Sửa đổi, bổ sung các quy định về minh bạch hoá tài sản theo hướng mở rộng đối tượng, từng bước công khai và quy định trách nhiệm giải trình nguồn gốc tài sản thu nhập của cán bộ... Cục trưởng Cục Phòng, chống tham nhũng thuộc Thanh tra Chính phủ (TTCP) Trần Đức Lượng (ảnh) đã khẳng định như vậy với báo chí bên lề Hội thảo lấy ý kiến các cơ quan chức năng vào dự thảo Chiến lược phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 do TTCP trình sáng 18.8 tại Hà Nội.

Ông lý giải thế nào đến thời điểm này vẫn còn nhiều bộ và địa phương chưa tiến hành xong việc kê khai tài sản. Phải chăng công tác kê khai tài sản đã không được thực hiện nghiêm?

- Việc thực hiện chậm cũng có nhiều nguyên nhân. Quan trọng là nhận thức về vấn đề này như thế nào? Không phải ai cũng nhận thức đúng ngay được quy định mới. Vì quy định trước thì CBCC đều phải kê khai, nhưng nay thì chỉ có người có chức vụ từ cấp huyện; nhóm CBCC tiếp xúc với tiền của Nhà nước và CBCC thường xuyên tiếp xúc với dân. Ngoài ra, nội dung kê khai theo mẫu mà Chính phủ quy định có 9 nội dung, nhiều người kê khai chưa chắc hiểu hết nội hàm của nó nếu không được hướng dẫn. Theo tôi, chậm mà kỹ vẫn còn tốt hơn không.

Nhưng thưa ông, đây là thời hạn luật định và TTCP đã phải trực tiếp đôn đốc, báo cáo Chính phủ nhiều lần, nhưng nhiều bộ, địa phương vẫn quá chậm. Chẳng lẽ việc cố tình chậm đó vẫn không phải chịu trách nhiệm gì?

- Do nhiều nguyên nhân, nếu do chủ quan thì xem xét được ngay, còn do khách quan chờ xác định xem cụ thể. Theo quy định thì đến 31.12.2007 phải kê khai xong, tuy nhiên vào thời điểm ấy, nhiều bộ, ngành địa phương quá tập trung vào nhiệm vụ phát triển kinh tế mà chậm triển khai, báo cáo vấn đề này.

Vậy ông có tin bản kê khai không, khi mà sinh hoạt của nhiều CBCC khác xa với tài sản của họ được kê khai lại... nghèo quá?

- Tôi không bình luận, nhưng trong kê khai có nguyên tắc tự kê khai và tự chịu trách nhiệm. Họ phải xác định là kê khai hay không, khi nói tài sản cụ thể thì xác định tài sản thế nào chỉ mình người kê khai đó mới biết, ngay cả cổ phiếu, mệnh giá nó 10 nghìn nhưng mua đến trên 100 nghìn và ngược lại, vấn đề là xác định giá trị tại thời điểm kê khai.

Cục trưởng Cục PCTN cũng chưa đánh giá được kết quả này, vậy giá trị của bản kê khai tài sản sẽ được xem xét như thế nào, thưa ông?

- Tác dụng phòng ngừa là rất tốt, tại sao không. Thế giới đều xác định kê khai tài sản là phòng ngừa tham nhũng tốt, tại sao không áp dụng, không làm? Theo quy định hiện nay chưa công khai việc đó, nên tôi cũng không đưa ra đánh giá được.

Trong dự thảo Chiến lược phòng, chống tham nhũng đến năm 2020, vấn đề kê khai, công khai tài sản thu nhập của cán bộ, công chức được TTCP xây dựng như thế nào, thưa ông?

- Chiến lược sẽ mở rộng đối tượng kê khai, từng bước công khai và quy định trách nhiệm giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập. Thực hiện việc chi trả qua tài khoản đối với tất cả các khoản chi từ ngân sách nhà nước cho CBCC.

Vậy tăng cường công khai minh bạch trong chiến lược PCTN được cụ thể hoá và thực thi như thế nào, nếu như nhiều kết luận, văn bản vẫn còn ở dạng mật, thưa ông?

- Đây là một trong những giải pháp nâng cao minh bạch trong hoạt động của các cơ quan công quyền, vấn đề này liên quan đến sửa đổi danh mục bí mật nhà nước. Tất cả các ngành, các cấp đều phải rà soát lại. Bí mật nhà nước được hiểu là làm phương hại đến lợi ích quốc gia, ảnh hưởng đến an ninh chính trị thì phải mật, còn tất cả các hoạt động còn lại phải công khai, minh bạch. Tuy nhiên, công khai không có nghĩa là công bố từ A-Z, nhưng trước hết kết quả phải được công khai, quyết định xử lý công khai...

- Xin cảm ơn ông!

Xây dựng và ban hành Luật Tiếp cận thông tin Xây dựng và thực hiện nghiêm cơ chế đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của công dân, có chế tài đối với người có chức vụ, quyền hạn trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin chính thức về hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị; hoàn thiện và tổ chức thực hiện nghiêm Quy chế người phát ngôn của các cơ quan nhà nước; xây dựng và ban hành Luật Tiếp cận thông tin. Đây là một trong những nội dung chính của nhóm giải pháp về tăng cường tính công khai minh bạch trong hoạt động công quyền được quy định trong dự thảo Chiến lược phòng, chống tham nhũng đến năm 2020.