Việc cải tạo kênh mương, khơi dòng chảy, tránh ngập úng trong mùa mưa là một chủ trương kịp thời của UBND TPHN. Nhưng việc "cống hoá" hơn 1km đầu nguồn sông Tô Lịch, thay cho việc kè hai bên bờ, có thể sẽ làm mất cửa đầu nguồn sông cổ.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó Giám đốc BQL dự án thoát nước Hà Nội - cho biết: Hạng mục cải tạo tuyến mương Thụy Khuê (từ cống Đõ đến ngã ba chợ Bưởi) là một hạng mục quan trọng của dự án thoát nước nhằm cải thiện môi trường HN.
Chỉ giới thu hồi đất để cải tạo mương Thụy Khuê chủ yếu tiếp giáp với tường rào của khu vực đền Đồng Cổ; cây cầu hiện trạng trên mương đi vào đền không đảm bảo thoát nước sẽ được thay thế bằng cống hộp và đường giao thông.
Theo thiết kế cơ sở đã được Bộ Xây dựng thẩm định, tuyến mương hiện trạng sẽ được cống hoá bằng bêtông cốt thép với tiết diện là 3mx3mx2 cống; phía trên sẽ xây dựng đường giao thông và hạ tầng kỹ thuật như hè, vỉa chiếu sáng... nhằm mục đích nâng cao năng lực thoát nước và cải tạo môi trường vì mương Thụy Khuê đang bị ô nhiễm nặng.
Qua tìm hiểu, được biết, nước thải từ các hộ gia đình được thải trực tiếp xuống sông, do nhiều hộ gia đình có nhà vệ sinh, nhưng lại không xây bể xử lý sơ bộ, ngoài ra tình trạng thiếu ý thức xả rác và phế thải xây dựng bừa bãi đã gây mất mỹ quan và ô nhiễm môi trường. Việc cải tại là hợp lý, nhưng vấn đề phương án cải tạo như thế nào cho hợp lý, vì nếu “cống hoá” sẽ làm mất đi một cửa sông đẹp và cũng là một chứng tích lịch sử gắn với với lịch sử 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Theo ông Vũ Văn Chính - Trưởng ban Quản lý di tích đền Đồng Cổ - nơi sông chảy qua thì việc “cống hoá” đoạn đầu sông Tô Lịch sẽ làm mất vẻ đẹp cảnh quan và phong thuỷ của ngôi đền Đồng Cổ (được Bộ VHTTDL công nhận là di tích quốc gia từ năm 1992) và tại sao đang là sông Tô Lịch lại được đổi thành “Công trình cống hoá mương Thụy Khuê”.
Trong khi đó, các văn bản xếp hạng di tích và trong bản đồ chỉ giới quy hoạch công trình đều ghi rõ là sông Tô Lịch. Tại sao lại lại có sự mập mờ giữa mương Thụy Khuê và sông Tô Lịch? Theo nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc thì đầu nguồn sông Tô Lịch trước đây bắt đầu từ chợ Gạo, nhưng thời Pháp thuộc đã bị lấp mất một đoạn, giờ chỉ còn hơn 1km chảy từ Trường THCS Chu Văn An chạy dọc đường Thụy Khuê đến kè chợ Bưởi.
Việc cống hoá các kênh mương gây ô nhiễm trên địa bàn HN là một chủ trương đúng của UBND thành phố. Nhưng sông Tô Lịch đã được kè hai bên bờ - từ Dịch Vọng đến tận Kim Lũ - tại sao chỉ có một đoạn cửa sông rất đẹp lại phải “cống hoá” để làm mất vẻ đẹp của dòng sông và phá vỡ phong thuỷ của đền Đồng Cổ - di tích đã được xếp hạng?
Cũng theo ông Chính, hiện có rất nhiều phương án cải tạo đoạn sông này, nhưng phương án khả thi nhất là cải tạo, nạo vét và kè bêtông hai bên sông và thu gom rác hàng tuần, vừa giữ cảnh quan, vừa tạo được môi trường tốt cho cư dân.