Lao Động xin giới thiệu một số bài viết và hình ảnh về đồng chí Võ Văn Kiệt với niềm kính trọng và tiếc thương sâu sắc nhất.

Được mệnh danh là người của hành động và đổi mới, vị chủ tịch tỉnh có nhiều sáng kiến giúp dân nghèo làm giàu bằng những mô hình "cây nhà lá vườn", nhưng ông Nguyễn Minh Nhị  - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang  - lại cho đó là thành quả mà ông học được từ người cha - người thầy - người anh Võ Văn Kiệt.

Kính nể tài năng từ thời chiến tranh, nhưng gần 18 năm sau ngày thống nhất đất nước, tôi mới có dịp làm việc trực tiếp với ông. Đó là năm 1993 tại hội nghị dự thảo về Luật Đất đai. Lần đó, sau khi nghe ông "phê" dân miền Tây nhậu quá, nóng mũi tôi "phản pháo": Nói dân miền Tây nhậu, tôi nhận, nhưng nếu bình tâm cộng lại thì toàn vùng đồng bằng chỉ tốn vài tỉ đồng tiền nhậu một năm. Trong khi đó, những chủ trương quyết sách chưa phù hợp đã làm mất hàng vạn tỉ mà không ai nói...

Phát biểu xong, tôi được bạn bè, đồng nghiệp "rỉ tai": Ông cụ ghi tên Bảy Nhị vào "sổ bìa đen" rồi. Không có điều kiện kiểm chứng thông tin này, nhưng với tôi thì đó lại là "cột mốc" để tôi được cụ gần gũi, chỉ dạy và tâm sự... 

Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đi thuyền trên sông Cổ Chiên, thăm đồng bào bị ảnh hưởng bão lũ ở Vĩnh Long.

Sau 15 năm "gắn bó", tôi không chỉ nhận ra từ ông tài năng, đức độ hiếm thấy, hay một vị lãnh tụ vĩ đại nhưng lại rất "người", mà còn "ngộ" ra một điều: Vị Thủ tướng xuất sắc này là một nông dân với đầy đủ hàm nghĩa của mỹ từ này.

Bởi không chỉ dành phần lớn cuộc đời mình lo cho nông dân, mà chính nhân cách, đạo đức của ông luôn chân chất, rạch ròi và rộng lượng như người nông dân Nam Bộ chính hiệu. Không chỉ tận tâm, tận lực khi đương nhiệm, mà ngay cả lúc nghỉ hưu, gặp nhau ông vẫn "nóng hổi" nỗi niềm: "Bảy Nhị à, nghỉ hưu, nhưng mình vẫn là đảng viên nên phải chiến đấu vì lợi ích của dân nghe!".

Không xuất thân từ "khoa bảng", nhưng ông có năng lực và kỹ năng "nghe" rất cao. Chính điều này đã tổng hợp cho ông năng lực rất đặc biệt. Không chỉ bắt đúng mạch những đòi hỏi của cuộc sống, ông còn vận dụng kiến thức tổng hợp để cho ra đời những quyết sách mang tầm chiến lược, đưa con tàu tổ quốc vượt qua sóng gió buổi đầu đổi mới, nhất là cơn bão thị trường tài chính năm 1997...

Nhưng ở ông còn có trái tim lớn, mà mỗi nhịp đập đều hướng về người nông dân, vì vậy mà ông đã dám quyết những chuyện mà với nhiều người đó là điều không thể, chỉ vì điều đó có lợi cho những người chân lấm tay bùn, như: Khai hoang, phục hoá vùng phèn Tứ giác Long Xuyên, công trình thoát lũ biển Tây...

Mỗi lần về An Giang, ông luôn nhắc nhở tôi 3 chuyện có liên quan đến nông dân: Cá, nước ngọt và nguy cơ ngập lụt. Mỗi câu chuyện đều được ông "gởi gắm" với kiến thức uyên thâm và tầm nhìn chiếc lược: Phải nghiên cứu kỹ xem cá chái do bị con người "sát" hay do môi trường "hại" mà vắng bóng trong tự nhiên để tính toán và thực thi kế hoạch bảo tồn một cách phù hợp... Mấy hôm vừa rồi, lên TPHCM dự hội thảo, tôi được biết ông đang chuẩn bị đi Hà Lan nghiên cứu tình hình nước biển... Có thể nói, Võ Văn Kiệt là con người của hành động và đổi mới.

Tuy nhiên, điều mà tôi nể phục nhất ở ông chính là dấu ấn trách nhiệm xuất phát từ tầm nhìn biện chứng. Có thể nói, ông là nhà biện chứng xuất sắc, bởi không chỉ nhìn thấy mà ông còn dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm với việc mình làm.

Không chỉ cao-sâu, mà thường trực trong con người lãnh tụ của ông luôn chảy tràn chất "người" với tất cả tính nhân văn, nhân bản... Có lần ông kể: Đêm hoà mạng đường dây Bắc-Nam, người mà ông nhớ đến đầu tiên chính là "tù nhân" cựu Bộ trưởng Vũ Ngọc Hải. Thế là 5 giờ sáng hôm sau, ông mang chai sâmpanh vào nhà tù chia sẻ và gắn cho ông Hải chiếc huy hiệu kỷ niệm đầu tiên của công trình lịch sử này...

Dũng khí, nhân hậu và nhân văn... nhân cách, đạo đức sáng ngời của ông đã soi rọi cho chúng tôi niềm tin vững chắc để mạnh dạn nghĩ và triển khai thắng lợi chủ trương, chính sách làm lợi cho dân, cho chòm xóm, làng mạc. Vì thế dù ông ra đi rất lặng lẽ, nhưng đã để lại cho đời khoảng trống quá lớn, mà có lẽ rất lâu sau vẫn chưa thể lấp đầy. Do vậy, ông vẫn còn sống mãi với chúng ta hôm nay và mai sau.

Lần nào về, chú Sáu cũng đề nghị huyện chú ý đến người nghèo Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt thăm công nhân thi công đường dây 500kV Bắc Nam. Mỗi khi về Bạc Liêu, có điều kiện là chú Sáu về Hồng Dân (nơi đồng chí Võ Văn Kiệt có thời gian làm Bí thư Huyện uỷ - PV), khi gặp gỡ anh em trong huyện xong, chú Sáu đều đề nghị được xuống thăm vùng nông thôn. Chú Sáu đặc biệt chú ý đến người dân nghèo, phát triển sản xuất và chúng tôi vẫn còn day dứt vì chưa làm được lời chú dặn, là làm thế nào để những vùng căn cứ kháng chiến phát triển ngang bằng với các nơi khác. - Ông Lê Thanh Hùng - Bí thư Huyện uỷ Hồng Dân (Bạc Liêu) Người đóng vai trò động lực trong công cuộc cải cách kinh tế ở Việt Nam "Ông Võ Văn Kiệt là người đóng vai trò động lực trong công cuộc cải cách kinh tế ở VN khởi đầu hồi cuối những năm 1980, mở đường cho quá trình chuyển tiếp của VN từ tình trạng nghèo khổ sang một thập kỷ tăng trưởng kinh tế đầy ấn tượng. Trong thời gian giữ cương vị Thủ tướng từ 1991 đến 1997, ông đã đóng vai trò then chốt trong việc cải thiện quan hệ ngoại giao của VN với các nước trên thế giới". - Trích điện chia buồn của Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon Chú Sáu rất gần gũi với mọi người Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt thăm hỏi Bà mẹ VN anh hùng ở huyện Bình Chánh, PHCM. Tôi còn nhớ rõ khi Bạc Liêu mới vừa được tái lập (1997), chú Sáu về, tôi được phân công làm phỏng vấn. Quả thật là PV của đài địa phương, ít tiếp xúc với lãnh đạo cấp cao, tôi thấy rất lo, nhưng khi đề nghị phỏng vấn, chú Sáu vui vẻ nhận lời và trả lời rất cởi mở. Sau cuộc phỏng vấn, chú Sáu từ hội trường ra xe, xa 300m, phải tiếp rất nhiều người, kể cả trẻ em và người già đến bắt tay chú Sáu. Dù thời gian rất hiếm, nhưng chú lần lượt bắt tay từng người một cho đến khi ra đến xe. Tôi nghĩ, hiếm có một vị lãnh đạo cấp cao nào gần gũi với dân chúng như chú Sáu Dân. - Nhà báo Lê Thanh Giang