Áp dụng chế tài nghiêm và cải thiện nhận thức của người dân là những bước đi cần thiết trong việc xây dựng một hệ thống giao thông văn minh về nhiều phương diện. Bàn về quy định bắt buộc thắt dây an toàn sẽ trình lên Chính phủ vào tháng 7.2009, bà Trịnh Minh Hiền, Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cho biết:

- Thắt DAT không phải là một quy định mới mà đã được đưa vào Luật Giao thông đường bộ (GTĐB) năm 2001 tại khoản 2, Điều 9. Trong đó ghi rõ, xe ôtô có trang bị DAT thì người lái xe và người ngồi hàng ghế trước trong xe ôtô di chuyển phải thắt dây an toàn. Người vi phạm bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 40-60 nghìn đồng.

Tuy nhiên, sau khi tiến hành tổng kết 6 năm thực hiện Luật GTĐB 2001, nhiều ý kiến đề nghị làm mạnh quy định này nhằm giảm thiểu tỉ lệ tử vong và thương tích do tai nạn ôtô gây ra. Bộ GTVT đã tiến hành khảo sát tình hình các quốc gia trên thế giới và nhận thấy rằng nhiều nước bắt buộc dân thắt DAT vì hiệu quả an toàn cao mà nó đem lại.

Do đó, Bộ đã đề xuất thay đổi quy định này trong bản dự thảo nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trình Chính phủ vào tháng 7.2009. Cụ thể, bỏ mức phạt cảnh cáo và tăng mức phạt tiền lên thành 100-200 nghìn đồng và áp cho cả người không thắt DAT và người lái xe (kể cả trong trường hợp người lái xe thắt DAT) khi ngồi trong xe có trang bị DAT kể từ ngày 1.7.2009.

Tại sao không bắt buộc áp dụng thắt DAT cho mọi đối tượng ngồi trong xe như các nước tiên tiến, thưa bà?

- Các nước tiên tiến đã áp dụng quy định bắt buộc thắt DAT cho mọi đối tượng ngồi trên xe khi xe di chuyển. Tuy nhiên, một số các nước lại chỉ bắt buộc người lái xe và người ngồi hàng ghế trước thắt DAT. Lý giải cho điều này là do khả năng kinh tế mỗi nước. Đối với những nước có điều kiện kinh tế cao, chi phí sản xuất và lắp đặt DAT ở mọi vị trí ghế ngồi trên ôtô không đáng kể trong khi đối với những nước nghèo và đang phát triển thì ngược lại.

VN chưa thực sự là nước có nền kinh tế VN mạnh nên Bộ GTVT đã đề nghị chỉ giới hạn phạm vi bắt buộc thắt DAT đối với người lái xe và người ngồi ghế trước. Bên cạnh đó, chưa thể mở rộng phạm vi bắt buộc vì VN đang lưu hành nhiều loại xe cũ, không trang bị DAT ở hàng ghế sau.

Một số lái xe cho rằng thắt DAT bất tiện, làm vướng víu, cản trở các thao tác khi lái xe, hoặc lúc xảy ra tai nạn sẽ không kịp nhảy ra khỏi xe thì có thể bị chết cháy trong xe… Thậm chí có tài xế taxi cho rằng thắt DAT sẽ gây nguy hiểm cho họ khi khách có âm mưu cướp của...

- DAT đã được các nhà sản xuất ôtô nghiên cứu kỹ lưỡng do đó không có chuyện gây cản trở thao tác cho người lái xe. Còn các trường hợp nói rằng vì không thể nhanh chóng nhảy ra khỏi xe khi xe cháy hoặc bị cướp do thắt dây an toàn, theo tôi đó không phải là một lý do chính đáng.

Không thể đối phó với một hành vi, tình huống nguy hiểm ít khi xảy ra bằng một hành vi nguy hiểm thường xuyên hơn. Mọi lái xe phải hiểu rằng luật là vì người dân và vì xã hội, chứ không phải để gây khó dễ cho họ. Do đó, đừng bao biện bằng bất cứ lý do gì mà hãy tuân thủ pháp luật.

Mô hình người lái xe thắt dây an toàn.

Quy định này, sau khi được Chính phủ ban hành liệu có lại giống tình trạng thực hiện quy định trong Luật GTĐB năm 2001?

- Bộ GTVT đã có kế hoạch tuyên truyền, phổ biến Luật GTĐB năm 2008 cụ thể ngay sau khi Quốc hội thông qua luật. Bao gồm: tổ chức các hội nghị tuyên truyền ở nhiều hình thức: trực tuyến và ngoại tuyến, cung cấp văn bản luật, in sách giới thiệu luật và tuyên truyền mạnh trên báo, đài, lực lượng cảnh sát giao thông nghiêm khắc xử phạt những trường hợp vi phạm.... Quy định thắt DAT sẽ được làm chặt và mạnh như quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm hay hạn chế uống rượu bia khi lưu hành xe.

• Ngày 6.6.2008, chị Nguyễn Thị Tuyết Trang (SN 1985) đi trên chiếc taxi Matiz của hãng Phù Đổng, biển kiểm soát 29V-2301. Đi đến ngã tư Quán Sứ - Hai Bà Trưng, chiếc taxi bị xe ôtô INNOVA biển kiểm soát 29Y-2929 đâm ngang. Lực va mạnh khiến chị Trang bị bắn văng ra khỏi xe, đập đầu xuống vỉa hè, tử vong tại chỗ. • Ngày 19.3.2008, anh Đàm Thanh Tùng (SN 1981) - Giám đốc công ty máy tính AquaLaptop điều khiển xe Lexus ES (trang bị 8 túi khí) với tốc độ cao đã tông cột điện ở Lạch Tray, Hải Phòng. Do không thắt dây an toàn nên dù các túi khí đều bung ra, anh Tùng vẫn bị va đập vào trần xe tử vong.

Anh T.Xuân Hiểu (lái xe chuyên nghiệp): Tôi cho rằng với tốc độ tối đa 50km/h (đi trong thành phố) và 80km/h (đường cao tốc) đang áp dụng thì không phải quá nhanh, do đó không cần đeo dây an toàn. Hơn nữa, tôi thấy rằng các trường hợp tử vong hay thương tích trong tai nạn ôtô thường là do các xe đâm đối đầu. Chị T.Nhi (Bạch Mai, Hà Nội): Trước đây, tôi thường chủ quan không thắt dây an toàn. Nhưng từ sau khi xem được một chương trình khoa học về hậu quả do không thắt dây, tôi rất sợ và luôn nhắc nhở bản thân nhớ thắt dây mỗi khi đi xe. Anh C. Thắng (Gia Lâm, Hà Nội): Các thành viên của gia đình tôi, dù ngồi trước hay ngồi sau, đều thắt dây an toàn khi xe đi trong thành phố lẫn ngoại thành. Theo tôi, thắt dây an toàn sẽ giúp người trên xe tránh được nguy cơ tử vong hay thương tích không đáng có. Nick RX8 (diễn đàn Otofun.vn): Tôi quen thắt dây an toàn. Gần đây có nhiều vụ tai nạn thoát chết nhờ có dây an toàn vì vậy mọi người nên nhớ thắt dây an toàn mỗi khi đi xe. Nick vihaili (diễn đàn Otofun.vn): Tôi không hiểu thắt dây thì có mất thời gian hay khó chịu gì mà nhiều người không tuân thủ. Nó cũng giống như đội MBH phải cài quai.