PGS-TS Lê Vân Trình- Viện trưởng Viện KHKT BHLĐ- đã nói như vậy khi chủ trì Hội nghị khoa học "Amiăng trong SX - giải pháp an toàn và sức khoẻ" - diễn ra ngày 12.8 tại Hà Nội.

Hội nghị do Viện  KHKT BHLĐ (Tổng LĐLĐVN) và Tổ chức LĐ quốc tế (ILO) phối hợp tổ chức, thu hút trên 100 đại biểu trong nước đến từ các bộ, ngành: Bộ Xây dựng, Bộ LĐTBXH, Bộ Y tế, Bộ TNMT, Bộ Công Thương, các hiệp hội, DN... và 20 đại biểu quốc tế là các chuyên gia trong lĩnh vực ATVSLĐ.

Hơn 10.000 LĐ phải làm việc với "chất độc" amiăng

Amiăng là loại sợi khoáng chất được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là vật liệu XD. Do một số tính năng đặc biệt như bền kéo cao, bền hoá chất, bền nhiệt, độ dẫn điện thấp, cách âm, độ mềm dẻo lớn... nên amiăng hiện có mặt để làm ra trên 3.000 loại sản phẩm khác nhau, từ đơn giản cho đến phức tạp. 

Ở VN, amiăng được dùng chủ yếu để sản xuất tấm lợp amiăng-ximăng, một sản phẩm được sử dụng rất nhiều để lợp nhà ở các vùng nông thôn, miền núi. Tuy nhiên, amiăng lại là "chất độc" đối với sức khoẻ con người. Phơi nhiễm amiăng là nguyên nhân gây ra bệnh bụi phổi amiăng, tràn dịch màng phổi, ung thư phổi hoặc ung thư thanh quản. Tất cả các loại sợi amiăng đều được xem là chất gây ung thư cho con người, nhất là amiăng xanh và nâu.

Theo số liệu của Viện Nghiên cứu KHKT BHLĐ, Việt Nam bắt đầu sản xuất, sử dụng các sản phẩm từ amiăng từ những năm 1960. Hiện tại, cả nước có khoảng 40 cơ sở, DN sản xuất tấm lợp amiăng- ximăng với công suất khoảng trên 70 triệu mét vuông/năm, thu hút lực lượng LĐ hơn 10.000 người. 

Bảo vệ người lao động bằng cách nào?

Do những tính chất nguy hại của amiăng với sức khoẻ con người, nên nhiều nước trên thế giới (nhất là các nước phát triển) đã không còn dùng amiăng để sản xuất ra các sản phẩm. Với VN, Chính phủ đã ban hành các quyết định trong việc sử dụng an toàn amiăng và bảo vệ sức khoẻ NLĐ.

Từ năm 2004, theo quy định của Chính phủ, tất cả các nhà máy SX tấm lợp amiăng -ximăng đều được đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ về môi trường và sức khoẻ (QĐ 115 của Thủ tướng CP). Và đặc biệt, Chính phủ nghiêm cấm sử dụng amphybole amiăng (amiăng xanh, nâu) trong SX (QĐ 113 của Thủ tướng CP).

Theo PGS -TS Lê Vân Trình, để đảm bảo an toàn cho NLĐ thì trong khu vực làm việc, nồng độ amiăng chrysotile phải dưới 0,1 sợi/ml không khí trong 1 ca làm việc; môi trường LĐ phải được quan trắc 2 lần/năm và phải khám sức khoẻ nghề nghiệp  cho NLĐ 2 lần/năm bằng máy chụp X-quang. 

Để NLĐ an toàn trong môi trường làm việc, tiếp xúc với amiăng, thì các quy định nghiêm ngặt về ATVSLĐ phải được thực thi nghiêm chỉnh. Điều đó đòi hỏi sự  giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước, sự chung sức của người sử dụng LĐ, người LĐ và tổ chức CĐ.

Một số ý kiến tại hội nghị TS Igor Fedotov - Chương trình ATLĐ của ILO:  Loại trừ hoàn toàn việc sử dụng amiăng trong tương lai, nhận diện và quản lý thích hợp amiăng tại chỗ là cách thức có hiệu quả nhất để bảo vệ NLĐ, cũng như phòng ngừa bệnh tật và tử vong do amiăng gây ra. Chính phủ, các tổ chức của người LĐ và người sử dụng LĐ cần phổ biến các thông tin và tăng cường giáo dục về nguy cơ ảnh hưởng tới sức khoẻ do amiăng và các biện pháp phòng ngừa. PGS-TS Nguyễn Thị Hồng Tú - Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế): Kết quả khảo sát môi trường LĐ tại một số cơ sở sản xuất tấm lợp amiăng-ximăng gần đây nhất cho thấy, nồng độ amiăng trong không khí có giảm do sử dụng công nghệ ướt và máy nghiền kín. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ sở tư nhân SX tấm lợp amiăng- ximăng chưa áp dụng các biện pháp kiểm soát nên ô nhiễm amiăng còn rất cao (dao động từ 0,5-2,5 sợi/ml). Vì vậy, cần xây dựng kế hoạch hành động đến năm 2010 để làm giảm và kiểm soát mức độ tiếp xúc với amiăng, giảm số người LĐ làm việc trong môi trường có amiăng. TS Ivan Dimov Ivanov - Tổ chức Y tế thế giới (WHO):  WHO phối hợp cùng ILO và các tổ chức liên chính phủ, các tổ chức xã hội sẽ làm việc với các quốc gia nhằm loại bỏ các bệnh liên quan đến amiăng theo các phương hướng chiến lược như  áp dụng các biện pháp phòng ngừa phơi nhiễm amiăng đúng cách; cải tiến công tác chẩn đoán sớm, điều trị và phục hồi chức năng... Nhưng về lâu dài, để có thể loại bỏ triệt để các bệnh do amiăng thì phải ngừng sử dụng tất cả các loại amiăng. Ông Chu Mạnh Hùng - Phó GĐ Cty CP đầu tư, xây lắp và VLXD Đông Anh (Hà Nội):  Cty chúng tôi trước đây là DNNN chuyên sản xuất tấm lợp amiăng- ximăng và được CPH từ năm 1999. Cty đã đầu tư nâng cấp toàn bộ nhà xưởng, dây chuyền sản xuất tấm lợp, lắp đặt hệ thống hút bụi khép kín và hệ thống phun nước dạng sương mù... Vì vậy, nồng độ các chất khí và bụi đo kiểm hàng năm đều đạt tiêu chuẩn cho phép theo TCVN 5937-95, TCVN 5938-95.  Hàng năm, Cty đều tổ chức cho NLĐ đi nghỉ mát để phục hồi sức khoẻ và có tiêu chuẩn đường, sữa cho CN vào mùa hè.  Hoàng Quang ghi