Việc nắm bắt thông tin, dự báo còn hạn chế
Trước tình hình giá cả tăng cao và những bất ổn của nền kinh tế 4 tháng đầu năm 2008, Chính phủ đã nỗ lực đặt ra nhiều giải pháp khắc phục, trong đó có việc chuyển hướng điều hành kinh tế từ ưu tiên mục tiêu tăng trưởng sang ưu tiên mục tiêu chống lạm phát. Nhưng, đa số ý kiến trong UBTV QH cho rằng việc chuyển hướng điều hành như vậy vẫn còn chậm.
Các ý kiến đi sâu phân tích: Mặc dù các yếu tố báo hiệu sự bất ổn của kinh tế thế giới và bản thân nền kinh tế trong nước đã xuất hiện từ những tháng cuối năm 2007, nhưng do công tác nắm bắt thông tin, dự báo còn rất hạn chế, nên nền kinh tế đã gặp "sự cố".
Mặt khác công tác tổng kết đánh giá tác động 2 chiều của chính sách tài chính, tiền tệ thực hiện trong những tháng cuối năm 2007 chưa được chú trọng, do vậy các chính sách, biện pháp đưa ra chưa mang tính chủ động để vừa xác định được những nhiệm vụ trước mắt và giai đoạn còn lại của kế hoạch 5 năm.
Chủ nhiệm UB kinh tế QH Hà Văn Hiền nhấn mạnh đến việc phối hợp giữa các cơ quan trong thực hiện chính sách tiền tệ, chính sách tài chính chưa đồng bộ: Lúc đầu mới chỉ tập trung nhiều cho giải pháp thắt chặt tiền tệ trong khi đó lại ít quan tâm đến việc giảm chi tiêu tài chính công; một số biện pháp can thiệp vào thị trường còn lúng túng và chậm.
Bất ổn tiền tệ tích tụ từ trước làm CPI tăng cao
Báo cáo của Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Võ Hồng Phúc tại phiên họp nêu rõ: Chính phủ đã nghe báo cáo chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 có thể cao hơn 2%. Như vậy, cộng với chỉ số ba tháng đầu năm 9,19%, CPI của bốn tháng có khả năng lên tới 11,2%. Mục tiêu lạm phát không cao quá lạm phát năm 2007 (12,63%) chắc chắn không thực hiện được. Đề nghị UBTVQH cho ý kiến điều chỉnh.
Chính phủ trình Quốc hội xem xét, điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế xuống còn khoảng 7%, trong đó giá trị tăng thêm của ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3%, ngành công nghiệp và xây dựng khoảng 8,1% và dịch vụ khoảng 8%.
Báo cáo thẩm tra của Uỷ ban kinh tế của QH đánh giá: So với con số đã báo cáo QH tại kỳ họp thứ 2, có thêm 3 chỉ tiêu không đạt kế hoạch đề ra theo Nghị quyết của QH là chỉ số giá tiêu dùng (12,63%), giá trị tăng thêm của ngành nông, lâm, ngư nghiệp (3,41%) và số địa phương đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS.
Vì vậy, UB kinh tế QH kết luận: Trong năm 2007, có 5/23 chỉ tiêu không đạt kế hoạch đề ra trong đó có 2 chỉ tiêu quan trọng là tốc độ tăng giá tiêu dùng và tốc độ tăng tổng kim ngạch nhập khẩu khác xa so với kế hoạch và con số đã báo cáo QH tại kỳ họp thứ 2.
Để phục vụ công tác điều hành của Chính phủ năm 2008, UB Kinh tế của QH phân tích: Chỉ số giá tiêu dùng tăng cao còn có nguyên nhân do thu, chi, cân đối ngân sách nhà nước vẫn còn những mặt hạn chế. Bội chi ngân sách mặc dù nằm trong giới hạn cho phép hàng năm của QH (5%), nhưng mức bội chi này diễn ra trong nhiều năm liên tục, trong khi GDP tăng hàng năm, nên thực chất số bội chi năm sau đều cao hơn năm trước đã tích luỹ nguy cơ bất ổn về tiền tệ. Ngoài ra, chính sách tỉ giá hối đoái giữa đồng VN và USD chưa linh hoạt cũng góp phần làm cho lạm phát ở mức cao hơn các nước trong khu vực.
Cho ý kiến về việc Chính phủ đề nghị cho điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế xuống còn 7%, đa số các ý kiến đề nghị Chính phủ lập luận rõ hơn các cơ sở để kỳ họp thứ 3 tới đây QH thảo luận và biểu quyết. Về giải pháp tài chính, UB Kinh tế QH đề nghị chưa thực hiện việc giảm vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước mà chỉ thực hiện các biện pháp rà soát, cắt giảm cho dừng những dự án chưa thực sự cấp bách hoặc kém hiệu quả, tập trung cho điều chuyển vốn cho dự án có khả năng hoàn thành sớm. Đồng thời cần thực hiện quyết liệt các chính sách kiềm chế nhập khẩu nhất là nhóm mặt hàng tiêu dùng.