Đã có ý kiến đánh sập hầm cùng 2 chiếc quan tài không để vùi xác hai nạn nhân này dưới hầm sâu.
Mong manh mạng người đào than "thổ phỉ"
Hai nạn nhân xấu số trong vụ tai nạn là Khổng Văn Quý, 44 tuổi và Nguyễn Văn Vũ, 24 tuổi cùng trú tại xã Nam Trung (Tiền Hải, Thái Bình) đến phường Cao Xanh làm thợ đào than cho chủ lò than "thổ phỉ" Vũ Xuân Hồng.
Anh Nguyễn Văn Minh - người thoát chết trong vụ tai nạn cho biết: Lúc 0h45, tôi và 3 người thợ khác từ hầm lên để nghỉ uống nước thì anh Quý và Vũ xuống hầm đào than. Nghỉ trên mặt đất khoảng 15 phút, chúng tôi xuống hầm để đưa than lên. Khi đến đáy hầm (sâu khoảng 80m), thấy nước đã dâng lên khoảng nửa mét và đang lên rất nhanh. Biết có nguy hiểm, chúng tôi kêu cứu, nhanh chóng thoát ra. Lúc đó anh Quý và Vũ đang ở gương than cách vị trí đáy lò khoảng 70m nên không chạy kịp.
Mặc dù được báo tin ngay khi xảy ra sự cố, nhưng sau 2 giờ máy bơm mới đến được hiện trường. Ông Khổng Văn Bình, anh của nạn nhân Khổng Văn Quý cho biết: Việc cứu hộ chỉ do gia đình chủ lò thực hiện. Chủ lò cam kết với chúng tôi, nếu đến 6 giờ sáng ngày 10.3 không đưa được xác hai nạn nhân lên thì sẽ phải báo cáo sự việc tới chính quyền để có biện pháp ứng cứu.
Nhưng những chiếc máy bơm nước không đủ sức hút được lượng nước tràn vào hầm than nên sáng ngày 10.3 chủ lò Vũ Xuân Hồng phải đến UBND phường Cao Xanh trình báo. Ngay sau đó, hai đơn vị cứu hộ chuyên trách đã tới hiện trường tham gia cứu hộ. Nhưng qua 9 ngày liên tục bơm nước, xác hai nạn nhân vẫn nằm sâu dưới đáy lò đầy nước. Trưa ngày 17.3, lực lượng cứu hộ bất ngờ ngừng bơm nước mà theo phía gia đình các nạn nhân phản ánh với báo chí là "vì... thiếu kinh phí".
Cứu hộ có chịu bất lực?
Cuộc họp bất thường sáng 19.3, do UBND TP.Hạ Long chủ trì cùng các ngành liên quan tìm giải pháp cứu hộ sau những nỗ lực không kết quả. Theo lực lượng cứu hộ của Xí nghiệp than Thành Công cho biết: Đơn vị này đã tổ chức hơn 1.000 lượt lao động cùng 20 máy bơm nước và 2 máy phát điện liên tục bơm nước và thổi khí đường lò để tiếp cận nơi xảy ra sự cố.
Đây là lò than thổ phỉ không có sơ đồ thiết kế đường lò, không có tài liệu về địa chất nơi khai thác; chủ lò chỉ tính tới chuyện "mót" ra nhiều than mà không tính tới việc mất an toàn, việc chống, chèn và các quy chuẩn tối thiểu trong khai thác hầm lò đã bị bỏ qua...
Việc cứu hộ cũng rất khó khăn bởi đây là đường lò giếng nghiêng, bị nạn do đụng phải túi nước rất lớn có thể đã đụng phải 3 đường lò cũ và đường lò khai thác từ thời Pháp thuộc để lại... gây khó khăn không thể lường trước.
Theo ông Vũ Văn Hợp - Phó Chủ tịch UBND TP.Hạ Long, thành phố đã đề nghị Trung tâm Cấp cứu mỏ sớm có phương án giải pháp khác để triển khai công tác cứu hộ ngay trong ngày 19.3. Việc phải tạm ngừng cứu hộ là để bảo dưỡng máy và tìm giải pháp cứu hộ hiệu quả. Điều này đã khiến gia đình nạn nhân hiểu lầm đã kết thúc tìm kiếm khiến gia đình các nạn nhân viết đơn khiếu nại.
Ông Hợp khẳng định: "Việc cứu hộ dù khó đến mấy cũng phải triển khai tức tốc, bằng mọi cách phải tìm được các nạn nhân, dù có phải tốn kém rất nhiều". Được biết, UBND TP.Hạ Long đã chỉ đạo CA TP.Hạ Long làm rõ trách nhiệm của chủ lò than "thổ phỉ", cơ quan CA đã tạm giữ ông Vũ Xuân Hồng.
Nhức nhối nạn than "thổ phỉ"
Theo số liệu thống kê, đang có tới 8/14 phường, xã của TP.Hạ Long tồn tại nạn đào bới khai thác than "thổ phỉ". Tại khu vực rừng phòng hộ hồ Yên Lập thuộc địa bàn các xã Đại Hưng, Việt Hưng, các cơ quan chức năng xác định có tới gần 100 cửa lò than "thổ phỉ". Trong khu vực dân cư huyện Đông Triều, mức độ khai thác than "thổ phỉ" cũng phát triển mạnh.
Qua kiểm tra, có gần 20 hộ dân tổ chức khai thác than trái phép tại các xã Hồng Thái Tây, Hoàng Quế, Tràng Lương và khu Vĩnh Sơn thị trấn Mạo Khê. Nhiều hộ gia đình có tới 2 đến 3 lò khai thác ngay tại vườn nhà, thậm chí họ còn ngang nhiên cho người ngoài đến thuê khai thác, bất chấp mọi nguy hiểm đang đe dọa đến tính mạng của cộng đồng...
Nạn "than thổ phỉ" diễn ra phức tạp và ngang nhiên đang làm cho dư luận không thể không nghĩ tới việc chính quyền sở tại làm ngơ hoặc tiếp tay cho các đối tượng khai thác than trái phép. Với nạn khai thác than thổ phỉ nêu trên, sẽ còn bao nhiêu vụ tai nạn thương tâm như vụ tai nạn ở phường Cao Xanh?