Điều đáng lo là, sau khi Toyota tăng, liệu các liên doanh khác có chịu đứng yên?

Tăng giá khi thị trường chưa hết sốt

Xét về tỉ lệ, Toyota tăng giá bán mỗi chiếc xe lên trên - dưới 3,8%. Tỉ lệ tăng này không quá lớn. Nhưng về giá trị tuyệt đối, đặc biệt trong bối cảnh nhiều mặt hàng cũng đang tăng giá, thì việc Toyota tăng giá là khá nhạy cảm.

Sự nhạy cảm còn ở chỗ, Toyota là liên doanh liên tục dẫn đầu về thị phần và doanh số trong nhiều năm qua. Trong 2 tháng (9-10.2009), doanh số bán hàng của VAMA tăng gấp đôi cùng kỳ, ở mức trên 11.000 chiếc/tháng, trong đó Toyota đều chiếm trên 25% thị phần. Đặc biệt ở phân khúc ôtô du lịch, Toyota càng bỏ xa các đối thủ như Ford, Vidamco hay Honda.

Có thể do tác động của tỉ giá USD-VND được Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng, nhưng rõ ràng, khi thị trường xe chưa hết sốt, NTD vẫn đang phải xếp hàng dài chờ mua được xe, thì phát sinh những cơ hội quá dễ dàng để các hãng sản xuất ôtô tăng giá.

Thị trường ôtô lâu nay mỗi khi sốt đều kéo theo hệ thống giá “chợ đen” được áp dụng bán công khai và công khai tại các đại lý bán xe. Tỉ lệ đội giá “chợ đen” này cũng từ 2%-5%. Trong cơn sốt những tháng qua, giá “chợ đen” của nhiều dòng xe, trong đó cũng lại tập trung nhiều vào một số dòng xe của Toyota như Camry, Fortuner, Vios..., tỉ lệ đội giá “chợ đen” có khi  lên tới 10% vẫn không có hàng để giao. Động thái tăng giá ôtô trong khi thị trường chưa hết sốt khiến NTD muốn mua xe phải cắn răn chịu đựng.

Quá dễ để tăng giá…

Một nhà sản xuất chiếm đến 1/4 thị trường như Toyota tại VN có thể xem là đơn vị chiếm thị phần khống chế. Đã như vậy, khi đang chiếm thị phần khống chế mà tăng giá, thì nguy cơ nhãn tiền là kéo theo làn sóng tăng giá theo từ các liên doanh ôtô khác.

Hiện nay, trong thị trường viễn thông, nhà nước có quy định đối với các mạng di động chiếm thị phần khống chế (từ 30% trở lên) muốn tăng hoặc giảm cước đều phải có sự xem xét và chấp thuận của Bộ Thông tin và Truyền thông. Quy định này không được áp dụng đối với ngành hàng ôtô. Chính vì thế, dù thị trường chưa hết sốt nóng, nhưng nhà sản xuất vẫn dễ dàng bất ngờ tăng giá với lý do tỉ giá USD-VND tăng.

Có luồng ý kiến cho rằng, qua sự việc Toyota bất ngờ tăng giá cũng hàm chứa yếu tố “tát nước theo mưa” theo sự tăng giá của ôtô nhập khẩu (tăng từ 3%-20%). Câu hỏi đặt ra là, Toyota là nhà sản xuất lớn nhất, bán được nhiều hàng nhất, thì lẽ tất yếu là lợi nhuận cũng sẽ nhiều nhất. Thế nhưng, các hãng khác vẫn đang giữ nguyên giá thì Toyota đã vội tăng dù tỉ lệ dưới 5%. Một khi Toyota tiên phong sẽ tạo đà và cớ để các Cty khác tăng theo.