chi tiêu, giao dịch minh bạch và hạn chế sử dụng tiền mặt, Nhà nước cần có lộ trình áp dụng cho các đối tượng trong xã hội. Cụ thể cùng với trả lương qua ATM để kiểm soát nguồn chi thì cũng cần có cơ chế tiêu dùng ATM thuận tiện và kiểm soát nguồn thu. Ví dụ, cần lộ trình trong bao lâu, tất cả các DV công, DV thuộc hệ thống nhà nước và tư nhân phải có tiêu dùng ATM. Điều này không khó đối với việc trả tiền điện, nước, điện thoại hàng tháng trong khi lại tiết kiệm chi phí, thời gian, nhân lực. Tương tự, đối với hệ thống siêu thị, khách sạn, nhà hàng, tàu xe... việc áp dụng tiêu dùng thẻ là rất cần thiết. Điều này cho phép NTD sử dụng thẻ tiện lợi, vừa giúp Nhà nước kiểm soát được doanh thu, nguồn thuế.   Đã có 14 triệu thẻ ATM Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 6.000 máy ATM và hơn 30 NH tham gia thị trường thẻ với trên 130 thương hiệu thẻ khác nhau bao gồm thẻ ghi nợ nội địa, thẻ ghi nợ quốc tế, thẻ tín dụng nội địa, thẻ tín dụng quốc tế và thẻ trả trước. Hiện toàn VN đã phát hành 14 triệu thẻ ATM. Trong đó, thẻ nội địa chiếm tới 94,3% và chỉ có khoảng 5,6% thẻ quốc tế chiếm 5,7%. Doanh số sử dụng thẻ nội địa đến cuối năm 2007 đạt gần 118.000 tỉ đồng, tăng 137% so với năm 2006 và so với các thanh toán bằng thẻ tại POS và qua ATM, doanh số rút tiền mặt chiếm chủ yếu. (Nguồn: Cục Công nghệ tin học NHNN) Các dịch vụ gia tăng từ ATM còn hạn chế Hiện một số dịch vụ thẻ đã có thể rút tiền, chuyển khoản. Ngoài ra, Vietcombank mới thử nghiệm hệ thống liên NH để có thể thanh toán mua vé máy bay, hóa đơn hàng... Tuy nhiên phải thừa nhận dịch vụ này còn rất hạn chế. (Nguồn: Vietcombank)  TR.P-C.V-A.X-T.M