Dịch vụ repo CK đang được áp dụng rộng rãi trên thị trường. Về thực chất nó không khác cầm cố CK, nhưng lại thực hiện theo hợp đồng mua bán kỳ hạn.

Sẽ chịu thuế 2 lần?

Khi thực hiện repo CK, NĐT sẽ phải ký với CTCK một hợp đồng (HĐ) mua bán có kỳ hạn. Theo đó, NĐT sẽ bán CK cho Cty theo giá thoả thuận. Mức giá được các Cty áp dụng hiện nay từ 30-50%, có nơi cho đến 60% so với giá thị trường. Sau một thời gian nhất định, NĐT sẽ mua lại số lượng CP này bằng với giá đã bán cộng với một khoản phí.

Thông thường thì khoản phí này tương đương với lãi suất cho vay của NH. Trong trường hợp giá CP giảm đến một tỉ lệ nào đó (tỉ lệ phổ biến đang được áp dụng là 20%), CTCK có quyền bán để thu hồi tiền. Nếu giá bán cao hơn giá Cty đã mua của NĐT trên HĐ, khoản chênh lệch sẽ được trả lại cho NĐT, nếu thấp hơn, NĐT sẽ phải nộp bù.

Như vậy, mặc dù giữa NĐT và CTCK thực hiện hợp đồng mua bán nhưng về thực chất việc repo CK hiện nay không khác cầm cố CK để vay tiền. Đối với NĐT đã chọn phương thức nộp thuế trên giá chuyển nhượng CK từng lần theo thuế suất 0,1%, một khi đã thực hiện bán cho CTCK là phải chịu thuế. Đến kỳ hạn, NĐT mua lại CK từ Cty, sau đó bán ra thị trường sẽ phải chịu một lần thuế nữa. Trường hợp giá CK giảm đến tỉ lệ CTCK phải thanh lý, NĐT chỉ phải chịu thuế 1 lần nhưng mức giá chịu thuế sẽ không đúng với giá bán thực tế, có thể cao hơn hoặc thấp hơn.

Cần hướng dẫn chi tiết

Theo phòng thuế TNCN- Cục Thuế TPHCM, NĐT CK có thể chọn một trong 2 phương thức nộp thuế: Trên giá bán trừ giá mua và chi phí (thuế suất 20%), hoặc trên giá chuyển nhượng từng lần (thuế suất 1%). Trong luật thuế TNCN và Nghị định 100/2008/NĐ- CP chưa nói đến repo CK. Sắp tới, nếu thông tư hướng dẫn không nhắc đến thì NĐT chắc chắn sẽ phải nộp thuế khi tham gia repo CK.

Ông V.Q.N, một NĐT lâu năm, dự báo: Do đặc điểm của TTCKVN, sẽ có nhiều NĐT chọn cách nộp thuế CK trên giá chuyển nhượng từng lần. Hơn nữa, về tâm lý, mỗi NĐT khi tham gia thị trường đều kỳ vọng đạt lợi nhuận cao. Họ sẽ nghĩ rằng nộp 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần vẫn lợi hơn 20% trên thu nhập (!) Vì vậy, việc hướng dẫn cụ thể đối với dịch vụ repo là cần thiết để đảm bảo công bằng.

Theo thông tin từ các CTCK, dịch vụ repo CK được nhiều Cty áp dụng rộng rãi, đã góp phần tăng thanh khoản cho thị trường. Tuy nhiên, cho đến nay các cơ quan quản lý nhà nước chưa quy định về dịch vụ này. Có khả năng các CTCK và NĐT sẽ tìm cách "lách" để không nộp thuế trùng lắp. Hai bên cũng sẽ ký vào một HĐ mua bán. Theo đó, CTCK tạm ứng cho NĐT một khoản tiền, thoả thuận đến một thời điểm trong tương lai sẽ thực hiện mua bán CK. Khi đến thời điểm này, 2 bên cùng huỷ HĐ, NĐT trả tiền tạm ứng cộng một khoản phí.