Bài viết của tác giả, nhà báo Trương Tấn Thành - ở Lacey, tiểu bang Washington - hóm hỉnh và thú vị về chuyện tưởng như không có thật: Phải sắp hàng mua gạo ở Mỹ.

Bị nằm trong cơn sốt tăng giá nông phẩm, lúa gạo, tôi cũng thấy mình bị nóng lây.  Từ việc thấy bà con người Việt mình ở địa phương tôi ở ùn ùn đi mua gạo, nhất là gạo Thái lên giá vùn vụt, tôi ráng bỏ công theo dõi xem có thật hay là chỉ do mấy anh Ba gian thương lại dở cái trò tích trữ để đầu cơ như xì thẩu Tạ Vinh hồi bên quê nhà.  Từ việc theo dõi tin tức trên đài truyền hình đến việc đọc các bài báo phân tích về kinh tế, lúa gạo của anh NXN trên Việt Báo, tôi nghĩ là mình nên "đích thân ra chiến trường" để rõ thực hư.

Thường thường tôi ra mua gạo, rau cải và vật gia dụng ở chợ bán sỉ có tên là Cash & Carry vì giá nới hơn các chợ bán lẻ khác.  Sở dĩ chợ này có tên tạm dịch là Trả Tiền Mặt và Mang Hàng Về vì họ gần như là không nhận tiền trả bằng séc và thẻ tín dụng.  Đa số khách hàng của chợ này là các chủ quán ăn và các tiệm bán càphê mà số đông là người Hàn Quốc.  Nơi địa phương tôi ở đa số các cây xăng, tiệm bán tạp hoá và các nơi uốn tóc, hấp tẩy quần áo là của người Hàn Quốc. Họ sống rất đoàn kết và tích cực tương trợ lẫn nhau.

Bữa Chúa nhật hôm đó tôi vào chợ Cash để xem coi có gạo hay không để biết giá mà mua.  Không thấy bao gạo nào hiệu Homai cả.  Xin được nói thêm là từ hồi qua Mỹ đến giờ, tôi chỉ ăn loại gạo hiệu Homai, được trồng và sản xuất tại Mỹ này.  Loại gạo này rất khó nấu và không thơm như gạo Thái nhưng giá một bao nặng 50 pounds hồi hai tháng trước thì có hơn 16 đồng!  Giờ nghe nói một bao gạo Thái lên tới cỡ 40 đồng!  Nghe nói mà nóng lạnh!  Tôi đi lại hỏi một nhân viên trong chợ thì họ nói là đã bán hết chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ mà phải sắp hàng nữa.  Tôi hỏi như vậy thì chừng nào gạo Homai về nữa thì cô cho biết là thứ Ba này và cô dặn tôi là phải đi sớm để sắp hàng!  Tôi nghĩ trong bụng là chắc gạo lên giá thiệt rồi.  Về nhà hỏi lại mấy người quen thân thì biết trong các chợ chỉ bán hàng sỉ cho hội viên và lúc nào cũng không thiếu hàng như chợ Costco thì bây giờ gạo cũng không còn.  Trời ơi bà con thính tai, nhanh chưn thiệt!

Sáng thứ Ba hôm đó tôi ráng đi ngủ sớm để sáu giờ rưởi có mặt sắp hàng vì chợ mở cửa lúc bảy giờ.  Trời mấy lúc rày đã vào xuân từ lâu mà lại lạnh rét như mùa đông.  Khi tôi đến thì đã thấy có hơn bảy người đứng sắp hàng trước cửa rồi.  Kiểm lại mấy khuôn mặt thì thấy toàn là bà con xứ củ sâm nhà ta không!  Thấy tình hình căng thẳng như vậy tôi liền đứng nối đuôi vào hàng.  Mấy bà Hàn Quốc nói líu lo, lăng xăng kéo xe bốn bánh của chợ để tính "làm ăn lớn", chất cho thật nhiều bao.  Chừng hơn mười phút sau tôi nhìn lại thì "cái đuôi" đã dài gần hai chục người.  Điểm mặt thì chỉ có tôi và hai vợ chồng người Việt còn bao nhiêu là dân "kim chi" hết.  Thế mới biết là họ đánh hơi gạo giỏi như thế nào.

Gần bảy giờ bà quản đốc chợ mở cửa ra nói với mọi người:

- Hôm nay mỗi người chỉ được bán hai bao vì tuần rồi có tình trạng chen lấn giành giựt, rất mất trật tự.  Mọi người hiểu chứ?

Tôi nghe nói vậy mà bỗng thấy nhột vì tình trạng "thiếu văn minh" đó. Rồi cửa mở.  Mọi người lần lượt kéo xe vào để một nhân viên chợ bỏ hai bao lên xe.  Khi ra tính tiền thì tôi được nói là giá là hơn mười tám đồng một bao.  Tôi về tới nhà lúc hơn bảy giờ rưỡi, lật đật gọi điện thoại báo cho mấy người thân quen để họ đi mua vì số gạo có hạn.

Tôi tiếp tục theo dõi tin tức và nghe các lời tường trình, tường thuật của các chuyên gia về kinh tế và lương thực.  Trong cuộc phỏng vấn một chuyên viên lương thực của Liên Hợp Quốc về vấn đề cứu trợ nạn nhân bị bão xoáy ở Myanmar trên đài KCTS 9, bà này có đề cập đến tình trạng mất mùa vì bị thiên tai sẽ gây ảnh hưởng rất trầm trọng đến việc sản xuất lúa của xứ này cũng như sẽ làm giá gạo khắp mọi nơi sẽ lên cao nữa.  Thiên tai, mất mùa, lãnh vực nông nghiệp bị coi nhẹ, nông dân phải bỏ ruộng đồng lên tỉnh kiếm sống, giá nhiên liệu thay xăng... Tất cả những yếu tố đó đẩy giá gạo trên toàn cầu tăng đến mức chóng mặt.

Sau khi thu thập được những tin tức trên tôi thấy là mình cần phải đi mua thêm gạo để trữ vì "tích cốc (để) phòng cơ" vậy.  Tôi lại quyết định dậy sớm để đi sắp hàng mua nữa.
Sáng hôm sau trời vẫn lạnh, tôi lái xe đến thì thấy đã có một số người, đa số vẫn là người Hàn Quốc. Tôi quên nói là hôm trước có người bạn nói với tôi rằng lần này chợ Cash sẽ phát vé ticket cho mỗi người và chỉ được mua có một bao thôi.  Tôi nói là làm gì có chuyện đó.  Tới chừng bà Hàn Quốc nói là anh phải đi lấy ticket đi thì tôi mới biết đây là điều có thật! Tôi chạy lại lấy một ticket và được cho biết là mỗi người hôm nay chỉ mua được có một bao và giá là hai mươi mốt đồng mấy chục xu!

Cửa mở.  Mọi người nối đuôi vào bên trong.  Tôi thấy chồng gạo chỉ bằng nửa lần trước, tuy người mua sáng nay ít hơn lần trước nhưng chỉ một loáng sau là chỉ còn vài bao.  Tôi đi xem mấy loại gạo khác thì có loại bao nhỏ hơn mà giá vẫn là cỡ mười tám đồng.  Còn loại gạo thơm mùi bông lài Jasmine thì giá hơn ba mươi lăm đồng.  Trên đường lái xe về nhà tôi nhớ lại lời phỏng đoán của bà chuyên viên về lương thực của Liên Hợp Quốc  là trong tương lai nếu tình trạng xấu hơn nữa thì giá nông phẩm có thể tăng lên năm mươi tới sáu mươi phần trăm.  Tôi mong là mình đã nghe lầm.

Tôi không ngờ là mình sống gần hai chục năm ở xứ này giờ lại phải sắp hàng đi mua gạo tuy không vì đói nhưng là vì sợ giá cứ tăng cao.  Nghe nói là ở Châu Phi dân đói nổi loạn.  Ở Việt Nam ta, ở một vài tỉnh, giá gạo lên quá cao, đời sống dân chúng đã cực khổ lại khó khăn. Nghĩ vậy tôi tự nhủ với mình rằng:

Gạo nào giá rẻ cứ ăn,
Chẳng cần gạo Thái, gạo thơm, gạo lài.

Chắc các bạn cũng đồng ý với tôi như vậy.