Trong sáng 14.6, tại Hội trường Thống Nhất, TP Hồ Chí Minh, lễ viếng nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã được tổ chức trọng thể theo nghi thức Quốc tang. Lễ viếng chính thức bắt đầu từ 8 giờ sáng, nhưng từ rất sớm, các vị lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội... đã vào thắp nén nhang thơm tiễn biệt người đồng chí, một tấm gương hết lòng vì sự nghiệp cách mạng.

Linh cữu nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đặt trang trọng giữa hội trường, phủ lên lá cờ đỏ sao vàng, phía trên ghi dòng chữ "Vô cùng thương tiếc đồng chí Võ Văn Kiệt. Nguyên Ủy viên Bộ chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam, nguyên Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam".

Đoàn đại biểu Ban chấp hành Trung ương Đảng do Tổng bí thư Nông Đức Mạnh dẫn đầu bắt đầu lễ viếng. Trong tiếng nhạc trầm buồn da diết, đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước đã kính cẩn nghiêng mình trước linh cữu đồng chí Võ Văn Kiệt, "nhà lãnh đạo xuất sắc, người đảng viên cộng sản mẫu mực, người chiến sĩ cách mạng kiên trung, trọn cuộc đời chiến đấu hi sinh vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc", như  Tổng bí thư Nông Đức Mạnh viết trong sổ tang.

Hội trường Thống Nhất tràn ngập dòng người lễ phục đen, ai nấy nghiêm cẩn xếp hàng từ cổng vào đại sảnh, nhích từng bước một  đợi đến lượt viếng. Từ trong phòng đặt linh cữu bước ra, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng… thân thiết thăm hỏi những đồng chí, đồng đội lâu ngày gặp lại. Đi lại rất khó khăn, có người dìu hoặc đẩy xe lăn nhưng các vị lãnh đạo lão thành Đỗ Mười, Lê Đức Anh,… vẫn đến từ rất sớm. Nguyên bí thư Trung ương Đảng Trần Quốc Hương đau đớn: "Nghe tin anh ra đi tôi thật sự bàng hoàng. Tôi không nghĩ anh ra đi trước tôi vì anh rất phong độ”.

Ở mọi nơi, sau những cái nắm tay, những người đến viếng ôn lại kỷ niệm về ông, người ta hay gọi là chú Sáu Dân hơn là Võ Văn Kiệt. Bà Phạm Phương Thảo, chủ tịch HĐND TP.HCM, nghẹn ngào trước cuốn sổ tang. Và sau rất lâu, bà trải lòng bằng cảm xúc mạnh mẽ: "Cháu học ở chú phong cách gần dân, nắm bắt thực tiễn, biết khai thác và lắng nghe từ mạch nguồn cuộc sống; biết rung động, chia sẻ trước những cuộc đời, những số phận…". Bà Hằng Nga, chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM, xúc động: "Chú mất đi là chúng con mất đi một điểm tựa, một người chỉ lối đưa đường, động viên, khích lệ". Cùng với sự tiếc thương, ai ai cũng tâm sự như một lời tuyên thệ.

Ở một góc xa, sau khi viếng chú Sáu Dân, giáo sư - bác sĩ Trần Đông A lặng lẽ ngồi một mình. Rồi ông trầm tư nói: "Chú Sáu Dân chính là người khơi mạch nguồn cho những người trí thức, biết sử dụng và tôn trọng họ để họ đóng góp không mệt mỏi cho sự nghiệp cách mạng sau 1975". Chính ông - như ông tâm sự - đã từng có nhiều cơ hội ở lại nước ngoài nhưng ông vẫn quay về, "vì chúng tôi mắc nợ chú Sáu Dân nhiều, cho tới bây giờ". Hai ngày qua, rất nhiều văn nghệ sĩ, trí thức đến viếng có tâm trạng như ông Trần Đông A.

Đến viếng chú Sáu Dân còn có rất nhiều sinh viên các trường Đại học. Một đoàn những cô, những bà mái tóc hoa râm, bạc trắng với bộ đồ bà ba đen, khăn rằn vắt vai xếp hàng dọc đi đến viếng, mọi người nhận ra ngay đoàn nữ cựu tù chính trị. Trong đoàn có ông André Mendras, người thanh niên Pháp đã treo cờ giải phóng ngay Công trường Lam Sơn trước hạ nghị viện Sài Gòn năm nào.

Từ trái qua: nguyên chủ tịch nước Lê Đức Anh, nguyên tổng bí thư Đỗ Mười, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, nguyên tổng bí thư Lê Khả Phiêu thắp hương viếng nguyên thủ tướng Võ Văn Kiệt.

* Từ sáng sớm 14.6, nhiều đoàn đại biểu các bộ, ban ngành, đoàn thể, tổ chức trong và ngoài nước đã có mặt tại Trung tâm hội nghị quốc tế Lê Hồng Phong (Hà Nội) để viếng nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Vào viếng đầu tiên là Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng. Ghi vào sổ tang, ông Trọng xúc động: "Anh Sáu ơi, anh ra đi quá đột ngột. Anh đã để lại trong lòng nhân dân VN và bạn bè quốc tế những ấn tượng vô cùng tốt đẹp, để lại cho đời nhiều công trình vĩ đại. Công ơn anh không bút mực nào tả xiết…". Đến viếng nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt có Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Nguyễn Văn Chiền cùng nhiều vị nguyên là lãnh đạo cao cấp của Nhà nước. Ngoài ra, đại diện nhiều bộ, ngành, địa phương, đại sứ quán các nước tại Hà Nội đã đến viếng trong buổi sáng 14-6.

Đúng 8 giờ, đoàn đại biểu cấp cao Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam do Tổng bí thư Nông Đức Mạnh dẫn đầu vào viếng. Cùng đi có nguyên Tổng bí thư Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu; Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh, Trần Đức Lương; Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải; Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An; Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Huỳnh Đảm cùng nhiều lãnh đạo cấp cao khác. Mỗi người thắp một nén nhang, rồi chầm chậm bước lại nhìn mặt người đồng chí lần cuối. Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh tuổi đã cao, khi đến viếng phải ngồi xe đẩy, nhưng ông vẫn yêu cầu những người trợ giúp nâng dậy, dìu đến bên quan tài để tiễn "người bạn chiến đấu thân thiết, người đồng chí đã vượt qua mọi hiểm nguy gian khó, vượt qua bao nhiêu đau thương mất mát... hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước phân công".

Theo Ban tổ chức Lễ tang, tính đến 18 giờ chiều qua, tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã có gần 1.000 đoàn đến viếng nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, trong đó có khoảng 50 đoàn nước ngoài.

Trong niềm tiếc thương vô hạn, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh viết vào sổ tang: “Vô cùng thương tiếc đồng chí Võ Văn Kiệt, người đảng viên Cộng sản mẫu mực, người chiến sĩ cách mạng kiên trung, trọn cuộc đời chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. Suốt gần 70 năm hoạt động cách mạng sôi nổi và phong phú của mình, trên nhiều cương vị lãnh đạo từ cơ sở đến Trung ương, trong thời chiến cũng như trong hòa bình, được trui rèn trong đấu tranh cách mạng với bản lĩnh cách mạng và sáng tạo, gắn bó máu thịt với nhân dân, đồng chí đã có nhiều đóng góp to lớn và xuất sắc vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, để lại tình cảm sâu nặng với đồng chí, đồng bào và bạn bè quốc tế. Đồng chí là tấm gương trong sáng và mẫu mực về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ cộng sản, là người con thân yêu của đất nước và của nhân dân ta”.

Với nhiều người đồng chí, đồng đội và người dân, sự ra đi của ông quá đột ngột, nhiều người bàng hoàng và không tin đó là sự thật vì mới đó còn thấy ông lặn lội từ Nam ra Bắc, đi đến nhiều địa phương để lắng nghe tiếng nói từ cơ sở về những vấn đề thời sự nóng bỏng hiện nay; rồi dự định đi Hà Lan học hỏi kinh nghiệm chống ngập... Nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu xúc động: "Anh ra đi đột ngột. Đồng chí, đồng bào thương tiếc anh. Một người cộng sản kiên cường, một nhà hoạt động chính trị thực tiễn, năng động, dám nghĩ, dám làm, giàu nghị lực, tri thức còn rất sung sức và còn rất trẻ. Anh có tầm nhìn xa, hiểu biết rộng, tư duy nhạåy bén trong chiến tranh cũng như trong hòa bình xây dựng đất nước hiện nay". Với nguyên Bí thư Trung ương Đảng Trần Quốc Hương, tin nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt ra đi khiến ông “thật sự bàng hoàng”. “Với tôi, anh là người đồng chí, người anh em. Tôi không nghĩ anh lại ra đi trước tôi vì anh còn rất phong độ" - ông Trần Quốc Hương bùi ngùi.

Ngồi trước cuốn sổ tang, cảm xúc cứ trào dâng trong nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội Trương Quang Được. Và, ông điền vào đó một bài thơ đầy xúc cảm, khắc họa một con người rất Võ Văn Kiệt:

“Anh ơi:
Thời gian đếm từng Xuân
Tuổi xanh qua từng phút
Quên cả lúc chồn chân
Quên cả khi đầu bạc
Trong nụ cười ánh mắt
Anh để lại cho dân
Những công trình có thật
Những câu nói chân thành
Anh ơi rằng: đi vội
Ý tưởng nào dở dang
Bao mùa Xuân đang tới
Nâng niu sợi tơ đàn
Vĩnh biệt anh Sáu Dân
Trời mưa đẫm nước mắt
Từng giây ta bắt gặp
Hình anh lúc khải hoàn...”.

Trích sổ tang nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt:  Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết bày tỏ nỗi buồn sâu sắc: “Vĩnh biệt anh, người đảng viên cộng sản kiên trung, suốt đời phấn đấu hy sinh vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của dân tộc. Anh, một người lãnh đạo xuất sắc của Đảng và Nhà nước, một người lãnh đạo tích cực đổi mới, năng động, sáng tạo... Ở Anh, một tầm nhìn chiến lược, một tư tưởng lớn, một tấm lòng bao dung, một tính cách tự tin, quyết đoán... một tính cách Võ Văn Kiệt. Chúng tôi nguyện tiếp bước con đường của Anh, con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã chọn”. Một trong những người kế nhiệm ông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng viết: “Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam vô cùng thương tiếc vĩnh biệt đồng chí VÕ VĂN KIỆT - SÁU DÂN. Người con ưu tú, thủy chung của dân tộc Việt Nam - của vùng đồng bằng sông nước Cửu Long. Người ĐẢNG VIÊN CỘNG SẢN tận tụy, kiên trung, bất khuất, anh hùng. Cả cuộc đời tận tâm, tận lực vì nước, vì dân. Một nhà lãnh đạo đầy tâm huyết, tài năng, đổi mới, kiên định, lịch lãm, nghĩa tình và luôn sáng tạo. Một nhà lãnh đạo tầm cỡ của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta.Người học trò mẫu mực, xuất sắc của Chủ tịch HỒ CHÍ MINH. Người Thủ tướng đầy bản lĩnh, hành động, quyết đoán và chịu trách nhiệm rất cao. Việt Nam sẽ luôn tự hào về Thủ tướng VÕ VĂN KIỆT. Chúng tôi mãi mãi ghi nhớ và trân trọng công lao to lớn với dân, với nước của Đồng chí. Chúng tôi nguyện học tập noi gương và nỗ lực phấn đấu hết mình để xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc TỔ QUỐC VIỆT NAM XHCN - dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh mà đồng chí hằng mong muốn".