Chỉ vài tiếng có mặt ở Berlaymont, nhóm nhà báo ASEAN chúng tôi tình cờ được dịp tác nghiệp ngay tại hiện trường một điểm nóng phản đối giá dầu leo thang.
Các cơ quan đầu não của khối 27 nước EU nằm gần nhau tại một khu vực được gọi là "quận EU" ở trung tâm Brussels. Sáng 5.6, khi chúng tôi đi ngang quận EU, không khí vẫn yên bình. Vậy mà vài tiếng sau, giao thông ở đây đã bị phong toả, kể cả tàu điện ngầm. Hàng trăm cảnh sát lăm lăm dùi cui, đứng sau những hàng rào dây thép gai không biết được mang đến từ khi nào (ảnh). Bỗng có những tiếng nổ lớn và khói bốc lên mù mịt. Một phóng viên nước ngoài ôm camera, vừa lao về phía đám đông vừa kêu: "Protest" (biểu tình).
Đám đông đằng xa sau hàng rào cảnh sát là những ngư dân đến từ Pháp, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha tới đây để phản đối tình trạng tăng giá nhiên liệu và yêu cầu EC giúp đỡ. Cuộc biểu tình đã biến thành bạo lực. Một ôtô bị lật nhào. Cửa kính của toà nhà EC bị ném vỡ. Các thùng rác bằng nhựa bên đường bị đốt cháy. Pháo sáng, pháo hoa liên tục bắn ra. Chúng tôi quên hẳn nhiệm vụ chính là vào thăm toà nhà Berlaymont, quay sang tác nghiệp ngay tại hiện trường.
Christian de Coninck - phát ngôn viên cảnh sát - thông báo, số người biểu tình ước tính khoảng 400, nhưng nhiều người nữa sẽ đổ về đây những ngày sắp tới. Một ngư dân Pháp vừa giơ biểu ngữ, vừa gào thét: "Không thể sống nổi". Sau này được biết, những người biểu tình yêu cầu EC trợ giúp tài chính cho ngành công nghiệp đánh bắt và đòi được hưởng giá dầu 0,62USD/lít, so với mức đang gấp đôi hiện nay. "Đó là lỗi của Brussels" - một người biểu tình nói, ám chỉ trụ sở EC.
EC cũng có phản ứng tức thì. Ông Patrick Tabone - cố vấn của Cao uỷ nghề cá EU Joe Borg - đã có mặt ngay tại cuộc biểu tình. Mặc dù không đưa ra những cam kết hỗ trợ khẩn cấp, nhưng ông Tabone hứa sẽ "giúp đỡ thực sự" cho các ngư dân một cách dài hạn chứ không phải ngắn hạn, đồng thời kêu gọi ngư dân tự cải tổ công việc của mình bằng cách cắt giảm quy mô hạm đội đánh bắt nhằm giảm chi phí. Đoàn người biểu tình chưa hài lòng và nói sẽ tiếp tục phản đối. Nhưng dường như ngày hôm nay với họ thế là đủ.
Biểu tình kết thúc. Cảnh sát thu dọn hàng rào. Các nhân viên vệ sinh dọn dẹp kính vỡ và thùng rác cháy. Bên trong toà nhà Berlaymont, các cuộc họp vẫn tiếp tục. Richard Werly - phóng viên báo Le Temps của Pháp - cho biết, những cuộc biểu tình như trên là hết sức bình thường ở trụ sở EC. Werly cho biết thêm, đưa tin ở Brussels không khó, vì tại đây mỗi ngày có vô số cuộc họp và các sự kiện. Vấn đề chỉ là chọn tin gì mà thôi.
Một điều khiến tôi khá ngạc nhiên là các cuộc họp của Châu Âu sử dụng hệ thống dịch rất đồ sộ, với ít nhất 22 phòng chuyển ngữ. Những người phiên dịch đều phải thông thạo ít nhất hai ngoại ngữ, và nhiều trường hợp họ cũng phải nghe dịch qua kênh khác để dịch lại. Có lẽ, trong tất cả các thành công về hội nhập mà khối 27 nước đã làm được, hội nhập về ngôn ngữ là khó khăn hơn cả.