Thi 1 lần, kết quả dùng 3 năm

Theo dự thảo, một kỳ thi với tên gọi kỳ thi trung học phổ thông quốc gia sẽ được tổ chức, kết quả dùng để công nhận tốt nghiệp THPT và làm một căn cứ quan trọng để xét tuyển vào ĐH, CĐ, TC. Kỳ thi được tổ chức vào tháng 6 hàng năm tại các tỉnh.

Trước mắt, trong một số năm đầu tổ chức thi 8 môn, gồm: Ngữ văn, ngoại ngữ, toán, vật lý, hoá học, sinh học, lịch sử, địa lý. Những năm sau có thể thêm các môn khác như tin học, giáo dục công dân... thuộc chương trình THPT. Trong một số năm đầu, những TS không được học môn ngoại ngữ được thi môn thay thế.

Số môn TS phải thi để được công nhận tốt nghiệp THPT là 6 môn, bao gồm 3 môn công cụ chung bắt buộc đối với tất cả các TS (ngữ văn, toán và ngoại ngữ), 3 môn do mỗi TS tự quyết định trong số các môn còn lại. TS dự thi xong có kết quả mới được công nhận tốt nghiệp. TS được công nhận tốt nghiệp THPT mới được đăng ký xét tuyển vào ĐH, CĐ, TC.

Việc xét tuyển vào ĐH, CĐ, TC về cơ bản vẫn giữ quy trình như hiện nay, nhưng chuyển việc tuyển sinh theo khối thi (A, B, C, D) sang việc xét tuyển theo ngành học. Dựa vào quy định của trường đối với từng ngành học, nhà trường xét tuyển theo kết quả điểm thi các môn TS đã đăng ký và dự thi.

TS nộp lệ phí và được đăng ký 3 nguyện vọng xét tuyển vào ĐH, CĐ, 5 nguyện vọng vào TC trong thời gian quy định. Thông tin về chỉ tiêu và điều kiện xét tuyển được thông báo trong cuốn "Những điều cần biết về tuyển sinh" hàng năm.

Kết quả điểm thi trong kỳ thi THPT quốc gia của TS đã được cấp bằng tốt nghiệp THPT (kể cả TS đang học ĐH, CĐ, TC) được bảo lưu để đăng ký xét tuyển sinh trong vòng 3 năm đối với ĐH, CĐ và 5 năm đối với TC. Trong thời gian đó, TS được quyền đăng ký xét tuyển vào ĐH, CĐ, TC mà không phải dự thi (trừ môn năng khiếu, môn thi tại trường) hoặc có quyền dự thi ở kỳ thi THPT quốc gia tiếp theo để nâng cao kết quả.

Đồng tình, nhưng vẫn cứ lo

Đây là bản dự thảo thứ 17 được Bộ GDĐT đưa ra lấy ý kiến. Theo cuộc thăm dò do Bộ GDĐT thực hiện trực tiếp tại hội nghị đối với các đại biểu là đại diện các bộ, ngành, đoàn thể, các trường ĐH, CĐ... thì chỉ có 37,29% đồng ý hoàn toàn với dự thảo. 62,71% còn lại về cơ bản là đồng ý, nhưng có những góp ý khác.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa - Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM - rất lo lắng về lộ trình thực hiện. Theo dự kiến của bộ, kỳ thi THPT quốc gia đầu tiên sẽ được tổ chức vào năm 2009.

Ông Nghĩa cho rằng lộ trình này "rất căng thẳng vì thời gian từ nay đến đó chỉ còn 1 năm. Kỳ thi tốt nghiệp năm 2008 chỉ còn có 2 tháng nữa nên không thể có thay đổi lớn dù lẽ ra có thể sử dụng kỳ thi năm 2008 để tập dượt".

Ông Nguyễn Ngọc Hợi - Hiệu trưởng Trường ĐH Vinh - đồng tình với ý kiến này và đề nghị: "Bộ phải có kế hoạch rất sát sao, thật khẩn trương nếu không sẽ không kịp".

Ông Nguyễn Tất Thắng - GĐ Sở GDĐT Nam Định đề nghị bộ sau kỳ thi tốt nghiệp năm 2008 phải có cuộc khảo sát tại tất cả các địa phương bởi "mức độ tổ chức của kỳ thi tốt nghiệp THPT dù đã qua 2 năm thực hiện "hai không" nhưng vẫn rất khác nhau giữa các địa phương, các vùng miền, thậm chí là các trường THPT ngay trong cùng một tỉnh. Vì vậy, bộ cần phải khảo sát để tạo niềm tin ngay trong ngành, trong xã hội trước khi tổ chức kỳ thi năm 2009".

Thứ trưởng Bành Tiến Long cho biết, các ý kiến góp ý sẽ được ban soạn thảo tiếp thu, sau hội nghị, đề án sẽ được chỉnh sửa lần cuối để trình Chính phủ phê duyệt.

Một vấn đề mà các trường ĐH, CĐ rất quan tâm là các giải pháp kỹ thuật để tổ chức kỳ thi quốc gia công bằng, nghiêm túc, tin cậy để các trường có thể yên tâm dùng kết quả kỳ thi để xét tuyển. Việc huy động cán bộ coi thi, tăng cường thanh tra uỷ quyền từ các trường ĐH, CĐ, ông Nghĩa nhận xét "chỉ là giải pháp tạm thời". Với dự kiến "trong đề thi có khoảng 60% số điểm ứng với nội dung ra theo chuẩn kiến thức, kỹ năng THPT để công nhận tốt nghiệp và khoảng 40% số điểm ứng với nội dung trong chương trình THPT nhưng khó hơn, để phân loại trình độ, xét tuyển sinh", ông Nguyễn Anh Ninh - PGĐ Sở GDĐT Lào Cai - băn khoăn: "Có thể cơ hội đỗ tốt nghiệp của một bộ phận TS sẽ giảm đi" và đề xuất phương án 70 - 30. Ông Ninh cũng cho rằng việc "trong cơ cấu đề thi, phần để công nhận tốt nghiệp cho TS học chương trình giáo dục thường xuyên sẽ ra với nội dung nằm trong chương trình giáo dục thường xuyên; phần để phân loại trình độ, xét tuyển sinh ĐH, CĐ, TC sẽ ra chung cho tất cả TS" nếu chỉ để xét tốt nghiệp sẽ ổn. Nhưng nếu sử dụng để xét tuyển vào ĐH, CĐ thì sẽ có vấn đề bởi ở cùng một giá trị điểm nhưng có lẽ chất lượng của TS thi theo đề THPT sẽ khác với TS thi theo đề bổ túc...