Trong 10 mặt hàng phải chịu thuế GTGT có các mặt hàng thiết yếu gồm: "Mì tôm, cháo, phở, miến ăn liền, kem đánh răng...".

Đột ngột thay đổi chính sách

Danh mục này gồm có 10 loại hàng hoá: Bia các loại, nước giải khát, thuốc lá điếu, xe gắn máy, xàphòng, dầu gội đầu, dầu tắm, kem đánh răng, sữa các loại, bột dinh dưỡng, mì tôm, cháo, phở, miến ăn liền... Sau thông tin này, các DN làm ăn trong khu Lao Bảo đã vô cùng hoảng hốt, lo lắng trước sự thay đổi chính sách đột ngột này.

Tại Quy chế Khu KTTMĐB Lao Bảo do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 12.1.2005, đã nêu rõ: "Điều 22: Hàng hoá, dịch vụ sản xuất, tiêu thụ trong Khu KTTMĐB Lao Bảo và hàng hoá, dịch vụ NK từ nước ngoài vào khu này không phải chịu thuế GTGT. Hàng hoá, dịch vụ từ nội địa VN đưa vào khu hưởng thuế suất GTGT là 0%".

Và tại thông tư số 74, ngày 7.9.2005 của Bộ Tài chính cũng khẳng định: "Hàng hoá, dịch vụ từ nội địa VN xuất vào khu Lao Bảo được hưởng thuế suất 0%; hàng hoá, dịch vụ lưu thông trong nội bộ khu không phải chịu thuế GTGT". Như vậy, việc Cục Thuế QT tiến hành thu thuế GTGT như tại nội địa đối với hàng hoá bán ra trong khu là hoàn toàn trái với QĐ của Thủ tướng Chính phủ và thông tư của Bộ Tài chính đã ban hành - có hiệu lực thi hành từ 2005.

Thuế... né người giàu

Vì sao tỉnh QT thực hiện đánh thuế vào 10 loại hàng hoá kể trên? Câu trả lời từ phía cơ quan công quyền là do tình hình hoạt động thương mại và điều kiện quản lý tại khu Lao Bảo không theo kịp tình hình, để xảy ra nhiều bất cập, nhất là tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi để buôn lậu, để hàng hoá sau khi nhập vào khu thẩm lậu về lại nội địa. Nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Không thể hễ cứ không quản lý được thì cấm, như cung cách quản trị xã hội cách đây hàng chục năm được.

Mặt khác, quan trọng hơn là, cơ sở nào để UBND tỉnh QT ban hành danh mục để Cục Thuế bắt DN, người dân tiêu dùng trong khu Lao Bảo phải nộp thuế nói trên? Các mặt hàng mì tôm, cháo, phở, miến ăn liền, kem đánh răng, xe máy... chẳng lẽ là những mặt hàng "nhạy cảm" và khó quản lý hơn rượu ngoại, ôtô, máy điều hoà nhiệt độ chăng(?!).

Thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh nhiều về tình trạng một số mặt hàng xa xỉ (và "nhạy cảm") chỉ để phục vụ cho lớp người giàu có, nhiều tiền như ôtô, rượu ngoại, máy điều hoà nhiệt độ... là "rất có vấn đề" - từ khâu NK vào Khu KTTMĐB cho đến buôn bán, tiêu thụ. Rượu ngoại được UBND tỉnh QT cấp "hạn ngạch" cho các DN lớn NK với số lượng lớn vào khu, tới mức nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan - tại một cuộc tổng kết về chống buôn lậu - đã kêu lên "rượu ngoại nhập vào Lao Bảo chỉ có dân ở đó tắm mới hết".

Các DN và những người dân trong Khu KTTMĐB Lao Bảo không một chút mỉa mai khi hỏi rằng: Tại sao không thu thuế người uống rượu ngoại, mua máy điều hoà, sắm ôtô mà lại đi đánh thuế người ăn cháo, mì tôm, miến, phở, đánh răng và... đi xe máy (?!).