Ngày Chiến thắng năm nay đặc biệt bởi hai lẽ. Thứ nhất, lần đầu tiên trong lịch sử "hậu Liên Xô", trong khuôn khổ duyệt binh trên Quảng trường Đỏ sẽ có màn phô diễn khí tài quân sự tối tân của Nga.  Thứ hai, tiếp nhận cuộc duyệt binh này sẽ là Dmitri Medvedev - vị tổng thống mới của nước Nga, người vừa tuyên thệ nhậm chức ngày hôm qua (7.5).

Tên lửa Topol tại buổi tổng duyệt duyệt binh trên Quảng trường Đỏ ngày 5.5.

Nhậm chức trước Ngày Chiến thắng đã trở thành truyền thống. Cựu Tổng thống Putin nhận bàn giao quyền điều hành đất nước ngày 7.5.2000.

Bốn năm sau, đúng vào ngày đó, ông làm lễ nhậm chức nhiệm kỳ 2. Tuy nhiên, lần này "nhân vật chính" lại là vị nguyên thủ trẻ nhất trong lịch sử nước Nga - người được nhân dân trong nước và thế giới đặt nhiều hy vọng.

Có học vấn, tư duy tích cực và uyển chuyển, hành động cương quyết, ông Medvedev không liên quan đến "gia đình" của Yeltsin cũng như bộ máy mật vụ. Rõ ràng đây là hiện tượng mới trong nền chính trị Nga.

Để đánh dấu một giai đoạn phát triển chính trị mới của đất nước, đồng thời cũng là để biểu dương sức mạnh quốc gia, Chính phủ  Nga đã quyết định lần đầu tiên kể từ 7.11.1990 đưa vũ khí và khí tài quân sự vào cuộc duyệt binh trên Quảng trường Đỏ. Cuộc duyệt binh bao gồm 3 phần: Bộ binh, xe cơ giới và không quân.

Theo truyền thống từ năm 1943, mở đầu cuộc duyệt binh sẽ là các chàng trai đánh trống -học viên trường võ bị Suvorovskoe. Họ giữ nhịp bước cho khối các học viên một loạt học viện quân sự, binh sĩ các tiểu đoàn quân nhảy dù, lính thủy đánh bộ và các đơn vị của Bộ Nội vụ LB Nga. Đi cuối là các học viên của các trường võ bị Suvorovskoe, Nakhimovskoe và dàn quân nhạc của Quân khu Moskva.

Phần hai sẽ là sự biểu dương của 110 xe cơ giới. Xích sắt của những chiếc xe này sẽ được bọc lại để không làm tổn hại mặt đường phố Moskva. Xe tăng T-90, xe bọc thép BTR-80, raket tự hành chiến thuật "Iskander", tổ hợp phòng không "Buk", tổ hợp tên lửa chiến thuật cơ động mặt đất "Topol-M"...

Mặc dù không phận trên Quảng trường Đỏ là vùng cấm bay, song 33 chiếc chiến đấu cơ và trực thăng sẽ được biểu diễn tại đây.

Ngoài những chiếc máy bay tiêm kích đã trở nên nổi tiếng như Mi-8, máy bay rocket chiến lược siêu thanh Tu-160 (có biệt hiệu dễ thương là "Thiên nga trắng"), còn có máy bay ném bom chiến lượng Tu-95MC mà NATO gọi là "Gấu", máy bay ném bom tầm xa siêu thanh Tu-22M3, máy bay vận tải chiến lược nặng nhất thế giới An-124 "Ruslan", máy bay tiếp nhiên liệu Il-78. Các êkíp phi công nổi tiếng sẽ biểu diễn trình độ bay siêu hạng trên những chiếc máy bay tiêm kích MiG-29 và Su-27.

Đưa khí tài và vũ khí hiện đại vào cuộc duyệt binh nhân Ngày Chiến thắng đã làm nổ ra cuộc tranh luận khá gay gắt. Những người phản đối, trong đó có ông Lev Pnomarev - thủ lĩnh phong trào "Vì quyền con người", cho rằng làm như vậy là "khoe cơ bắp và đe dọa nền hòa bình".

Nhưng Trung tướng - tiến sĩ lịch sử Nikolai Leonov khẳng định: "Duyệt binh trên Quảng trường Đỏ chưa bao giờ phô trương nguy cơ đe dọa đối với thế giới, mà đây là biểu tượng đoàn kết và thống nhất dân tộc, khơi gợi niềm tự hào về lực lượng vũ trang Nga". Kết quả thăm dò dư luận của Trung tâm Nghiên cứu dư luận toàn Nga cho hay, 70% số người Nga được hỏi hoan nghênh việc khôi phục truyền thống duyệt binh.

Một vấn đề khác mà dư luận cũng đưa ra là có nên tiêu tốn nhiều tiền của như vậy cho cuộc duyệt binh? Nên chăng đầu tư số tiền đó cải thiện đời sống trong quân đội, giúp đỡ các cựu chiến binh từng tham chiến ở các điểm nóng như Afghanistan, Triều Tiên, Angola, Chechnya? Điều đáng buồn là còn không ít cựu chiến binh vẫn đang sống trong cảnh nghèo khó.

Thủ tướng V. Putin, trước khi rời chiếc ghế tổng thống, đã tuyên bố: "Chính phủ sẽ chú ý ở mức cao nhất đến các vấn đề bảo đảm xã hội cho các cựu chiến binh".

"Mong sao không bao giờ có chiến tranh" - đó là lời một bài hát Liên Xô nổi tiếng. Thế hệ mới ở nước Nga không chỉ tưởng nhớ tới công lao của những cựu chiến binh, mà cả những người lao động ở hậu phương, những bà mẹ mất con và hàng chục triệu người đã hy sinh cho một tổ quốc vĩ đại là Liên Xô. 

Nhưng Ngày Chiến thắng không phải là ngày để buồn. Đây là ngày mà người Nga nhớ lại quá khứ oai hùng và cùng đặt niềm tin vào tương lai tươi sáng hơn.