Chúng có ý nghĩa rất quan trọng vì các mối quan hệ - dù thân thiện hay bất hoà, dù hợp tác với nhau hay đối đầu nhau - giữa các đối tác trong khu vực đan xen và chi phối lẫn nhau: Cuộc xung khắc giữa Palestin và Israel không thể được giải quyết dứt điểm nếu không có hoà bình giữa Israel với các nước láng giềng khác, trong đó đặc biệt là Syria, và với Iran, như vậy lại có nghĩa là liên quan đến cao nguyên Golan, đến tổ chức Hamas ở Palestine, lực lượng Hezbollah ở Lebanon và mối quan hệ với Mỹ vì Israel cũng chẳng thể cải thiện được quan hệ với Syria và Iran một khi quan hệ của hai nước này với Mỹ vẫn còn căng thẳng và thù địch.

Bây giờ, dưới tác động của hoạt động ngoại giao trung gian hoà giải của đối tác bên ngoài, các cặp quan hệ song phương như thể có thêm đà và động lực để đạt được chuyển biến khá cơ bản. Việc thực hiện Lộ trình hoà bình cho Trung Đông được nhất trí tại Hội nghị Annapolis cuối năm ngoái tuy không được như dự kiến, nhưng khuôn khổ đối thoại và đàm phán giữa Tổng thống Palestine Abbas và Thủ tướng Israel Olmert vẫn được duy trì. Với sự trung gian hoà giải của Ai Cập, hai phe xung khắc nhau ở Palestine đã tính lại chuyện cùng nhau cầm quyền. Liên đoàn Arab đã thành công trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quyền lực ở Lebanon.

Và mới đây nhất, Israel và Syria cũng đã công khai việc từ lâu nay đã nối lại tiếp xúc với vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ. Điều đáng chú ý trong những diễn biến này là sự chủ động và vai trò tích cực của các nước trong khu vực, chứ không phải nhờ những đối tác bên ngoài khu vực lâu nay vẫn thể hiện hoặc tìm cách gây dựng vai trò như LHQ hay EU, Mỹ hay bộ tứ về Trung Đông. Dường như các đối tác này nhận thấy rằng chỉ như vậy mới có thể đảm bảo được tính khách quan và công bằng trong hoạt động trung gian hoà giải và điều đó đồng thời cũng còn có thể là dấu hiệu về nhận thức rằng thỏa thuận riêng nhưng hoà bình phải là hoà bình chung, họ phải tự nỗ lực gây dựng chứ không thể chờ đợi bên ngoài làm giúp.

Những tiến triển mới này giúp cải thiện đáng kể bầu không khí hoà bình, giảm căng thẳng và giải quyết xung đột ở khu vực, nhưng đồng thời cũng gây nên áp lực không nhỏ đối với các đối tác bên ngoài đóng vai trò đảm bảo việc thực hiện các thỏa thuận hoà bình song phương và đa phương cũng như tham gia tái thiết khu vực sau khi có giải pháp. Con đường mà tất cả các đối tác này phải đi tiếp vẫn còn rất dài.