Điều gì đang ngăn cản VNI tăng điểm?

Thanh khoản thị trường khó khăn

Nguồn vốn vay mới để đầu tư tài chính từ NHTM đã bị "chặn" sau khi NHNN có công văn yêu cầu các NHTM không được cho vay lãi suất (LS) thỏa thuận đối với đầu tư BĐS và tài chính. Tiền vay cũ đang bị thu hồi để đảm bảo xử lý xong trước thời điểm cuối tháng 3.2010 theo quy định. Trong bối cảnh thị trường bất ổn, chưa rõ xu thế hầu hết các CTCK cũng ngừng cho vay cầm cố cổ phiếu, Những khách hàng đã vay thì đang canh giá CK lên để bán trả nợ vì nếu thị trường đi ngang phải trả LS cao, TT xuống dưới 500 điểm sẽ bị giải chấp.

Tình hình huy động vốn VND của các NHTM đang rất khó khăn, tăng rất chậm (dù LS huy động ở đa số các kỳ hạn đã được đẩy lên từ 9%-9,99%/năm). Để tạo dự trữ thanh khoản cuối năm (thời điểm mà các NHTM luôn căng thẳng về thanh khoản do nhu cầu rút tiền mặt lớn), nhiều NH đã yêu cầu toàn hệ thống phải thu ròng nợ đến hạn và hạn chế cho vay mới. Những người vay tiêu dùng cũng hầu như không tiếp cận được vốn tín dụng từ gần hai tháng nay. Chính những động thái này lại khiến một số khách hàng (cả tổ chức và cá nhân) tuy có tiền, nếu chưa đến hạn thì chưa trả NH vì sợ không vay lại được.

Cuối tuần qua, thông qua công văn số 9104/NHNN-CSTT, một lần nữa NHNN lại yêu cầu các NHTM đáp ứng vốn cho các nhu cầu vay để sản xuất, kinh doanh,  hạn chế cho vay các nhu cầu vốn thuộc các lĩnh vực phi sản xuất. Tuy về cơ bản nội dung công văn 9104 không có gì mới so với các chỉ đạo trước đây, nhưng bằng công văn này, NHNN muốn một lần nữa thể hiện rõ quan điểm cứng rắn của mình trong việc hạn chế cho vay phi sản xuất. Vì vậy, các NHTM cũng phải chỉ đạo nội bộ thực hiện, vừa đảm bảo yêu cầu của NHNN, vừa tránh rủi ro cho hệ thống trong bối cảnh thanh khoản như hiện nay.

Nước vẫn chảy chỗ trũng?

Chỉ dịu lại trong khoảng 1 - 2 ngày sau tuyên bố cho nhập khẩu vàng của NHNN, sau đó giá vàng và ngoại tệ trên thị trường tự do lại tăng trở lại. Đến ngày hôm qua, giá vàng SIC là 27,7 triệu đồng/lượng, tỉ giá USD trên thị trường tự do là 19.500 đồng. Kỳ vọng vào sự tăng giá của hai loại tài sản tài chính này đang khá cao. Nhiều dự báo là vàng sẽ tái lập mốc 30 triệu đồng/lượng vào đầu năm 2010, thậm chí sớm hơn.

Quan ngại trước thâm hụt cán cân thanh toán của Việt Nam khiến nhiều người dự đoán là tỉ giá VND/USD do các NHTM niêm yết có thể lên mức 18.000 đồng (ngày 20.11, tỉ giá này là 17.876 đồng). Nhiều người dân bình thường có tiền nhàn rỗi lớn đang có xu hướng rút từ kênh gửi NH sang mua vàng. Những người có hiểu biết về tài chính hoặc kinh doanh, giao dịch liên quan đến ngoại tệ thì chuyển từ VND sang USD để phòng tỉ giá tăng.

Bên cạnh đó, nhu cầu ngoại tệ để thanh toán nhập khẩu, trả nợ cuối năm của doanh nghiệp lớn nên cầu USD cũng được dự đoán là sẽ tăng sức ép lên tỉ giá. So sánh mức lợi nhuận giữa các kênh đầu tư, nhiều người nhận thấy lợi nhuận từ đầu tư vàng và ngoại tệ chắc chắn hơn và trong bối cảnh hiện nay, mức lợi nhuận này cũng khá hấp dẫn so rủi ro của TTCK. Vì vậy, nếu giá vàng và tỉ giá VND/USD thời gian tới tăng mạnh thì TTCK cũng sẽ bị ảnh hưởng ít nhiều.

Mặc dù những nhân tố chính ảnh hưởng đến VNI thời gian qua là dòng tiền, nhưng với nguyên lý "nước chảy chỗ trũng" nên nếu TTCK có dấu hiệu bước vào đợt tăng điểm vững chắc thì lập tức vẫn sẽ có nguồn tiền đổ vào từ các kênh, không loại trừ cả kênh NH, vì đến cuối tháng 3.2010 mới là thời điểm NHNN yêu cầu các NHTM xử lý xong các khoản cho vay LS thỏa thuận với đầu tư CK.

Trước mắt sẽ có những nhân tố tác động tâm lý khiến thị trường có thể đi lên là: Quyết định chính thức về các biện pháp kích thích kinh tế cho năm 2010 được Chính phủ ban hành; kết quả lợi nhuận quý IV của các DN niêm yết cộng với thông tin chia thưởng/cho mua CP tăng vốn, trả cổ tức (được dự đoán là hầu hết các  DN sẽ thực hiện trong tháng 12.2009); tình hình sáng sủa của TTCK thế giới...