Lo ngại đến từ sự thay đổi của dòng vốn đầu tư nước ngoài vào TTCK, nhất là khi khối ngoại luôn giữ vị thế bán ròng suốt 10 phiên gần đây. Thông tin giảm giá dầu diezel "chìm nghỉm" trong sự lo lắng của NĐTTN.

Mỹ cũng phải trấn an

TTCK toàn cầu đã chao đảo hôm 16.9, sau khi phố Wall phải chứng kiến một ngày giao dịch tồi tệ nhất trong vòng 7 năm qua do những diễn biến mới nhất về sự sụp đổ của NH Lehman Brothers và những tin xấu từ hệ thống tài chính Mỹ.

Kết thúc ngày giao dịch 16.9, hàng loạt chỉ số CK của các thị trường chính đều mất điểm mạnh. TTCK phố Wall đã chứng kiến ngày đen tối nhất kể từ sau vụ khủng bố 11.9.2001. Không ai có thể hình dung giá CP của Lehman đã giảm 95% xuống mức "cho không ai lấy" 20 cent/CP.

Chỉ số Dow Jones mất đứt 504 điểm trong một phiên giao dịch. S&P 500 giảm 2,2%. CP các ngành tài chính NH chịu hậu quả thảm khốc nhất do hậu quả của vụ Lehman. CP của Tập đoàn AIG (American International Group Inc.) giảm 42%. CP Bank of America Corp. giảm 14% sau khi NH này đồng ý mua Merrill Lynch & Co. với giá 50 tỉ USD.

Tại Nhật, CP các NH cho vay lớn như Aozora Bank, Mizuho Financial Group and Shinsei Bank giảm lần lượt 19%, 10% và 16%. TTCK Tokyo đã phải tạm dừng giao dịch cổ phiếu và giao dịch khác liên quan tới Lehman Brothers.

Để tăng cường tính ổn định của thị trường, NH Trung ương Nhật Bản đã bơm 2,5 nghìn tỉ yen (24 tỉ USD) vào thị trường tiền tệ và cam kết sẽ tiến hành các biện pháp mạnh hơn nếu tình hình xấu đi. Các bộ trưởng nội các và thống đốc NH Trung ương hôm 16.9 đã tiến hành họp khẩn để tìm cách đối phó.

Các quan chức kinh tế vĩ mô của Hàn Quốc cũng nhóm họp khẩn cấp. Ủy ban dịch vụ tài chính (FSC) Hàn Quốc tuyên bố sẽ lập tức mở kho dự trữ ngoại tệ trong trường hợp cần thiết. Chính phủ Hàn Quốc ngày 16.9 đã đình chỉ hoạt động của hai chi nhánh Lehman Brothers Holdings Inc tại Seoul.

Để trấn an dư luận, trong cuộc họp báo trưa 15.9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henri Paulson tuyên bố: "Chúng ta đang cố gắng vượt qua thời kỳ khó khăn trên thị trường tài chính, và người dân Mỹ cần tin tưởng vào sức mạnh và sự bền vững của hệ thống tài chính của chúng ta". FED hôm 16.9 đã nhóm họp để đưa ra quyết định về chính sách lãi suất. Trước đó, nhiều người trông đợi FED sẽ giữ nguyên mức lãi suất cơ bản 2%. Nhưng những diễn biến mới nhất vừa qua cũng có thể khiến FED cắt giảm lãi suất.

NĐTTN: "Cẩn trọng  nhưng đừng hoang mang"

Các sự kiện cập nhật về tình hình rối ren trên thị trường tài chính Mỹ được NĐT sôi nổi bàn luận. Mặc dù thông tin giảm giá dầu diezel cũng được "xì" ra từ khá sớm nhưng hầu như rất ít người để ý. Chiến lược phổ biến được NĐT khuyên nhau là cứ tạm thời quan sát tình hình. Đây cũng là nguyên nhân khiến sức mua trong phiên ngày 16.9 rất yếu, thậm chí giảm tới 61% so với phiên trước.

148 CP giảm sàn, trong đó bao gồm toàn bộ nhóm blue-chips đã khiến VN-Index mất gần như kịch biên độ (-20,81 điểm), xuống mức 455,95 điểm. NĐT không khỏi lo lắng khi nhìn cảnh hàng loạt CP bị nện sàn trong khi bên mua hầu như vắng bóng. Giá trị giao dịch giảm chỉ bằng một nửa phiên trước chứng tỏ NĐT vẫn đang bối rối xử lý những tác động của thị trường quốc tế tới diễn biến trong nước.

Theo ý kiến của một chuyên gia tài chính của một tổ chức đầu tư, sự kiện phá sản của một trong những tổ chức tài chính lớn nhất tại Mỹ là cơn chấn động thực sự. Tuy nhiên, tác động của nó đến VN không quá mạnh và trực tiếp:

"Mặc dù phải có thời gian nhất định tâm lý thị trường mới có thể bình ổn lại được nhưng thời điểm khủng hoảng nhất của TTCKVN đã qua. Đã có lúc rất nhiều người nghĩ đến một cuộc khủng hoảng tài chính hay đổ vỡ ở VN. Niềm tin của NĐT nước ngoài thậm chí còn lung lay với hàng loạt báo cáo bi quan chưa từng có.

Nhưng điều gì đã xảy ra? Mọi thứ cũng "êm" nhờ những giải pháp mạnh tay được thực hiện. Dù kinh tế vĩ mô lẫn vi mô chưa hẳn đã có thể yên tâm và tác động từ sự đổ vỡ của một số đại gia tài chính trên TTCK Mỹ là không nhỏ nhưng rõ ràng những lo ngại bên "trời Tây" đang được thổi phồng quá mức dù rất ít NĐTTN có thể hiểu rõ. Cẩn trọng là cần thiết nhưng cũng không nên quá hoang mang".

Theo ý kiến này, TTCKVN vẫn chịu tác động lớn của tâm lý mà điển hình là các cú sốc về thông tin đã từng diễn ra như tăng giá xăng dầu, chỉ thị 03 hay việc thông qua đánh thuế thu nhập từ đầu tư CK:
 
"Lo ngại lớn nhất luôn là mình bị thiệt dù không mấy người biết rõ thiệt cụ thể như thế nào và có thực sự thiệt hay không! Mặc dù TTCKVN có liên thông chút ít với thị trường thế giới nhưng không phải cứ nhìn thế giới mà lo thị trường trong nước sập đến nơi. Ví dụ rõ nhất là thời điểm tháng 5,6 vừa qua, khi CK thế giới phục hồi mạnh thì VN-Index vẫn cứ rơi thảm hại. Vấn đề quan trọng nhất vẫn là nội tại của nền kinh tế VN".

Thông tin giao dịch của NĐTNN đang được nhiều người sử dụng như một minh chứng cho lo ngại của dòng vốn ngoại trước những biến động mới trên thị trường tài chính Mỹ. Thậm chí còn có lập luận cho rằng NĐTNN "thính hơi" nên đã "chạy" trước cả tuần lễ.

Thực tế các giao dịch của dòng vốn ngoại vẫn diễn ra hai chiều mua và bán. Thậm chí, ngày 16.9, NĐTNN còn tăng gấp rưỡi lượng mua vào với xấp xỉ 2,2 triệu CK trong khi giảm bán 1/3, chỉ có 2,74 triệu CK. Mặc dù đa số CP giảm sàn nhưng thống kê tổng hợp không cho thấy một làn sóng bán tháo ồ ạt trên diện rộng. Tổng cung thậm chí còn giảm 9% với 48,5 triệu CK, thấp nhất trong 7 phiên giao dịch trở lại đây.