Lộ thêm khuất tất

Tìm hiểu của PV, ngoài 10 vi phạm của Vedan đã công bố ngày 19.9 thì còn phải bổ sung thêm 2 hành vi mới phát hiện là xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép từ 5 lần đến dưới 10 lần trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 50m3/ngày đối với Trại chăn nuôi heo của Cty; xả bùn thải từ nhà xử lý nước cấp vào hồ đất không qua thiết bị xử lý với khối lượng 800m3/ngày.

Đặc biệt, đoàn kiểm tra đã phát hiện có 1 hệ thống đường ống xả nước thải từ xưởng axít vào hệ thống hồ sinh học tự nhiên số 1. Nước thải có màu đen, sủi bọt trước khi xả vào hồ sinh học. Qua kiểm tra xác định hệ thống xử lý nước thải UASB không hoạt động theo chế độ tự động. Có một số đường ống nối giữa hệ thống UASB với hệ thống hồ sinh học.

Tại thời điểm kiểm tra có 2 ống xả bùn xả trực tiếp bùn hoạt tính từ hệ thống bể UASB sang hồ sinh học số 2, hệ thống thiết bị ép bùn không hoạt động. Theo thừa nhận của cán bộ vận hành hệ thống UASB, thì máy ép bùn đã ngừng hoạt động khoảng 6 năm nay. Đoàn kết luận, hệ thống xử lý nước thải UASB không vận hành đúng thiết kế kỹ thuật theo quy định, bùn thải lỏng không được đưa vào máy ép bùn mà xả trực tiếp vào hệ thống hồ sinh học số 2.

Theo đoàn kiểm tra, ông Lâm Mậu Phủ (người điều hành hệ thống máy bơm) đã có hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam. Ông Phủ nói, dưới chân bồn chứa 15.000m3 dung dịch sau lên men chỉ có 1 máy bơm công suất khoảng 400m3/giờ. Tuy nhiên, đoàn liên ngành phát hiện có tới 2 máy bơm cùng công suất như thế. Theo lời khai của ông Phủ, trung bình mỗi tháng lượng dịch thải sau lên men xả tại bồn chứa 15.000m3 ra cầu cảng số 1 là 25.600m3.

Theo báo cáo của Vedan thì 100% dịch thải sau lên men của Cty được dùng để tái sản xuất CMS (100-200m3), Vedafeed (100m3), Vedagrow (100-200m3) và Vedagrow Solid (1.000m3). Tuy nhiên, Cty đã xả thẳng ra sông. Tổng khối lượng dịch thải sau lên men xả trực tiếp ra sông Thị Vải đã xác định được tính đến ngày 25.9 lên hơn 100.000m3/tháng, chứ không còn là 44.800m3 như kết quả tính đến ngày 19.9.

Tại thời điểm kiểm tra, phát hiện còn hơn 20.000m3 dung dịch sau lên men, Vedagrow dạng lỏng, CMS đang lưu giữ trong các bồn chứa và bể chứa của Cty. Như vậy với dịch thải hơn 100.000m3/tháng xả vô tư ra sông, khỏi phải tốn chi phí đầu tư máy móc, vận hành v.v...

Bất tuân chỉ đạo của Thủ tướng?

Hệ thống xử lý UASB của Vedan.

Từ năm 2006, Bộ TNMT phối hợp với UBND tỉnh BRVT, Đồng Nai kiểm tra toàn diện công tác bảo vệ môi trường đối với các cơ sở và KCN trên lưu vực sông Thị Vải và đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 3533/BTNMT-BVMT, ngày 21.8.2006.

Ngày 11.9.2006, Thủ tướng đã có ý kiến chỉ đạo tại công văn số 5035/VPCP-KG của Văn phòng Chính phủ, trong đó yêu cầu các chủ đầu tư KCN và cơ sở sản xuất có nguồn nước thải ra sông Thị Vải phải hoàn thành các công trình xử lý chất thải đạt TCVN; các KCN và cơ sở sản xuất có lưu lượng nước thải lớn trực tiếp ra sông Thị Vải phải lắp đặt thiết bị đo lưu lượng và quan trắc tự động một số thông số ô nhiễm đặc trưng.

Thời điểm đó, Bộ TNMT đã chuyển hồ sơ và đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo xử lý theo quy định của pháp luật, đồng thời yêu cầu Vedan lắp đặt thiết bị đo lưu lượng và quan trắc tự động một số thông số ô nhiễm đặc trưng trong nước thải sau xử lý, định kỳ ghi đo, báo cáo kết quả về Sở TNMT để theo dõi, giám sát. Năm 2007, Sở TNMT tỉnh Đồng Nai đã kiểm tra, phát hiện Vedan chưa lắp đặt thiết bị đo lưu lượng và quan trắc tự động một số thông số ô nhiễm đặc trưng trong nước thải. Đến thời điểm này, Cty vẫn chưa lắp đặt hệ thống đo lưu lượng và quan trắc tự động.

Thứ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, dự kiến trong tuần tới, phương án xử lý Vedan sẽ hoàn tất để trình ban, ngành và Thủ tướng.