Nhận xét này đã nhận được sự đồng thuận của hầu hết những người tham gia diễn đàn.

Giảm khả năng cạnh tranh của DN

Theo thạc sĩ Nguyến Tuấn Khanh - Viện Khoa học thanh tra - thì tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với phạm vi rộng, tính chất phức tạp. Kết quả phát hiện và xử lý tham nhũng trong thời gian qua cho thấy, các vụ tham nhũng lớn đều liên quan đến DN.

Ông Nguyễn Tuấn Khanh cho biết: Ngay trong báo cáo đầu tiên (năm 2006) của các cơ quan bảo vệ pháp luật về việc thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng thì có tới 13/14 vụ tham nhũng lớn nhất bị phát hiện, xử lý có liên quan đến DN.

Cũng theo ông Khanh: "Tham nhũng sẽ làm cho DN mất đi ba thứ, đó là: Tín, tài và thời. Hậu quả của tham nhũng làm giảm khả năng cạnh tranh của DN vì nó gây cản trở và làm mất cơ hội khi giải quyết công việc, giá thành bị đội lên. Ngoài ra, nếu các DN còn dung túng cho tham nhũng thì còn làm hư hỏng cán bộ, công chức, làm nản lòng các nhà đầu tư quốc tế".

Nói về các thủ đoạn tham nhũng trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, đại diện Cục Chống tham nhũng cho biết, hành vi tham nhũng đã diễn ra ở rất nhiều khâu, nhiều giai đoạn của quá trình đầu tư xây dựng bằng cách thông qua các cơ quan tổ chức và DN kinh doanh đầu tư xây dựng. Tiêu cực, tham nhũng đã xảy ra ngay trong giai đoạn lập dự án bằng cách lập thiết kế kỹ thuật và dự toán thấp để công trình được duyệt tránh phải đấu thầu.

Khi xây dựng dở dang, sẽ bổ sung kinh phí cao hơn nhiều so với thiết kế. Một số dự án được thiết kế và lập dự toán vượt xa nhu cầu thiết kế về kết cấu, vật tư, khối lượng xây lắp để khi quyết toán theo dự toán sẽ tạo ra số tiền chênh lệch để các đối tượng liên quan chia nhau.

Cũng theo nhận xét của đại diện Cục Chống tham nhũng thì trong lĩnh vực xây dựng cơ bản còn có rất nhiều hành vi để có thể tham nhũng trong việc giải quyết vốn, trong việc xin phép đầu tư, trong khâu tổ chức đấu thầu, giai đoạn thi công...

Tham nhũng đã làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh, làm ảnh hưởng đến thu hút đầu tư nước ngoài, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, làm cho chi phí của DN đầu vào tăng và ảnh hưởng đến cạnh tranh không lành mạnh. Do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của DN.

Chống tham nhũng bằng cách nào?

Theo luật sư Trần Văn Bình - Trưởng phòng Luật của XNLD Vietsovpetro, thì tham nhũng phải được coi như "tội phạm kinh tế nguy hiểm nhất" mà tính nguy hiểm của nó không những tàn phá bộ máy nhà nước, mà còn làm tha hoá một bộ phận cán bộ, đảng viên, làm mất lòng tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ, làm cho chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước bị sai lệch.

Để xảy ra tham nhũng, theo thạc sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, thì tham nhũng phát sinh trong mối quan hệ giữa các DN với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết các yêu cầu của DN. Tham nhũng cũng phát sinh khi có sự câu kết giữa các DN với người có chức vụ, quyền hạn của khu vực công và tham nhũng cũng phát sinh trong bản thân hoạt động của DN.

Để phòng ngừa, phát hiện tham nhũng liên quan đến hoạt động của DN, cùng với việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa được quy định trong Luật Phòng, chống tham nhũng, cần phải thực hiện các quy định pháp luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Trong đó, cần phải công khai minh bạch hoá hoạt động của bộ máy nhà nước; xây dựng và hoàn thiện để đảm bảo thực hiện nghiêm chỉnh các chế độ định mức tiêu chuẩn cho cán bộ; quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, quy tắc đạo đức nghề nghiệp; chuyển đổi vị trí công tác của cán bộ công chức, viên chức; minh bạch hoá tài sản của cán bộ công chức... đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan tổ chức đơn vị để xảy ra tham nhũng.

Cũng theo Viện Khoa học thanh tra, để phát hiện tham nhũng, bên cạnh việc tăng cường công tác kiểm tra của các cơ quan, tổ chức đơn vị, cần phải mở rộng việc phát hiện tham nhũng thông qua công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát và việc giải quyết tố cáo về hành vi tham nhũng. Mặt khác, việc VN gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) là một cơ hội tốt để ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng.

Cục trưởng Cục Chống tham nhũng - Thanh tra Chính phủ, ông Trần Đức Lượng cho biết: Bên cạnh nhiệm vụ xây dựng nền công vụ hiện đại đáp ứng các chuẩn mực về sự liêm chính, tính minh bạch và trách nhiệm cao, việc xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, cạnh tranh lành mạnh và minh bạch cũng là một nhiệm vụ quan trọng trong định hướng về chiến lược phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 của Chính phủ.