Trước đó, Báo Lao Động đã đăng bài "Quảng Trị: Khai thác cát giết chết sông Thạch Hãn" phản ánh việc Cty cổ phần đầu tư (CPĐT) Sài Gòn khai thác cát quy mô lớn trên sông Thạch Hãn, gây phản ứng dữ dội trong đông đảo dân cư ven sông.

Bất chấp các cơ quan chuyên môn

Lật lại hồ sơ vụ cấp phép khai thác cát trên sông Thạch Hãn cho thấy có dấu hiệu của một vụ làm trái các quy định của pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng. Ngày 13.2.2009, ông Minh - đại diện Cty CPĐT Sài Gòn - mang công văn (không số) đến UBND tỉnh QT đề nghị cấp phép khai thác cát sạn trên sông Thạch Hãn cho Cty. Chủ tịch UBND tỉnh gọi chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh lên giao nhiệm vụ.

Các sở chuyên môn tham mưu có 2 phương án cấp phép: Khai thác cát sạn hoặc nạo vét lòng sông. Ngày 24.2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Cường đề nghị Cty CPĐT Sài Gòn chọn phương án khai thác cát sạn, nhưng Cty này không đồng ý. Ngày 27.2.2009, Văn phòng UBND tỉnh tại công văn số 390 đã giao nhiệm vụ cho Sở GTVT cấp phép nạo vét luồng sông Thạch Hãn (để lấy cát) cho Cty CPĐT Sài Gòn.

Sở GTVT sau khi nghiên cứu, ngày 10.3.2009 đã có công văn phúc đáp số 212 nêu rõ: “Hồ sơ thiết kế kỹ thụât thi công công trình nạo vét cải tạo luồng khu vực cồn cát An Đôn (sông Thạch Hãn - PV) do Cty CPĐT Sài Gòn lập tháng 7.2008 chưa đảm bảo yêu cầu về pháp nhân, kỹ thuật và không chính xác.

Hồ sơ xác định khối lượng nạo vét là 109.548m3, trong khi theo quy định dự án khai thác, nạo vét có công suất 50.000m3 trở lên phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và phải đăng ký khối lượng với Sở TNMT. Cty CPĐT Sài Gòn không đáp ứng được các yêu cầu đó. Sở GTVT không có thẩm quyền cấp phép thi công công trình trên sông Thạch Hãn”.

Thay vì bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của các cơ quan chuyên môn, Cty này đã làm việc trực tiếp với lãnh đạo UBND tỉnh đề nghị cho phép khai thác. Hai ngày sau kể từ phúc đáp của Sở GTVT, UBND tỉnh phát công văn số 491 (12.3.2009) cho phép Cty CPĐT Sài Gòn nạo vét cát sạn tại sông Thạch Hãn.

Phá rừng thông để múc đất

Như Báo Lao Động đã đưa tin, UBND tỉnh QT ngày 4.3 tại thông báo số 22 đã khẳng định: Thu hồi 100ha rừng của Cty lâm nghiệp Triệu Hải để giao cho Cty CPĐT Sài Gòn lấy đất phục vụ việc san nền, làm đường ở khu đô thị Bắc Thành cổ.
 
Những người có chút hiểu biết đều băn khoăn: Tại sao phải phá hàng trăm hécta rừng thông để đào, múc lấy đất về san nền ở vùng thấp trũng bên sông Thạch Hãn? Theo dự án của Cty này thì sẽ đào lấy 1,6 triệu mét khối đất, rồi sau đó sẽ trồng lại rừng trên 100ha đất này. Các chuyên gia về nông nghiệp (ngoài biên chế thuộc tỉnh) nói rằng đã đào hết đất mặt, biến đất rừng thành “ao cá” rồi thì làm sao trồng lại rừng được nữa. 

Điều quan trọng nữa là, việc cấp phép phá rừng trồng lấy đất phục vụ san nền, làm đường như thế này sẽ tạo ra một tiền lệ: Các đơn vị làm đường, xây dựng hạ tầng khác cũng đệ đơn xin phá rừng lấy đất! Nhãn tiền là Tập đoàn Trường Thịnh đang thi công mở rộng QL1A đoạn qua tỉnh QT. Họ cũng đang mua hàng triệu mét khối đất, cát để làm nền đường. Vậy họ cũng xin phá rừng để lấy đất san nền nữa thì sao?

Phi vụ cho khai thác cát sạn trên sông Thạch Hãn bằng... công văn(!) và cấp phép phá 100ha rừng thông 30 tuổi để múc lấy đất san nền đô thị ở QT đang gióng lên hồi chuông báo động: Rải thảm mời gọi đầu tư bằng mọi giá chắc chắn đã và sẽ phải trả bằng những giá rất đắt!