Ngày 6.8, Bộ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông (TTTT) Lê Doãn Hợp trả lời trực tuyến với chủ đề "Chiến lược phát triển TTTT". Với gần 100 câu hỏi được trả lời, song nóng nhất vẫn là những câu hỏi trăn trở làm thế nào để xoá bỏ rào cản trong việc chậm ứng dụng CNTT vào công việc, đời sống? Đặc biệt là vấn đề làm thế nào để thu hút nhân tài, đào tạo nhân lực CNTT đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế đất nước?
Ứng dụng yếu - nhân lực bỏ đi
Tháng 4.2008, tại hội thảo về nhân lực CNTT, Hiệp hội DN phần mềm VN công bố: VN đang thiếu 1,5 triệu nhân lực CNTT. Tuy nhiên, điều đặc biệt quan ngại là trong khi VN thiếu nguồn bổ sung thì lực lượng không nhỏ, trong đó có nhân lực CNTT cao cấp lại "nhảy việc" sang tập đoàn, DN lớn của nước ngoài.
Một lo ngại khác mà các chuyên gia nhận định là "nước xa không cứu được lửa gần". Cụ thể khi mà nguồn cung nhân lực còn lâu mới đáp ứng kịp thì chính sách giữ nhân tài lại chưa phát huy tác dụng. Theo khảo sát tại 200 DN CNTT tại TPHCM thì có tới 86% số sinh viên (SV) CNTT dù được đào tạo nhưng lại không thể đáp ứng yêu cầu. Các DN này cũng khẳng định có tới 72% số SV thiếu kinh nghiệm thực tiễn, 46% thiếu kiến thức ngành và 42% không biết làm việc nhóm, kém ngoại ngữ...
Yếu kém này đang tác động ghê gớm đến ứng dụng CNTT trong hệ thống hành chính, và DN... Theo các chuyên gia, dù VN đã qua 10 năm phát triển Internet, 100% số trường ĐH, CĐ; gần 100% bệnh viện tuyến huyện, tỉnh và DN có công cụ kết nối này... song chỉ số sẵn sàng ứng dụng lại cực thấp.
Ngay cả tại bảng xếp hạng website 2008 của Bộ TTTT thì gần 100% tỉnh, thành có website chính thức, song 54,7% số website này chỉ đạt tiêu chuẩn mức một, 28,1% đạt mức hai và chỉ 4,7% đạt mức ba - mức đạt yêu cầu để triển khai dịch vụ hành chính công đầy đủ và trực tuyến. Đối với cấp bộ, ngành duy nhất website của Bộ Ngoại giao là đạt mức ba...
Sẽ đẩy nhanh lộ trình
Trả lời những câu hỏi nóng, Bộ trưởng Lê Doãn Hợp thừa nhận đúng là ứng dụng CNTT còn nhiều lúng túng, bất cập. Nguyên nhân chính là nhận thức còn hạn chế, đầu tư nhỏ giọt, môi trường ứng dụng còn vướng mắc và đặc biệt là nhân lực thiếu, chất lượng thấp. Về cơ chế thu hút nhân tài thì cũng đang gặp khó khăn và khó khắc phục ngay lập tức.
Tuy vậy, VN cũng đẩy nhanh lộ trình để sớm có cơ chế phù hợp, giải quyết những vướng mắc. Cụ thể, hiện VN đã có yêu cầu tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng CNTT cơ bản đối với CCVC. Bộ Nội vụ cũng có kế hoạch đào tạo lãnh đạo CNTT...
Đặc biệt, trong 3 việc cần làm để tập hợp nhân tài thì bộ đang tham mưu cho Chính phủ đưa ra cơ chế tiền lương đặc thù để thu hút người tài dẫn dắt phong trào. Bên cạnh đó, năm 2008 Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch ứng dụng CNTT trong CQNN năm 2008 với những yêu cầu về cải cách hành chính, chỉ tiêu ứng dụng CNTT cần đạt được... Xa hơn thế, bộ đang trình Kế hoạch ứng dụng CNTT giai đoạn 2009-2010 để phê duyệt và thực hiện.
Về lâu dài, VN đã có Chiến lược phát triển CNTT - truyền thông VN đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020; trong đó lấy phát triển nguồn nhân lực là then chốt có ý nghĩa quyết định đối với việc phát triển và ứng dụng CNTT. Cụ thể mục tiêu phấn đấu là có 80% số SV CNTT tốt nghiệp đủ khả năng chuyên môn và ngoại ngữ để tham gia thị trường lao động quốc tế.