Ngày 9.5, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường thảo luận, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ KT-XH năm 2007 và phát triển KT-XH năm 2008. Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên hướng buổi thảo luận tìm ra giải pháp chống lạm phát, ổn định kinh tế: "Trong điều kiện kinh tế không bình thường rất cần phải áp dụng các giải pháp không bình thường...".

Tại phiên thảo luận, các ĐBQH đã bày tỏ trách nhiệm cao trong việc hiến kế tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế cũng như nhận khuyết điểm trước cử tri...  

Nhìn thẳng vào trách nhiệm

Tại phiên thảo luận, đa số các ĐB đề nghị phải làm rõ  trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ, trách nhiệm của tập thể Chính phủ, cá nhân các bộ trưởng trong việc chỉ đạo điều hành còn yếu kém dẫn đến tình hình lạm phát tăng cao, đời sống nhân dân khó khăn...

ĐB Nguyễn Ngọc Đào (HN) chỉ ra trách nhiệm cụ thể: Hệ thống ngân hàng có vấn đề, lãi suất thay đổi lung tung, trách nhiệm là Thống đốc Ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Giàu. Gạo sốt ảo là trách nhiệm của Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng hay Bộ trưởng NNPTNT Cao Đức Phát? 

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh có kinh nghiệm, nhưng sao điều hành chứng khoán, ngân hàng lại rắc rối như vậy? Nhiều ý kiến còn nhận xét cho rằng, bộ phận tham mưu cho Chính phủ "có vấn đề". ĐB Lê Đình Khanh minh chứng: "Chỉ một việc, số nợ bao nhiêu là trong ngưỡng an toàn thì mỗi thứ trưởng Bộ Tài chính nói một kiểu, người bảo dưới 40% của GDP, người bảo dưới 50%. Thuế ôtô nhập khẩu, khi giảm thì bảo là theo lộ trình gia nhập WTO, khi tăng lại bảo để chống nhập siêu, chống tắc nghẽn. Lý lẽ rất thiếu thuyết phục"...

Nhiều ĐBQH cũng tự vấn trách nhiệm của mình. ĐB Nguyễn Đức Kiên (Sóc Trăng) nói: "Bản thân tôi nhận thấy mình chưa làm hết trách nhiệm của ĐBQH trong việc "ấn nút" biểu quyết những vấn đề quan trọng của đất nước". ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cũng tâm tư: "Cử tri đòi hỏi QH, các uỷ ban của QH và mỗi ĐBQH phải tự nghiêm khắc kiểm điểm trách nhiệm của mình trước cử tri về việc biểu quyết chỉ tiêu KT-XH không sát thực tế".

ĐB Thuyết nói thêm: "Tôi nhớ vào kỳ họp thứ hai của Quốc hội cuối năm 2007, lúc đó giá dầu thế giới đã lên đến 90USD/thùng, nhưng Chính phủ vẫn trình 61USD/thùng. Trong Quốc hội có nhiều ĐB không đồng tình với giá 61USD/thùng, sau một hồi bàn cãi, cuối cùng đi đến kết luận 62USD/thùng, tăng lên 1USD so với tờ trình của Chính phủ. Việc này cho thấy dự báo, cung cấp thông tin của Chính phủ sang QH không sát, uỷ ban thẩm tra của QH làm việc không đến nơi đến chốn, các ĐBQH quá tin vào cơ quan trình, quá tin vào uỷ ban thẩm tra. Nếu tình hình này cứ diễn ra như vậy, QH tiếp tục có những biểu quyết không đúng".

Trợ giá cho người giàu?

ĐB Nguyễn Minh Thuyết phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội năm 2007 và phát triển kinh tế - xã hội năm 2008.

Nhiều ĐB lo lắng  chính sách an sinh xã hội chưa sát thực tiễn. Chính phủ  đã quyết định từ nay đến tháng 6 không tăng giá các mặt hàng thiết yếu. Các ĐB đặt câu hỏi: Vậy sau tháng 6 thì sẽ thế nào, giá cả có tăng nữa không, Chính phủ đã có dự báo gì về việc này? Bên cạnh việc tạm thời không tăng giá các mặt hàng thiết  yếu, Chính phủ cũng áp dụng một số chính sách trợ giá cho xăng dầu, bù giá điện... để đảm bảo an sinh xã hội, giảm bớt gánh nặng giá cả cho dân.

ĐB Mai Xuân Hùng (Hậu Giang) cho rằng Chính phủ đang trợ giá, bù giá cho người giàu. ĐB Hùng phân tích: Người giàu dùng điện, xăng dầu... nhiều hơn người nghèo, nước ta có đến 80% dân số làm nông nghiệp, tỉ  lệ hộ nghèo còn rất lớn, nên thực ra Chính phủ đang "trợ giá cho người giàu".

Hiến kế

Tại phiên thảo luận, đa số ĐB  đều cho rằng việc Chính phủ đề nghị QH cho điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng GDP xuống khoảng 7% vẫn chưa có cơ sở thuyết phục. Tuy nhiên, cũng có ý kiến khác, ĐB Trần Du Lịch nói: "Điều chỉnh GDP là cần thiết để ổn định kinh tế vĩ mô. Thế giới cũng điều chỉnh giảm 1,5-2%. Nếu không giảm thì Chính phủ sẽ rất khó điều hành. Riêng về chỉ số tăng giá tiêu dùng, có thể không ấn định, mà nên định hướng tốc độ tăng giá tháng sau thấp hơn tháng trước".

ĐB Đặng Như Lợi lại cho rằng không nên điều chỉnh GDP, vì GDP của các ngành, địa phương theo báo cáo là rất tốt. ĐB Trương Quang Hai gợi ý 2 phương án: Một là, có điều chỉnh, nhưng giải thích cơ sở và thêm chỉ tiêu hạn chế mức tăng giá tiêu dùng. Hai là giữ nguyên chỉ tiêu, cuối năm đánh giá rút kinh nghiệm.

Về kiềm chế lạm phát, viện trưởng Kinh tế TPHCM Trần Du Lịch phân vân: Hiện tượng bong bóng ở thị trường chứng khoán và bong bóng bất động sản xẹp xuống, cộng thêm tác động từ tình hình kinh tế giới đã khiến căn bệnh lạm phát của VN càng nặng thêm. Để điều chỉnh các thị trường này cần có giải pháp khẩn cấp về thuế,... nhưng không hiểu tại sao mãi vẫn chưa có?

Nguyên Thống đốc Ngân hàng nhà nước - ĐB Cao Sỹ Kiêm cho rằng, 8 nhóm giải pháp chống lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ chỉ có thể thực hiện được nếu cụ thể hoá một số chỉ tiêu, đặc biệt là chỉ tiêu bội chi ngân sách, giảm nhập siêu và tiêu chí để đình hoãn công trình. Chỉ còn 8 tháng nữa hoàn thành kế hoạch năm, nếu không cụ thể và làm nhanh thì tình hình còn khó khăn hơn nữa.

ĐB Lê Như Tiến đề cập đến khía cạnh đầu tư: Trong bối cảnh hiện nay, VN không thể chạy theo thu hút đầu tư mà bỏ qua việc tính toán khả năng hấp thu nguồn vốn. Vốn càng đổ vào nhiều mà không sử dụng hết thì càng gây ra lạm phát. Giải pháp là nên lựa chọn dự án đầu tư vào công nghệ cao, hạ tầng cơ sở, thay vì chỉ gia công. Tiếp nhận đầu tư phải dựa trên quy hoạch, không phải bất chấp bằng bất cứ giá nào.

Kết thúc phiên thảo luận, Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh, về việc điều chỉnh GDP xuống 7% và điều chỉnh chỉ số lạm phát, các ĐBQH còn nhiều ý kiến khác nhau và cho biết: Việc điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế, Thủ tướng sẽ còn tiếp tục giải trình tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn.