Mua đã khó, vận hành còn khó hơn

Beechcraft King Air 350, số seri FL-417 do Hãng RaytheonAircraft (Mỹ) sản xuất có 12 chỗ ngồi, trang bị động cơ Pratt & Whitney PT 6-60 A (Canada), có thể bay với cự ly 3.300 feet, trị giá khoảng 7 triệu USD là chân dung chiếc máy bay riêng đầu tiên do tư nhân người VN ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Cty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai- sở hữu. Dự kiến, máy bay sẽ về sân bay Tân Sơn Nhất ngày 14.5.
 
Tậu máy bay riêng đã không phải là chuyện dễ dàng với một tư nhân vì số tiền không nhỏ. Chiếc máy bay của bầu Đức đã qua sử dụng nên có thể nhận hàng ngay và giá "mềm hơn" so với mua máy bay mới. Nếu mua máy bay mới theo đặt hàng thường phải chờ 2 năm.
 
Giá một chiếc máy bay thương gia 9 chỗ có cự ly bay 5.000km của Bombadier được báo giá 14 triệu USD. Luật Hàng không VN cũng rộng mở cho tư nhân sở hữu máy bay. Hiện thuế nhập khẩu cũng như linh kiện phụ tùng máy bay là 0%.

Song điều khó hơn là quản lý và vận hành chiếc máy bay bởi rất nhiều quy định ngặt nghèo đang chờ đợi nó khi chính thức hoạt động. Ông Lại Xuân Thanh - Cục phó Cục Hàng không VN cho biết: Hiện cục chưa nhận được hồ sơ đề nghị cấp đăng ký cho chiếc máy bay tư nhân đầu tiên này.

Tuy nhiên thông thường bất cứ máy bay nào dù của các hãng hay tư nhân đều phải làm đăng ký tàu bay, đăng ký hoạt động hàng không. Những quy định về an toàn hàng không có tính chất nguyên tắc và kỹ thuật rất ngặt nghèo, được quy định chi tiết trong luật. Máy bay sẽ phải đảm bảo năng lực khai thác, bảo dưỡng. Cụ thể phải có đầy đủ các chứng chỉ quy định còn hiệu lực về tình trạng kỹ thuật, an toàn bay, về người lái...

Ông Thanh nhận xét: Có lẽ vì nuôi một máy bay phức tạp hơn nhiều lần một chiếc ôtô nên đến nay vẫn chưa có một máy bay riêng của tư nhân VN đăng ký tại VN.

Hệ thống phục vụ không tương thích

Hiện do hạ tầng hàng không của VN chưa phát triển nên các bãi đỗ cho máy bay của 3 hãng hàng không cũng đang là vấn đề nếu máy bay mới về nhiều. Các hãng này thuê điểm đỗ của các cảng hàng không dài hạn và chi phí cũng không nhỏ. Vì thế, để có được một bãi đỗ dài hạn trong sân bay cũng là cả một vấn đề. Vì chưa có tiền lệ tư nhân thuê bãi đỗ nên không biết máy bay riêng của bầu Đức sẽ được xử lý theo hướng nào?

Cũng vậy, với việc sửa chữa bảo dưỡng. Nếu máy bay khi gặp hỏng hóc đột xuất sẽ sửa chữa ra sao vì hiện nay tại VN chỉ có các xưởng sửa chữa máy bay của Vietnam Airlines (VNA) và chỉ chuyên các loại máy bay của các hãng hàng không VN. Ngay cả Vasco và Pacific Airlines khi gặp sự cố đột xuất cũng sửa chữa tại các xưởng này.

Tuy nhiên, một quan chức VNA cho biết: Thông thường mỗi khi có loại máy bay mới, hãng bán máy bay sẽ có trách nhiệm chuyển giao công nghệ sửa chữa bảo dưỡng máy bay và đào tạo thợ cho hãng mua máy bay. Với loại máy bay mới, nếu chưa được chuyển giao kỹ thuật thì việc sửa chữa cũng không dễ dàng.

Tất nhiên "đã sắm được trâu ngại gì mua cỏ" nhưng khai thác một máy bay riêng hoàn toàn không đơn giản vì hệ thống phục vụ cho các loại máy bay riêng như của ông bầu Đức sắp sắm chưa hình thành, trong khi hệ thống dịch vụ đang có lại không mấy tương thích. Được biết, Vasco có thể sẽ là "bà đỡ" dịch vụ cho chiếc máy bay tư nhân đầu tiên này.

Theo một nguồn tin từ giới hàng không VN, Chủ tịch HĐQT của Quỹ đầu tư Vina Capital cũng đang hỏi thủ tục để đăng ký và sử dụng một máy bay riêng tại VN. Vị Chủ tịch quỹ là người nước ngoài, song làm việc tại VN đã đặt mua một máy bay riêng. Ở nước ngoài, bên cạnh việc sở hữu một máy bay riêng, các thương gia có thể mua thẻ chuyên cơ taxi. Ví dụ hãng Bombadier bán thẻ 200.000USD và các thương gia có thể đặt máy bay bất cứ lúc nào. Chi phí sẽ được tính theo giờ và trừ lùi vào thẻ. Giá một giờ bay chuyên cơ taxi khoảng 3.000USD.