Thu nhập thấp, sống lay lắt
Sau 1 năm rưỡi làm việc ở Cty TNHH Tỷ Xuân (sản xuất giày da ở KCN Hoà Phú, Vĩnh Long), mới đây chị Nguyễn Thị Phúc được hưởng mức lương 860.000 đồng/tháng (trước đó chỉ 710.000 đồng). Thu nhập tăng thêm 150.000 đồng, nhưng chẳng thấm vào đâu so với các khoản gia đình chị phải chi.
Chỉ 2 khoản thuê phòng trọ (300.000 đồng/tháng), gửi đứa con nhỏ vào nhóm trẻ tư nhân (10.000 đồng/ngày), mỗi tháng đã đi đứt 600.000 đồng. Chị Phúc kể: "Số tiền còn lại vỏn vẹn 260.000 đồng, tính ra tiền chợ mỗi ngày không tới 10.000 đồng"!
Để có thêm thu nhập, chị Phúc phải làm tăng ca để được hưởng thêm 6.000 đồng/giờ tăng ca. Giữa trưa, nhiều dãy nhà trọ ở xã Phú Quới (huyện Long Hồ, Vĩnh Long) chung quanh KCN Hoà Phú vắng hoe. Chị Phúc ở nhà vì nghỉ ốm. Không có gì khó hiểu khi bữa ăn hàng ngày chủ yếu là rau, tương, chao, cả tuần mới mua tí thịt, cá làm "bữa tươi"; lại làm tăng ca thì CN khó đảm bảo sức khoẻ.
Ở Cty có trên 7.000 CN này, tình trạng CN xỉu trong giờ làm việc không phải là chuyện hiếm; có ngày lên đến con số chục người. Năm 2007, số CN ở Tỷ Xuân điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long lên đến trên 110 người.
Đó là tình cảnh chung phổ biến của đa số CN đang làm việc tại các KCN ở ĐBSCL. Hoàng Thị Lan - quê tận Hà Tĩnh - vào Cần Thơ làm CN tại Cty phân bón - hoá chất đã 2 năm với thu nhập trên 1 triệu đồng/tháng. Nhưng Lan cho biết, tháng nào ít việc thì thu nhập chỉ còn 700.000 - 800.000 đồng.
Còn theo anh Nguyễn Thanh Đệ (CN tại KCN Trà Nóc 1, Cần Thơ), kể cả làm tăng ca, thu nhập của anh khoảng 1,4 triệu đồng/tháng. Tiền ăn, thuê phòng trọ và các khoản chi tiêu cần thiết khác "nuốt" gọn nên không có tích luỹ. Chính vì vậy, ở đâu có KCN là có chợ "dã chiến" mọc ra, bày bán những thứ giá bình dân nhất phục vụ cho CNLĐ. Chợ Trà Nóc gần KCN Trà Nóc (Cần Thơ) là ví dụ.
Không dám nghĩ tới ngày mai
Theo Chủ tịch CĐ các KCN Vĩnh Long Nguyễn Thành Nhân, thu nhập bình quân của gần 9.000 CN ở KCN Hoà Phú là 1.250.000 đồng/tháng. Với tốc độ tăng giá thời gian gần đây, đời sống CN vốn khó khăn càng thêm chật vật. Khi CĐ các KCN Vĩnh Long đi khảo sát, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của CN, nhiều CN thổ lộ rằng làm ngày nào hay ngày đó, không dám nghĩ tới tương lai.
Ông Nhân kể: "Nhiều CN nam trẻ, khoẻ nói rằng "đang sức dài vai rộng" nhưng thu nhập không có tích luỹ nên không dám nghĩ tới chuyện lấy vợ!". Ơ Tiền Giang, KCN Mỹ Tho và Cụm CN Trung An hiện đã có 37 dự án đi vào hoạt động, thu hút trên 10.500 LĐ; song mức thu nhập bình quân cũng chỉ khoảng 1 triệu đồng/LĐ/tháng.
Còn các KCN ở TP.Cần Thơ hiện cũng đã thu hút 33.000 LĐ; trong đó LĐ thời vụ, công nhật chiếm từ 3.000 - 3.500 người tuỳ thời điểm. Chủ tịch CĐ các KCN - KCX Cần Thơ Nguyễn Văn Hiếu cho biết, thu nhập bình quân hiện nay của CN từ 950.000 - 1,3 triệu đồng/CN/tháng. Ông Hiếu khẳng định, với tốc độ trượt giá hiện nay, mức thu nhập này khiến đời sống NLĐ rất khó khăn.
Không chỉ khó khăn về vật chất, đời sống tinh thần của CN cũng thiếu thốn. Đồng lương lo bữa ăn hàng ngày đã chật vật, hầu như chẳng CN nào dám nghĩ tới chi xài cho nhu cầu giải trí. Thế nhưng, dù đã trên 10 năm thành lập, tới nay KCN Trà Nóc vẫn chưa xây dựng được một nhà văn hoá hay tụ điểm sinh hoạt vui chơi cho NLĐ. Nhà trẻ, nhóm trẻ cũng không có. Chính vì vậy, CN khi sinh con gặp nhiều khó khăn. Đã có trường hợp nghỉ sinh, khi trở lại làm việc thì mất việc!
Hiện nay, nhu cầu tuyển dụng LĐ tại các KCN ở ĐBSCL còn lớn. Thiếu việc làm, một bộ phận LĐ nghèo vùng nông thôn sẽ lại đổ về thành thị tìm việc làm. Thế nhưng, với mức thu nhập của CN hiện tại ở các KCN vùng ĐBSCL, LĐ nghèo nông thôn trở thành CN lại tiếp tục là NLĐ nghèo ở khu vực thành thị...