Mới đây, ông Yang Kun Hsiang (Tổng GĐ Cty CPHH Vedan VN) có văn bản số 0470 gửi Bộ trưởng Bộ TNMT Phạm Khôi Nguyên về việc khắc phục, tiến độ, trách nhiệm thực hiện bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm của Cty.
Trong văn bản, ông Yang Kun Hsiang dẫn chính báo cáo của Trung tâm Quan trắc và kỹ thuật môi trường tỉnh Đồng Nai tại cuộc hội thảo về ô nhiễm sông Thị Vải tháng 9.2008, để phân tích: Sông Thị Vải do ảnh hưởng nước triều, tốc độ chảy chậm, dòng sông quanh co gấp khúc, thượng nguồn dễ tích đọng tạo nên những khúc sông ô nhiễm. Trong khu vực có đến 77 xí nghiệp và KCN mỗi ngày xả thải ra sông hơn 33.000m3, trong khi lượng thải qua xử lý chỉ khoảng 15-16 %.
Từ đó, ông Yang Kun Hsiang kết luận, việc dẫn tới sông Thị Vải bị ô nhiễm, nguyên nhân và kết quả là đa dạng và phức tạp, khó mà quy trách nhiệm cho một nguyên nhân độc nhất.
Mặt khác, Cty thuộc loại công nghiệp thực phẩm, nguyên liệu chính đều là lấy nông sản phẩm làm chủ. Theo đặc tính của ngành sản xuất, nước thải của Cty không có các loại chất độc hại như chất có độc tính, kim loại nặng. Sau khi đã qua nhiều năm nghiên cứu và khai thác, dung dịch sau lên men đã được tận dụng thành thức ăn gia súc và phân bón, tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.
Trên cơ sở đó, Tổng GĐ Vedan VN cho rằng: "Muốn đánh giá việc do Cty vi phạm bảo vệ môi trường mà dẫn tới bồi thường thiệt hại vẫn phải dựa trên việc xem xét đánh giá mang tính khoa học, tính khách quan và tính tổng thể, đồng thời phải tuân thủ quy phạm pháp luật của nhà nước mới có thể đạt được kết luận!".
Vedan VN cũng cho Bộ trưởng Bộ TNMT hay, trong số 894 đơn khiếu nại Cty nhận được, phần lớn số hộ đã nghỉ kinh doanh từ năm 1998 vẫn khiếu nại yêu cầu bồi thường; cơ sở đánh giá thiệt hại bao gồm chi phí đầu tư, thu nhập thì hầu hết đơn là tự khai, không chứng cứ, không số liệu cụ thể. Thiệt hại là phỏng đoán, ước chừng, nhiều trường hợp khai tăng khống.
"Qua nghiên cứu hồ sơ khởi kiện và khiếu nại... đối chiếu với quy định pháp luật Việt Nam, Cty nhận thấy muốn căn cứ pháp luật để đưa ra khởi kiện bồi thường thiệt hại cho dân, thì việc đưa bằng chứng là khó khăn. Nhưng vì trách nhiệm cộng đồng xã hội của nhà sản xuất, Cty đã chủ động phối hợp với hội nông dân tại Đồng Nai, BRVT, TPHCM để cùng thỏa thuận và lựa chọn phương án hỗ trợ để tiến hành giải quyết vấn đề...." - Tổng GĐ Vedan VN viết như vậy!
Văn bản trên ký ngày 10.5 để chuẩn bị cho cuộc họp do Bộ TNMT chủ trì, phối hợp với cơ quan, ban ngành và UBND 3 tỉnh BRVT, Đồng Nai, TPHCM ngày 11.5.
Tại cuộc họp ngày 11.5, Bộ trưởng Bộ TNMT Phạm Khôi Nguyên nói: "Xác định các cơ sở khoa học về mặt môi trường, gây ô nhiễm lưu vực sông như thế nào thì chúng tôi xác định được... Nhưng tác động đến từng người dân thế nào thì phải là lãnh đạo địa phương mới xác định được... Cái này Bộ TNMT không thể làm được, nhưng Bộ TNMT có thể kêu gọi đội ngũ cán bộ khoa học tham gia cùng".
Nói vậy, nhưng quan điểm của Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nêu tại cuộc họp lại là: "Không quá nặng nề về đền bù hay hỗ trơ... Quan điểm của Bộ TNMT là thiên về thỏa thuận.. Nếu đưa ra tòa sẽ phức tạp cho cả 2 bên...!Tôi đề nghị lãnh đạo 3 tỉnh, TP cố gắng làm sao trong chỉ đạo và Bộ TNMT sẽ phối hợp cùng, cái hướng làm sao để chúng ta đi đến tiếng nói chung giữa DN và người dân. Có Vedan VN ở đây, tôi cũng kêu gọi Vedan VN cố gắng quan tâm đến người dân...".