Các ý kiến phát biểu tại hội trường cho thấy, vẫn còn rất nhiều điều cần phải sửa đổi để Luật Xuất bản phù hợp với yêu cầu xã hội, đồng thời cần tăng cường đầu tư hơn nữa cho công tác y tế dự phòng.
Đề nghị chi 10% ngân sách cho y tế
Báo cáo giám sát của UBTVQH nêu rõ: Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam xếp thứ 183/194 nước về công bằng trong chăm sóc sức khỏe, bởi người dân phải tự chi trả tới 73% chi phí, trong khi WHO khuyến cáo tỉ lệ này chỉ nên dưới 50%. Người dân nông thôn, miền núi hiện khó có khả năng tài chính để tiếp cận và hưởng thụ thành quả của xã hội hoá và chăm sóc sức khoẻ nhân dân.
Vì lẽ này, UBTVQH đề nghị Chính phủ có nghị quyết chuyên đề nhằm xây dựng nền y tế VN công bằng, hiệu quả. Trong đó, phải tăng đầu tư cho y tế. Từ 2010, dành tỉ lệ ít nhất 10% ngân sách đầu tư cho chăm sóc sức khoẻ (CSSK). 30% trong số này dành cho y tế dự phòng.
UBTVQH cũng cho rằng, đa số cán bộ y tế dự phòng có kinh nghiệm và tâm huyết sẽ về hưu trong 5-10 năm tới, trong khi hiện nay không tuyển được cán bộ. Việc đầu tư cho y tế dự phòng theo hướng chống dịch là chính, dẫn đến kết quả là khó có khả năng đảm bảo an toàn sức khoẻ cho xã hội mỗi khi dịch bệnh bùng phát mạnh.
Thảo luận về vấn đề này, ĐB Nguyễn Thị Thu Hà (Gia Lai) cho biết, trên địa bàn tỉnh Gia Lai hiện nay, y tế tất cả các tuyến, từ tỉnh đến huyện, xã, đều thiếu trầm trọng y, bác sĩ. Bác sĩ mới ra trường lại không chịu về công tác tại miền núi.
Để giải quyết vấn đề này, đại biểu Thu Hà đề nghị Chính phủ và Quốc hội sớm ban hành các chính sách đãi ngộ thoả đáng đối với đội ngũ cán bộ y tế, đồng thời quan tâm đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, nhất là với những tỉnh như Gia Lai để "giải cơn khát" nguồn nhân lực y tế hiện nay.
Đồng tình với quan điểm này, ĐB Nguyễn Văn Sỹ đề nghị Chính phủ tăng chỉ tiêu cử tuyển đào tạo bác sĩ ở vùng sâu, vùng xa, bởi thiếu trầm trọng bác sĩ là tình trạng chung tại tất cả các địa phương hiện nay.
Về cơ cấu quản lý lĩnh vực y tế, ĐB Chu Văn Đạt lại cho rằng mô hình tổ chức ngành y tế chắp vá, ứng phó theo tình hình. Riêng cấp huyện có tới 5 tổ chức đầu mối y tế. Mặc dù đồng tình với chủ trương tăng đầu tư cho y tế, nhưng ông Đạt lo lắng: "Nếu ngành nào cũng nâng chính sách đãi ngộ thì ngân sách nhà nước có chịu được không? Phải chia, cân đối ngân sách hợp lý. Tránh tình trạng ngành nào cũng muốn tăng đầu tư, đến khi cộng lại lên tới 120-130% ngân sách".
Vấn đề thiếu nguồn nhân lực về y tế, chăm sóc sức khoẻ nhân dân không chỉ xảy ra ở vùng nông thôn, vùng sâu mà ngay các đô thị lớn vẫn thiếu trầm trọng nhân lực.
ĐB Phạm Thị Phương Thảo (TPHCM) dẫn chứng: Ngay tại thành phố Hồ Chí Minh cũng mới có trên 3.000 bác sĩ, còn thiếu khoảng 2.000 bác sĩ mới đáp ứng được nhu cầu khám - chữa bệnh cho người dân. Thế nhưng, với khả năng đào tạo của hai trường đại học trên địa bàn như hiện nay, phải ít nhất 10 năm nữa, thành phố Hồ Chí Minh mới có đủ bác sĩ.
Vì lẽ đó, ĐB Phạm Thị Phương Thảo đề nghị: "Bên cạnh việc sớm ban hành một nghị quyết riêng về công tác xã hội hóa chăm sóc sức khoẻ nhân dân thì Quốc hội cũng nên sớm ban hành Luật Hành nghề y, Luật Bảo hiểm y tế để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động này".
Xử lý vi phạm trong xuất bản còn nhẹ
Thảo luận về quy định cơ quan quản lý việc xuất bản, ĐB Nguyễn Thị Vân phân vân: "Trước đây, khi Bộ Văn hoá - Thông tin và Bộ Bưu chính Viễn thông chưa sáp nhập thì lĩnh vực xuất bản thuộc Bộ Văn hoá - Thông tin quản lý, nhưng sau khi sáp nhập thì lĩnh vực xuất bản lại trực thuộc Bộ Thông tin Truyền thông. Tôi thấy điều này chưa phù hợp, bởi vì chúng ta chỉ có khái niệm văn hoá đọc chứ không có khái niệm về truyền thông đọc".
Về vấn đề đăng ký kế hoạch xuất bản, ĐB Phan Thị Thu Hà bức xúc: "Có những xuất bản phẩm trùng lắp nội dung với nhau và "xào nấu" lẫn nhau". Người đọc rất bức xúc và bực bội khi mà mua trong tay hai bản sách, nhưng trong đó có không dưới 50% trùng lặp nội dung với nhau, chính vì thế các nhà xuất bản cần phải đăng ký với Bộ Thông tin Truyền thông về kế hoạch xuất bản của mình". Qua đó để nâng cao trách nhiệm của cơ quan chủ quản, cũng như nâng cao trách nhiệm của các nhà xuất bản.
Không đồng tình với ý kiến này, ĐB Hà Tuấn Hải cho rằng: "Luật Xuất bản buộc các nhà xuất bản hàng năm phải đăng ký kế hoạch xuất bản với Bộ Thông tin Truyền thông trước khi xuất bản. Tôi cho rằng đây là một hình thức giấy phép con của cơ chế xin- cho thời bao cấp, cần phải bỏ" - ông Hải nói.
Đối với việc xử lý vi phạm về lĩnh vực xuất bản, ĐB Nguyễn Văn Tuyết khẳng định: "Những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xuất bản như: Tuyên truyền chống lại Nhà nước Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phá hoại đại đoàn kết dân tộc, tuyên truyền kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù dân tộc v.v... truyền bá tư tưởng phản động, lối sống dâm ô, đồi trụy, có những hành vi tội ác, tệ nạn xã hội v.v...; tiết lộ bí mật của Đảng và Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng v.v... những nội dung như vậy mà đưa vào điểm 1 tức là chỉ phạt tiền và tạm đình chỉ, không được phép lưu hành thì tôi cho là không phù hợp và quá nhẹ".
Hôm nay (21.5), QH tiếp tục thảo luận tại hội trường về vấn đề này.