Nguyên nhân sâu xa của các trận động đất lớn xảy ra gần đây như trận động đất Islamabat (Pakistan), Sumatra (Indonesia), Tuần Giáo (Việt Nam) và mới đây là Tứ Xuyên (Trung Quốc) đều là do sự va chạm giữa kiến tạo mảng Ấn Úc với mảng Âu Á. Do hoạt động của đới đụng độ Hymalaya mà ở Đông Dương và Hoa Nam phát triển các đới phá huỷ kiến tạo cắt trượt rất lớn. Trên ảnh vệ tinh cũng thấy rất rõ đứt gãy Tứ Xuyên và đứt gãy sông Hồng.

Bồn địa Tứ Xuyên đất Ba Thục của Lưu Bị - Gia Cát Lượng trong thời chiến tranh ba nước là một hố sụt rất lớn lấp đầy trầm tích có tuổi 52 triệu năm trở lại đây tạo ra một bình nguyên bằng phẳng được bao bọc bởi các dãy núi cao hiểm trở, trong lòng đất có dầu -khí, là một khu vực rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp đã phát triển từ thời Lưu Bị.

Ở Tuần Giáo, trước đây cũng đã xảy ra động đất 7,8 độ richter, tương đương với động đất Tứ Xuyên. Cùng với động đất Tứ Xuyên, vừa rồi ở Lào (hệ thống phá huỷ kiến tạo Tứ Xuyên), ở vịnh Hạ Long (hệ thống phá huỷ sông Hồng) cũng ghi nhận được các hoạt động địa chấn. Vậy sao tại Tứ Xuyên bị thiệt hại về người lớn như vậy.

Cấu trúc kiến tạo vùng tâm chấn Wenchuan (diện tích gạch - mặt đứt gãy).

Đứt gãy Tứ Xuyên có quy mô lớn, phân cắt hai khối kiến tạo lớn của nam Trung Quốc, đó là khối kiến tạo Hoa Nam và khối kiến tạo Tây Tạng. Đới phá huỷ kiến tạo rộng, mức độ cà nát, vò nhàu, uốn nếp mạnh. Đặc biệt trong đới phá huỷ kiến tạo này tồn tại một trường ứng suất ép nén mạnh cùng với hệ thống đứt gãy nghịch rất phát triển. Thế năng sụt trọng lực lớn trải dài dọc theo hệ thống phá huỷ kiến tạo, bởi vậy sự sụt lở đất đá ở đây đã xảy ra mạnh hơn nhiều lần các nơi khác.

Trong sự tăng trưởng kinh tế mạnh của Trung Quốc, các nhà xây dựng Trung Quốc có lẽ phải xây dựng nhiều cơ sở kinh tế dọc đới phá huỷ kiến tạo này mà không tính đến các hiểm hoạ có thể xảy ra. Không phải bây giờ tai hoạ đã xảy ra rồi mới có thể nói nhiều điểm kinh tế dân cư được bố trí không thích hợp với môi trường địa chất (xem vùng chấn tâm Wenchuan, các công trình bố trí dọc sông Minjiang, các cấu trúc phá huỷ kiến tạo).