Tiết kiệm hàng ngàn tỉ đồng

Theo báo cáo của Chính phủ trình trước Quốc hội, đề án sau cai trong thời gian từ 4 đến 5 năm đã tiết kiệm cho xã hội hàng ngàn tỉ đồng/năm. Nếu tính bình quân mỗi người nghiện một ngày sử dụng chỉ 1 liều ma tuý với giá 50.000 đồng, thì chỉ riêng TPHCM đã đỡ tốn phí gần 3.000 tỉ đồng/năm.

Báo cáo nêu rõ: Như vậy, số tiền đầu tư trên 1.000 tỉ đồng của TPHCM chỉ chiếm 1/3 số tiền tiêu phí cho sử dụng ma tuý của các đối tượng trong một năm. Về cơ bản, số tiền đầu tư nói trên không mất đi, mà phần lớn trong đó chi cho xây dựng cơ sở hạ tầng khang trang, đồng bộ tới 20 trung tâm, trường cai nghiện, kể cả điện, đường, trường, trạm xá với tổng công suất 30.000 học viên và tổng kinh phí đã chiếm trên 500 tỉ đồng.

Khi hết thời gian thực hiện đề án, các cơ sở này tiếp tục được sử dụng cho công tác cai nghiện hoặc sử dụng vào mục đích an sinh xã hội. Chi thường xuyên trong 5 năm cho các hoạt động quản lý, dạy nghề, giải quyết việc làm, chăm sóc y tế và tái hoà nhập cộng đồng là 762 tỉ đồng, trong đó chỉ riêng tiền ăn cấp cho mỗi học viên đã là 180.000 đồng/người/tháng (khoảng 250 tỉ trong 5 năm).

Đã tổ chức dạy nghề cho 31.400 lượt người, đặc biệt các trung tâm đã tổ chức các lớp đại học từ xa chuyên ngành xã hội học và quản trị kinh doanh cho hàng ngàn cán bộ nhân viên và người sau cai.

Đã tạo việc làm cho 24.181 học viên và người sau cai. Đó là chưa kể đến hàng ngàn hécta đất, những vườn caosu, cây ăn quả và chi phí cho việc chuẩn bị tái hoà nhập cộng đồng hỗ trợ những người sau cai tại các xã, phường và giúp họ tương trợ lẫn nhau trong cuộc sống v.v...

Như vậy, không thể nhận định số tiền chi cho dự án trên là quá nhiều, lãng phí và hiệu quả thấp, nhất là khi so sánh rõ những mặt lợi và hại giữa việc có hay không quản lý người nghiện cả về những tốn kém mà xã hội phải chịu khi có hay không thực hiện đề án, về khả năng lây lan và nhất là về trật tự an toàn xã hội.

Hiệu quả không chỉ tính bằng tiền

Mục tiêu phát triển bền vững đòi hỏi Nhà nước cần phải quan tâm cân bằng cả hai nhiệm vụ phát triển kinh tế và xã hội. Nếu mọi hoạt động chỉ nhằm một mục tiêu duy nhất là tăng trưởng thì hậu quả sẽ là nhãn tiền và ngay lập tức.

Cho đến nay, cơ chế điều tiết của Nhà nước ta với những vấn đề về sinh thái môi trường - cả tự nhiên và xã hội - mới chỉ đang ở giai đoạn hình thành và chi phí cho các biện pháp để thực hiện các mục tiêu này còn ở mức rất thấp.

Những cảnh báo khoa học và nghiêm túc đã dần làm cho xã hội từng bước ý thức được mối liên hệ nhân quả giữa lối sống của con người với môi trường, giữa phát triển kinh tế và xã hội.

Vì thế, việc nâng cao vai trò của Nhà nước và nhân dân trong các lĩnh vực xã hội, trong đó có vấn đề tệ nạn xã hội, là đặc biệt cấp thiết do trong những thập niên gần đây có sự gia tăng nhanh chóng những hậu quả xấu mà nó mang lại.

Một đề án đồ sộ đầy tính nhân văn, góp phần xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, đem lại niềm vui, hy vọng và làm vơi đi biết bao nỗi khổ của hàng vạn gia đình có con em nghiệp ngập; tạo cơ hội cho hàng vạn con người còn rất trẻ đang chết dần, chết mòn bởi sự huỷ diệt của ma tuý được chữa trị, hoàn thiện lại nhân cách; hạn chế được tốc độ lây lan, nghiện ngập ma tuý, nhiễm HIV-AIDS; giảm một bước quan trọng tội phạm, an ninh trật tự thành phố tốt hơn; môi trường xã hội, môi trường đầu tư, hoạt động du lịch thuận lợi hơn...

Số kinh phí đầu tư nói trên thật ra là còn thấp so với yêu cầu, thấp so với mục tiêu của đề án đối với một lĩnh vực nóng bỏng về mặt xã hội. Tuy nhiên, đất nước ta còn nghèo, những cố gắng đó là tối đa, không chỉ có Nhà nước mà toàn xã hội, các nhà hoạt động xã hội, các trí thức, doanh nghiệp... đều có những đóng góp tích cực, thật đáng tri ân.

Vì vậy, nếu không tăng kinh phí và quy mô của đề án nhằm làm cho nó hiệu quả hơn, thì ít ra công tác này cũng phải được xã hội nhìn nhận, động viên, quan tâm hơn nữa và phải được duy trì với sự nỗ lực cố gắng lớn hơn.

Hiệu quả trong công tác xã hội nhiều khi không thể tính bằng tiền. 1.200 tỉ đã chi không phải là lãng phí.

TPHCM: Kiến nghị tiếp tục triển khai chương trình cai nghiện cho đến khi có luật mới UBND TPHCM vừa kiến nghị Quốc hội, trong khi chờ luật mới sửa đổi có giá trị thi hành, cho phép tiếp tục triển khai chu trình cai nghiện theo Đề án thí điểm "Tổ chức quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy" đối với số người nghiện còn đang tập trung học tập, giáo dục tại các cơ sở chữa bệnh và dạy nghề, nếu Quốc hội cho dừng việc thực hiện đề án vào tháng 8.2008. UBND TP cũng kiến nghị Quốc hội luật hóa đề án thí điểm "Tổ chức quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy" theo hướng đa dạng hóa tính chất, hình thức và thời gian cai nghiện, có cai nghiện tự nguyện, cai nghiện bắt buộc, có cai nghiện tập trung hoặc cai nghiện tại cộng đồng; mềm hóa thời gian cai nghiện từ 1 đến 5 năm, tùy theo đặc điểm nhân thân của đối tượng và có thời gian sau cai nghiện cho số đối tượng nghiện lâu, tái nghiện nhiều lần, không có nghề nghiệp và phải thực hiện bằng biện pháp tập trung. Huân Phước