Thưa Thứ trưởng, báo cáo của Chính phủ cũng như báo cáo giám sát của Uỷ ban Thường vụ QH cho thấy nhân lực cho ngành y tế - đặc biệt là y, bác sĩ cho tuyến cơ sở - đang thiếu trầm trọng. Tại sao lại xảy ra tình trạng như vậy?
- Đúng là cán bộ y tế đang thiếu, nhưng là thiếu ở tuyến cơ sở và một số địa bàn. Nhưng ngay cả những nước phát triển thì nguồn nhân lực về y tế họ cũng thiếu, thậm chí còn thiếu trầm trọng hơn ta. Theo quy luật, khi nhu cầu khám - chữa bệnh tăng lên thì yêu cầu tỉ lệ bác sĩ/người dân cũng đòi hỏi tăng theo.
Đây là bài toán khó vì xây nhà, mua trang thiết bị... cho một BV thì chỉ 1-2 năm là xong, nhưng để có một bác sĩ làm việc được thì thời gian đào tạo tối thiểu là 6 năm, thêm thực hành 2 năm mới có thể làm việc độc lập được. Như vậy, để đáp ứng đủ nhân lực phục vụ chăm sóc sức khoẻ người dân thì phải 10 năm nữa may ra mới có thể đáp ứng đủ. Vấn đề ưu tiên cấp thiết hiện nay là phải tăng cường nhân lực và Bộ Y tế sẽ xây dựng đề án trình Chính phủ về việc này.
Thứ trưởng cho rằng hệ thống đào tạo của chúng ta hiện nay không cung cấp đủ nhân lực cho ngành y tế, nhưng thực tế cho thấy rất nhiều sinh viên ngành y ra trường không "chen chân" được vào các BV công, họ phải chấp nhận đi làm ngoài, thậm chí trái ngành?
- Thực ra ngành y, dược không có chuyện thất nghiệp đâu, họ vẫn đi làm đúng ngành. Nhưng họ chọn làm trình dược viên, hay làm cho BV tư vì có thu nhập hấp dẫn và cơ hội vươn lên cao hơn.
Vậy bài toán giải quyết nguồn nhân lực cho ngành y tế, đặc biệt là y tế tuyến cơ sở, vùng sâu, vùng xa?
- Chúng ta đã có chính sách đào tạo nguồn nhân lực theo địa chỉ như cử tuyển, chuyên tu... và các chính sách đào tạo ngắn ngày để tăng y sĩ cho tuyến xã, huyện, giải quyết cấp bách tình trạng thiếu nhân lực ngành y tế cho các địa phương. Kinh phí đào tạo cho các dự án này thường được Chính phủ bao cấp hoàn toàn.
Còn hiện nay, theo cơ chế thị trường, chúng tôi sẽ làm việc với Bộ GDĐT để cấp chứng chỉ hành nghề cho những người đã tốt nghiệp và có 2 năm thực hành tay nghề tại các cơ sở y tế đạt tiêu chuẩn, để họ có thể tự do hành nghề. Chúng tôi sẽ làm việc với Bộ GDĐT để có chính sách luân chuyển nhân lực.
Theo Luật Giáo dục cũ thì khi tốt nghiệp, nhận bằng, người ta có quyền xin việc theo nguyện vọng thì nay sẽ phải điều chỉnh lại theo hình thức anh phải có thời gian cống hiến ở tuyến cơ sở sau khi ra trường, sau đó mới được nhận bằng, phân công theo nguyện vọng. Cái này phải bàn giữa các bộ Y tế - GDĐT - Nội vụ. Sau đó Chính phủ phải có quy định cụ thể. Các nước khác thì quy định đó phải được QH quy định, chúng ta cũng sẽ thực hiện theo lộ trình đó để hội nhập.
Xin cảm ơn Thứ trưởng!