Theo kết luận của Thanh tra Sở Xây dựng, chỉ tính từ thời điểm Luật Xây dựng có hiệu lực từ 1.7.2004 đến cuối tháng 3.2007, trên địa bàn phường Hiệp Bình Chánh đã phát sinh 1.018 trường hợp vi phạm xây dựng, trong đó chủ yếu là xây dựng không phép trên đất nông nghiệp chưa chuyển mục đích sử dụng đất (687 trường hợp).

Mặc dù tình trạng xây dựng không phép bùng phát nhưng cả UBND phường Hiệp Bình Chánh và quận Thủ Đức lại xử lý đối với các trường hợp xây dựng không phép dễ dãi một cách khó hiểu.

Chẳng hạn trong năm 2005, trong số 317 trường hợp vi phạm, chỉ có 32 trường hợp được phường báo cáo và chuyển lên cho quận Thủ Đức xử lý; năm 2006, chỉ có 26 trường hợp chuyển về quận xử lý. Trong số 58 vụ xây dựng không phép phức tạp được phường báo cáo lên quận để xử lý thì UBND quận Thủ Đức đã không ra bất cứ quyết định nào để tiến hành cưỡng chế theo như quy định.

Nhận định về nguyên nhân của tình trạng xây dựng không phép bùng phát tại phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, Thanh tra Sở Xây dựng cho rằng, đa số các trường hợp vi phạm đều được chính quyền địa phương lập biên bản và ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính.

Về phía người dân vi phạm hầu hết chấp hành nộp phạt vi phạm hành chính chứ không chịu thực hiện biện pháp khắc phục là tháo dỡ. Khách quan mà nói, tình trạng xây dựng không phép bùng phát trên địa bàn phường Hiệp Bình Chánh chủ yếu là trong tình trạng quy hoạch "treo", dự án "treo".

Chỉ tính riêng trong phạm vi của quy hoạch Khu đầu mối giao thông và dân cư Bình Triệu (được phê duyệt quy hoạch từ năm 2002 nhưng đến nay chưa triển khai) đã có hơn 400 trường hợp xây dựng không phép do người dân bức xúc về nhà ở.