Nhưng việc sử dụng vật liệu nổ vẫn chưa được coi trọng, đồng thời vấn đề thực hiện ATVSLĐ-PCCN của cả NLĐ và người sử dụng LĐ chưa được coi trọng; mặt khác, phần lớn NLĐ trong các DN thuộc lĩnh vực này đều không được ký HĐLĐ và đóng BHXH, BHYT.
Kỹ thuật khoan nổ mìn được truyền miệng(!)
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Hoà Bình đang xảy ra nhiều vụ sạt lở đất, đá gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của nhân dân. Để hạn chế mức thấp nhất tình trạng trên, ngày 17.3 vừa qua, UBND tỉnh đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành gồm LĐLĐ, Sở CN, Sở LĐTBXH, Công an tỉnh... kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật ATVSLĐ-PCCN và bảo vệ môi trường trong quá trình SX.
Qua kiểm tra, đoàn công tác đã đình chỉ SXKD của 8 điểm mỏ do không tuân thủ các quy định về an toàn, yêu cầu chủ công trình có biện pháp khắc phục đến khi tạo được an toàn mới được phép tiếp tục hoạt động.
Kiểm tra 15 DN khai thác đá tại khu vực Lương Sơn (đợt 1) thì phần lớn các DN đã nhận thức được về công tác ATLĐ, hầu hết các điểm mỏ đều có cán bộ kỹ thuật về nổ mìn, được huấn luyện qua về an toàn sử dụng vật liệu nổ, cấp phát vật liệu nổ rõ ràng, đúng quy định.
Các DN trước đây thuộc sự quản lý của Nhà nước - nay chuyển sang CP - đã xây dựng được giáo trình và huấn luyện ATLĐ, cấp phát thẻ an toàn, khám sức khoẻ định kỳ cho NLĐ và đặc biệt đã có sự thoả thuận về công tác an toàn với Sở LĐTBXH.
Nhưng còn một số DN nhỏ, do thời gian cấp phép khai thác ngắn nên đã chỉ tập trung vào khai thác mà "quên" vấn đề ATVSLĐ-PCCN, nhiều đơn vị nổ mìn sai giờ quy định, đặc biệt nghiêm trọng là hiện nay phần lớn CN khoan và nổ mìn chưa qua đào tạo bài bản, mà chỉ được hướng dẫn bằng kinh nghiệm của người đi trước và cán bộ kỹ thuật.
Theo ông Bùi Xuân Hùng - Phó trưởng phòng Kỹ thuật an toàn công nghiệp, Sở CN Hoà Bình - thì: "Vấn đề an toàn và quản lý vật liệu nổ công nghiệp trong SXKD tại các mỏ đá là điều hết sức quan trọng, qua kiểm tra cho thấy vẫn còn nhiều DN chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề này.
Theo tôi, để đảm bảo ATLĐ khoan nổ mìn, các DN cần phải nghiêm chỉnh chấp hành các quy định đề ra, nếu đơn vị nào không thực hiện đầy đủ chúng tôi sẽ kiến nghị UBND tỉnh rút giấy phép kinh doanh".
HĐLĐ vẫn xa vời
Theo thống kê của Bộ Công Thương, trong tháng 1.2008 cả nước đã để xảy ra 5 vụ tai nạn nghiêm trọng do sạt lở núi ở các mỏ khai thác vật liệu xây dựng, làm chết và bị thương nhiều người. Nguyên nhân chủ yếu do các đơn vị khai thác không tuân thủ quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn trong khai thác đá lộ thiên, trong đó một phần do khai thác quá công suất thiết kế cho phép, đã làm chấn động và phá vỡ liên kết của đất đá.
Trong khi đó, khi cấp phép khai thác mỏ, các đơn vị đều xây dựng đầy đủ các quy trình - quy phạm LĐ, nhất là bảo quản và sử dụng vật liệu nổ công nghiệp theo quy định. Qua khảo sát tại Hoà Bình, mỗi doanh nghiệp khai thác đá có từ 20 đến 50 LĐ - chủ yếu là LĐ phổ thông chưa qua đào tạo - làm nhiệm vụ khoan nổ mìn.
Được biết, hiện nay các trung tâm đào tạo nghề tại của Hoà Bình đều có khả năng đào tạo nghề khoan nổ mìn, nhưng đến nay chưa có DN nào đăng ký cho NLĐ tham dự.
Trao đổi với ông Đinh Quốc Thể - Phó ban CSKT, LĐLĐ Hoà Bình - được biết, trong 15 DN kiểm tra đợt đầu thì có đến 12 DN không ký HĐLĐ, không tham gia BHXH, BHYT cho NLĐ; các DN đưa ra lý do thời gian cấp phép khai thác ít (3 đến 5 năm) không thể ký HĐLĐ và đóng BH cho NLĐ được.
Mặt khác, NLĐ cũng chưa thực hiện và sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân và chính người sử dụng LĐ cũng không thường xuyên kiểm tra, đôn đốc nhắc nhở. LĐLĐ tỉnh đã yêu cầu các DN vi phạm phải thực hiện ngay những yêu cầu của đoàn kiểm tra; nếu không thực hiện, sẽ đề nghị Thanh tra Sở LĐTBXH xử phạt về vi phạm pháp luật LĐ.