"Cửa"  duy nhất

Theo Eximbank, chiến lược tăng vốn của ngân hàng (NH) ngoài việc bổ sung vào nguồn vốn kinh doanh dài hạn, tăng năng lực tài chính và khả năng chống đỡ rủi ro, vốn điều lệ (VĐL) tăng từ 2.800 tỉ đồng hiện tại lên 7.380 tỉ đồng trong năm 2008 sẽ giúp NH có thêm điều kiện triển khai dịch vụ cho vay cầm cố CK.

Thực tế, với tổng VĐL 2.800 tỉ đồng theo quy định mới của NHNN quy định về tỉ lệ cho vay cầm cố CK các NH được phép sử dụng 20% trên VĐL, Eximbank chỉ được phép sử dụng 560 tỉ đồng để cho NĐT vay kinh doanh CK. Nhưng với số vốn mới sau khi tăng lên 7.380 tỉ đồng thì "cánh cửa" sẽ "rộng" tới 1.476 tỉ đồng.

Như vậy, tỉ lệ cho vay cầm cố CK sau khi Eximbank tăng vốn mới sẽ tăng xấp xỉ 3 lần so với trước. Trong 2 năm qua, Eximbank là một trong những NH còn hạn chế cho vay cầm cố CK, bởi các chính sách thắt chặt tiền tệ của NHNN trong lĩnh vực tín dụng CK.

Tuy nhiên, theo đánh giá của đại diện Eximbank, đây là một loại hình tín dụng đầy tiềm năng và khi có điều kiện triển khai sẽ phát triển tốt. Điều quan trọng là đòi hỏi các NH phải có sự kiểm soát chặt chẽ các nguồn vốn vay để hạn chế tối đa rủi ro. 

ACB được xem là một trong những NH có tỉ lệ cho vay cầm cố CK cao trước khi NHNN ban hành Chỉ thị 03 về siết chặt tín dụng CK. Tuy nhiên, ngay sau khi Quyết định 03/2008/QĐ-NHNN ra đời, ACB đã phải ngừng cấp vốn cho NĐT để đảm bảo theo yêu cầu của NHNN.

Đại diện ACB cho biết, sau khi hoàn tất kế hoạch tăng VĐL từ 2.630 tỉ đồng lên trên 6.355 tỉ đồng trong năm nay, NH sẽ có thêm điều kiện triển khai dịch vụ cho vay cầm cố bên cạnh việc thực hiện các mục tiêu khác. ACB cho rằng, hiện NHNN cho phép các NH cho vay vào các lĩnh vực khác nhau dựa trên quy mô VĐL. Vì vậy, tăng vốn là biện pháp cần thiết để nâng cao năng lực cho vay của NH. 

Lợi nhuận cao, rủi ro lớn

Cho vay cầm cố CK là một loại hình tín dụng tiềm năng mới được khai thác ở VN nên còn nhiều cơ hội cho NH. Tuy nhiên, nếu không cẩn trọng và có các biện pháp hạn chế sẽ rất rủi ro cho cả hệ thống NH lẫn TTCK.

Thực tế, trong thời gian qua, TTCK sụt giảm mạnh, giá CP luôn trong tình trạng mất tính thanh khoản, nhất là CK trên sàn OTC và NH muốn kết thúc hợp đồng repo cũng không phải dễ. NĐT mất khả năng trả nợ đành phải phó thác cho NH. NH lo ngại về nợ xấu nên đã nhanh chóng bán tháo thu hồi vốn khiến thị trường càng tồi tệ hơn.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận hoạt động tín dụng này được không ít các NH chú ý vì thị phần còn rất lớn, dễ khai thác. Đây cũng là mục tiêu của nhiều NH nhỏ trong khi chưa cạnh tranh nổi trên các lĩnh vực khác với các tên tuổi lớn.

Chẳng hạn với Western Bank, NH này vừa hoàn tất  tăng VĐL từ 200 tỉ đồng lên 1.000 tỉ đồng, đồng nghĩa với tăng dư nợ cho vay CK tối đa lên 200 tỉ đồng so với mức 40 tỉ đồng trước đó. Hiện Western Bank đang đẩy mạnh cho vay CK, tập trung vào các sản phẩm như cho vay cầm cố, ứng trước.

Kế hoạch tương tự cũng được Pacific Bank hướng tới khi đặt mục tiêu tăng vốn từ 566,5 tỉ đồng hiện tại lên 2.000 tỉ đồng trong năm 2008 nếu đại hội cổ đông thông qua. Đa số các NH đều thực hiện ký hợp tác với nhiều CTCK nhằm cung cấp các dịch vụ mở và quản lý tài khoản lưu ký, thu chi hộ đối với các giao dịch CK, cho vay tiền để thực hiện quyền mua cổ phiếu, cho  vay ứng trước tiền bán CK.

Có thế nói, tham vọng của các NH tăng vốn điều lệ lên cao trong năm nay phần lớn nhằm đẩy mạnh lĩnh vực cho vay, trong đó có cầm cố CK vì dư nợ cho vay bị giới hạn 20% trên tổng VĐL.

Giới hạn này cũng là một trong những "van" nhằm giảm thiểu rủi ro của hoạt động cho vay cầm cố CK vì mức cho vay sẽ tăng dần theo quy mô của NH. Tuy nhiên, cái khó nhất của các NH hiện nay là mức tăng trưởng tín dụng bị khống chế dưới mức 30% trong năm 2008, thay vì thả lỏng như những năm trước.

Ông Trần Phương Bình, TGĐ DongA Bank cho rằng, NH sẽ đảm bảo mức tăng trưởng tín dụng đạt ngưỡng 30%. Thế nhưng, với mức khống chế tín dụng trong năm nay theo ông sẽ là bài toán khó cho các NH đối với việc tăng trưởng và phát triển dịch vụ tín dụng.

>> Ngừng giải chấp không ảnh hưởng đến thanh khoản
>> Ngân hàng tăng vốn điều lệ: Thị trường có hứng thú?
>> Sẽ siết mạnh tín dụng cầm cố?
>> Đã có cơ chế kiểm soát cho vay kinh doanh chứng khoán mới?