Cho nhiều, nhưng nhận...
Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh, thì tính từ năm 2001 đến 2005, sở này đã tham mưu cho UBND tỉnh giao và cho thuê đất với 672 dự án, tổng diện tích là 2.602,67ha. Cũng theo sở này, nguyên nhân dẫn đến tình trạng "quy hoạch treo", "dự án treo" là do việc công khai quy hoạch chưa thực hiện tốt; tính khả thi của quy hoạch chưa cao; kế hoạch sử dụng đất tại các đô thị chưa rõ ràng...
Chỉ tính riêng trên địa bàn TP.Vinh, đã có tới 18 dự án đầu tư xây dựng khu đô thị (KĐT) mới, trong đó có 11 dự án đã được giao đất với tổng diện tích là 205ha. Theo báo cáo của đoàn thanh tra, thì hầu hết tiến độ triển khai dự án của các chủ đầu tư là quá chậm. Sở TNMT đã có một kiến nghị được xem là rắn: "Kiên quyết thu hồi phần diện tích đất đã cho thuê nhưng không đưa vào sử dụng sau 12 tháng hoặc sử dụng chậm hơn 24 tháng so với tiến độ đã được phê duyệt.
Cần phải xem xét nhu cầu sử dụng đất và năng lực tài chính của các chủ đầu tư trước khi cho thuê đất...". Tuy nhiên, đề nghị này của Sở TNMT có vẻ như đang bị yếm thế trước kiến nghị của đoàn thanh tra và đề xuất của Sở Xây dựng, mà theo cách nói của dư luận là "kiến nghị nửa vời".
Điệp khúc năng lực
Cty đầu tư - phát triển nhà Nghệ An, một mình đã ôm trọn 7 dự án, trong đó chỉ có 2 dự án đã hoàn thành, còn nữa thì vẫn là... dang dở. Với dự án xây dựng lại khu Quang Trung, đoàn thanh tra cho rằng: "Khả năng Cty ĐT&PT nhà Nghệ An thực hiện rất khó khăn...".
Còn với dự án KĐT sinh thái Long Châu tại xã Vinh Tân, thì ai cũng biết đó là một dự án "vịt trời". Nhà đầu tư (NĐT) đã ôm của bà con ở đây hơn 5 tỉ đồng đến nay vẫn đang bặt vô âm tín. Hoặc Cty CP xây dựng số 6 thuộc TCty Xây dựng HN, theo ngành thuế thì đến tiền thuê đất cho trụ sở Cty cũng chưa nộp được (số liệu đầu năm) nhưng lại đầu tư đến hơn 300 tỉ đồng để xây dựng KĐT Nam Nguyễn Sỹ Sách. Sau mấy năm với nhiều áp lực, Cty này mới xây được tường bao phân lô, rồi "bôi trét" thêm mấy hạng mục như đường nội bộ, mương thoát nước để đối phó với nguy cơ bị thu hồi đất...
Có "treo" thu hồi?
Mặc dù báo cáo của đoàn thanh tra đã nêu lên khá rõ thực trạng thực hiện các dự án đầu tư và nói chung là yếu kém, đồng thời đề nghị "trảm" 11 dự án treo trên toàn tỉnh, nhưng xem ra vẫn là cách làm nửa vời.
Trong danh sách 11 dự án bị đề nghị thu hồi chỉ có 3 dự án ở TP.Vinh là: KĐT sinh thái Long Châu, Bệnh viện Thành Tâm và dự án khu chung cư biệt thự ven hồ Vinh Tân. Trong lúc đó, những khu đất có giá trị, diện tích lớn mà các NĐT đang nắm giữ phần lớn lại ở TP.Vinh.
Đành rằng, phải tạo mọi điều kiện để NĐT thực hiện hiệu quả các dự án. Thế nhưng không thể đồng loã để họ cứ ngang nhiên chiếm giữ đất công, làm lãng phí nguồn lực, nguồn lợi, kìm hãm sự phát triển của tỉnh. Đề xuất của đoàn thanh tra là kéo dài thời gian, chia nhỏ dự án, điều chỉnh quy hoạch... rõ ràng là bất hợp lý.
Theo chúng tôi, không những dự án triển khai chậm, được xác định là dự án treo, mà những NĐT không thực hiện đúng cam kết nộp tiền sử dụng đất cũng nên kiên quyết thu hồi đất để giao lại cho các NĐT đủ năng lực, làm ăn nghiêm túc. Và, tỉnh Nghệ An cần phải thực hiện nghiêm túc chỉ thị của Chính phủ, tránh tình trạng kiểm tra, thu hồi chiếu lệ để đối phó.