Hiểu như thế nào về mức lương tối thiểu
Từ ngày 1.1.2008, theo quy định, mức lương tối thiểu chung của NLĐ là 540.000đ/người/tháng. Quy định về lương tối thiểu trong các DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài được Chính phủ quy định chia theo vùng. Đối với DN vốn đầu tư nước ngoài, mức lương tối thiểu là 1.000.000đ - 900.000đ - 800.000đ/tháng; với DNNN là 620.000đ - 580.000đ - 540.000đ/tháng.
Trên thực tế, hiện nay, CNLĐ tại không ít các DN có vốn đầu tư nước ngoài ở TPHCM chỉ hưởng mức lương từ 1,1 - 1,2 triệu đồng. Tại Đà Nẵng, NLĐ thuộc khối này thường chỉ được trả lương ở mức tối thiểu là 800.000đ/tháng. Tại Bắc Ninh là 850.000đ - 900.000đ/tháng...Với mức lương đúng hoặc cao hơn mức tối thiểu chỉ trên dưới 50.000đ trong tình hình hiện nay thì NLĐ đang phải khóc dở mếu dở. Phải hiểu rằng, mức lương tối thiểu của Nhà nước đưa ra chỉ là cơ sở mức sàn, còn mức lương cụ thể tại DN thì cần có sự điều chỉnh kịp thời thông qua thương lượng giữa CĐ và giới chủ.
Thời gian qua, các vụ đình công, lãn công đã phần nào chứng minh cho điều này. Khi CNLĐ ngừng việc, đình công và đưa ra những yêu cầu về tăng lương thì chủ DN mới chấp nhận tăng. Trong lúc đó, nếu chủ động cùng CĐ - tổ chức đại diện cho NLĐ - điều chỉnh mức lương, đáp ứng phần nào yêu cầu thực tế cuộc sống, không chờ vào sự điều chỉnh lương tối thiểu của Nhà nước thì chắc chắn đình công sẽ không xảy ra. Tuy nhiên, để có được quyết định này, bản thân DN phải biết tính toán về lợi nhuận và, hơn bao giờ hết, trong sự tính toán ấy cần có cái tâm.
Giải quyết manh nha của đình công
Hiện Tổng LĐLĐVN đang nghiên cứu và đề nghị có giải pháp rút ngắn lộ trình tăng lương tối thiểu, dựa trên 3 yếu tố tăng trưởng kinh tế, tốc độ trượt giá, tiền công trên thị trường. Bộ LĐTBXH và TLĐ cũng bàn bạc với các địa phương để xây dựng cơ chế tham vấn tiền lương. Theo đó, các bên liên quan như sở LĐTBXH, LĐLĐ địa phương, ban quản lý KCN cùng ngồi lại với nhau yêu cầu các DN trên địa bàn có trách nhiệm tăng lương cho CN trong tình hình lạm phát. Điều này vừa giúp NLĐ giải quyết phần nào khó khăn, vừa tránh tình trạng đình công dây chuyền vì CN các DN thường so sánh mức độ và sự tăng - giảm thu nhập.
Sau khi xảy ra một số cuộc đình công tại HN vào tháng năm, tháng sáu vừa qua, UBND thành phố đã có văn bản do Phó Chủ tịch UBND TPHN Phí Thái Bình ký, nêu rõ nhiệm vụ cụ thể của giám đốc sở, ban, ngành thành phố, UBND quận, huyện; chủ tịch HĐQT, tổng giám đốc DN có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trong các KCN-KCX nhằm ngăn chặn kịp thời, không để lan rộng những cuộc đình công tự phát và bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của NLĐ, người sử dụng LĐ, đồng thời xây dựng quan hệ LĐ lành mạnh tại nơi làm việc.
Trong đó, đáng lưu ý là "hệ thống thang lương, bảng lương phải được đăng ký tại Ban quản lý các KCN-KCX HN theo quy định". Bên cạnh đó, UBND thành phố cũng ban hành quy trình phối hợp giải quyết các vụ đình công không đúng quy định pháp luật LĐ trên địa bàn thành phố. Đó là những nỗ lực của UBND thành phố nhằm giảm thiểu tình trạng đình công, lãn công.
Từ góc độ nghiên cứu, TS Dương Văn Sao - Viện trưởng Viện CNCĐ - luôn nhấn mạnh: Phải coi đình công là công cụ cuối cùng, chứ không phải đầu tiên như hiện nay. Điều này có nghĩa là những mâu thuẫn, tranh chấp của NLĐ với người sử dụng LĐ phải được giải quyết qua các bước thương lượng, hoà giải trước. Tuy nhiên, để đình công là công cụ cuối cùng, đòi hỏi các bên tham gia quan hệ LĐ phải có thái độ hợp tác.