Và như thế, hàng loạt hậu quả nghiêm trọng đã xảy ra thời gian qua, chỉ vì một số người đã cố tình lệch lạc, hiểu sai bản án...
Án tuyên một đằng, hiểu và thi hành... một nẻo
Tại phần xét kháng cáo của Liên Khui Thìn - nguyên TGĐ Cty Epco, hiện thụ án tù chung thân - bản án phúc thẩm số 05/HSPT, ngày 12.1.2000 xác định: "...căn cứ vào sổ sách kế toán có chứng từ hợp lệ, thì Epco đầu tư ở khu vực quận 2, quận 9 với tổng số tiền 46.328.208.731 đồng... Việc này sẽ giao cho Cty Epco thu hồi vốn đầu tư nộp ngân hàng để thanh toán nợ cho bị cáo".
Từ nhận định trên, bản án 05/HSPT tuyên: "Giao Cty Epco thu hồi số tiền Liên Khui Thìn đầu tư trên các sở đất ở quận 2 và quận 9, TPHCM để trả nợ cho ICBV-HCMC (chưa đưa vào tài sản thế chấp)".
Như vậy, theo án tuyên, có nghĩa Cty Epco phải thu về đủ số tiền mà Liên Khui Thìn đã chi phí đầu tư vào các sở đất như: Tiền bồi thường hoa màu, san lấp mặt bằng, di dời mồ mả v.v...
Tổng số tiền ấy - theo bản án xác định trên 46,3 tỉ đồng. Vậy mà khi thực hiện án tuyên, Cty Epco lại hiểu và thi hành án (THA) theo... nhiều cách khác, không có trong bản án.
Tại nhiều văn bản do ông Nguyễn Lộc Ri - GĐ Cty Epco - ký gửi cơ quan chức năng, Epco xác định rất rõ số tiền mà Liên Khui Thìn đã bỏ ra đầu tư trên các sở đất như: lô 52.892m2 (phường An Lợi Đông) là 2,6 tỉ đồng, lô 3.777,5m2 là 103,2 triệu đồng, lô 5.000m2 là 1,8 tỉ đồng v.v...
Thay vì thoả thuận với các hộ nông dân đang sử dụng đất để yêu cầu họ hoàn trả số tiền họ đã nhận từ Liên Khui Thìn - đồng nghĩa thu hồi số tiền, thu hồi vốn đầu tư để trả nợ - đúng như bản án 05/HSPT yêu cầu, thì Cty Epco lại đi... thu hồi đất để... bán.
Đơn cử, tại văn bản số 27/CV, ngày 28.11.2001, Epco đề nghị UBND quận 2 giúp Cty thu hồi 2 khu đất để chuyển nhượng cho người khác, nhằm lấy tiền trả nợ ngân hàng. Trên thực tế, Epco đã bán 2 lô đất cho ông Huỳnh Anh Kiệt và ông Vũ Đình Đạt, sau đó mới báo cơ quan chức năng để hợp thức hoá việc mua bán bất hợp pháp.
Việc thu hồi đất để bán là trái bản án. Hơn nữa, đất bán chưa có quyền sử dụng, Epco bán đất lại thêm vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai... Phải chăng, vì lý do khuất tất nào đó, người ta đã cố tình hiểu sai, thực thi trái bản án đã tuyên?
Tuyên án vậy, giải thích án văn... không phải vậy!
Báo cáo số 56/BC-BCĐ-m, ngày 8.12.2006 của Thường trực Ban chỉ đạo THA phần dân sự vụ án Epco - Minh Phụng (viết tắt TTBCĐ vụ án Epco - Minh Phụng) đã xác định: Cty Epco chỉ có quyền thu hồi số tiền đã đầu tư vào các lô đất.
Việc ông Nguyễn Lộc Ri - GĐ Cty Epco - bán 2 lô đất (3ha và 5.000m2) ở quận 2, trong khi 2 lô đất này chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp, cố tình làm trái bản án 05/HSPT.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc bán 2 lô đất trên đến Cơ quan điều tra xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật. Hiện Cơ quan điều tra của Bộ Công an đang thụ lý điều tra hành vi vi phạm luật pháp này.
Tưởng như với các tình tiết trên là đủ rõ thật bất ngờ, thời gian qua, ông Nguyễn Xuân Phát - Chủ tọa phiên toà phúc thẩm vụ Epco - Minh Phụng - lại liên tục ra 3 văn bản (số 01/2007/CV-TPT - ngày 2.1.2007, số 131/2007/CV-TPT - ngày 28.3.2007, số 310/2007/CVPT - ngày 11.6.2007), giải thích án văn bản án 05/HSPT - ngày 12.1.2000, với nội dung giải thích... không giống bản án. Thậm chí, tại các văn bản giải thích này, còn thêm từ ngữ, làm cho tính chất bản án thay đổi.
Đáng chú ý, việc thêm cụm từ "giá trị" vào nguyên văn bản án "thu hồi số tiền" thành "thu hồi giá trị số tiền"; hay có chỗ, còn diễn giải rõ tiền đầu tư là "giá trị tài sản là đất đai" các sở đất, thu hồi tiền đầu tư là "thu hồi giá trị tài sản nói trên..." (?!).
Cách giải thích này không khác gì cách hiểu và THA sai lệch so với bản án của Cty Epco từ bấy lâu nay. Đáng nói, nội dung giải thích dường như... có lợi cho những hành vi vi phạm luật pháp, vốn được TTBCĐ vụ Epco - Minh Phụng kết luận và đang bị Cơ quan điều tra xác minh dấu hiệu phạm tội theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.