Báo cáo của Chính phủ với QH có nhận xét tình hình tham nhũng trong năm qua vẫn diễn biến nghiêm trọng và phức tạp, nhưng số lượng các vụ mới phát hiện lại giảm, vậy có mâu thuẫn gì trong báo cáo này không?

- Chúng ta thường có ngộ nhận tính chất phức tạp và nghiêm trọng ở thời điểm này với thời điểm khác là như nhau, nhưng thực chất là khác nhau. Trước khi có Nghị quyết T.Ư 3, ta đánh giá tình hình nghiêm trọng và phức tạp ở phạm vi rộng hơn, nhiều hơn, thậm chí có nhiều vụ tồn đọng kéo dài chưa được giải quyết.

Qua 2 năm thực hiện nghị quyết và Luật Phòng, chống tham nhũng thì cho đến bây giờ xem lại mới thấy các địa phương đã rà soát và giải quyết được rất nhiều vụ việc. Đến nay, dù mức độ phức tạp và nghiêm trọng vẫn còn (vẫn xảy ra ở nhiều lĩnh vực, địa bàn, phạm vi), nhưng nó cũng không còn "nguyên dạng" như trước mà đã khác đi.

Thứ hai là số vụ việc do đã ráo riết làm trong 2 năm qua nên đương nhiên cũng đã giảm xuống. Thứ ba, gần đây, những hành vi sai phạm tinh vi hơn, có cả sự tham gia của yếu tố nước ngoài nên việc phát hiện, điều tra, khởi tố cũng sẽ khó hơn, nên số vụ ít hơn cũng là một thực tế. 

Ông có cho rằng một trong những nguyên nhân của việc dư luận cho rằng công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng thời gian qua bị chùng xuống là do việc chúng ta không công khai, minh bạch việc xử lý những thông tin về tham nhũng, ví dụ như vụ PMU18, vụ ông Lô Ích Giang ở Cao Bằng và ông Võ Thanh Bình ở Cà Mau?

- Dư luận nói có vẻ như làm không ráo riết, kiên quyết chủ yếu là do chúng ta chưa công bố thông tin một cách đầy đủ, kịp thời trong một số vụ việc nên dư luận hiểu nhầm. Ví dụ như vấn đề ông Nguyễn Việt Tiến, ngay từ đầu, thông tin đưa rất nhiều sai phạm, nhưng cuối cùng sai phạm ít đi và chỉ bị xử lý hành chính thì dư luận cho rằng làm không kiên quyết.

Nhưng tôi nói là phải làm đúng bản chất vấn đề, sai đến đâu xử lý đến đó. Vì vậy, việc "chùng" xuống là do cách thông tin. Sắp tới sẽ rút kinh nghiệm thông tin chủ động, kịp thời, chính xác; quan trọng là cả cơ quan chức năng cũng phải thông tin chính xác; báo chí cũng phải thông tin chính xác, đừng để dư luận hiểu nhầm. Có những vụ việc bản chất vấn đề không nghiêm trọng, nhưng do cách làm, xử lý của các cơ quan chức năng, của những người có trách nhiệm chưa thật rõ ràng, dứt khoát dẫn đến hiểu lầm.

Ví dụ như việc Chủ tịch Cao Bằng, bản chất là không vụ lợi cá nhân, nhưng xử lý không đúng quy định về quà tặng. Được biết, đồng chí chủ tịch này cũng đã chịu kỷ luật, nhưng cho đến giờ chúng ta chưa công bố công khai nên dư luận không biết và nói chưa xử đến nơi vậy thôi. Còn hình thức thế nào, tôi chưa có thẩm quyền công bố.