Nói thế lại giật mình, hoá ra mình cũng là người cổ tích rồi sao? Đúng thế thì cổ tích đâu có là huyền thoại? Hay chính mình đang trong quá trình huyền thoại hoá?
Đêm âm nhạc truyền hình trực tiếp VTV1 "Sáng mãi Tháng Mười" hát toàn bài Xôviết tại Hà Nội tuần qua nghe được lắm, hay cũng tại mình già rồi, luôn sống bằng quá khứ?
Rồi lại nghĩ: Nghệ thuật là vĩnh cửu. Cụ thể hơn là cái đẹp. Cái đẹp của âm nhạc với những ca khúc Nga - Xôviết trữ tình một cách khoẻ khoắn, tha thiết. Một thứ tình yêu rất Nga: Dgiecdenxki thời nội chiến đã có lần mạo hiểm đi qua đất Đức để gặp người yêu. Có người phê phán hành động phiêu lưu này, nhưng Lênin đã bênh: Không có tình yêu, không làm được cách mạng. Alêcxây Tônxtôi viết: "Năm tháng qua đi, những cuộc chiến tranh sẽ kết thúc, những cuộc cách mạng sẽ thôi gầm thét, và chỉ còn lại bất diệt tình yêu dịu dàng của em".
Bây giờ tất cả đã qua, đã thành cổ tích, còn những bài ca cứ day dứt như đang hiện hữu. "Giờ này anh ở đâu, hỡi người bạn cũ cùng trung đoàn?", "Địa chỉ của tôi không phải là số nhà trên phố nào. Địa chỉ của tôi là Liên bang Xôviết", và "anh với em là đôi bờ của một dòng sông" ("Một dòng sông sóng nước long lanh, đôi bờ đâu cách xa" - lời dịch). Thế mà đã xa mãi mãi. Không còn cây cầu nào qua sông nối đôi bờ lại để trở về với những chiều ngoại ô Mátxcơva, phải là những chiều ngày ấy cơ. Đành tìm lại qua âm nhạc.
Cũng may cho chương trình này, người tổ chức đã từng học ở Nga. Chỉ tiếc không còn NSND Lê Dung, người đã học Traikôpxki. Cách đây gần 30 năm tôi nghe AÁi Vân hát "Triệu bông hồng" ở Cung Văn hoá Hữu nghị Việt-Xô. Lần ấy đoàn "Pecnhiarư" lừng danh của xứ Bạch Nga biểu diễn duy nhất một tối ở Hà Nội. Cũng là lần đầu tôi được nghe "Pecnhiarư" hát bằng người thật.
Ở Nga cỡ sinh viên bọn tôi đâu dám bước chân vào nhà hát, nhất là kiếm được vé của ban nhạc hàng đầu. Hôm ấy các nhạc công Bạch Nga vừa đệm cho Ái Vân hát vừa cười vì Ái Vân phát âm tiếng Nga chưa chuẩn, kể cả ghép nhạc... lần này thì ta đệm cho ta xuôi hơn, nhưng... đã bao nước chảy qua cầu...
Viết thêm: Báo đăng, mới đầu mùa, ở Mátxcơva tuyết đã rơi rất dày, báo hiệu một mùa đông lạnh nhiều. Còn Việt Nam đang nóng lên, dự báo Tết này Sa Pa, Mẫu Sơn sẽ khó có tuyết, cũng bớt vui.