Đằng sau những thỏa thuận bất minh và bất hợp pháp này là gì? Dư luận đang chờ câu trả lời từ cơ quan cấp trên của huyện Ia Grai.
Điện rẻ như... bèo
Công trình Nhà máy thuỷ điện (NMTĐ) Ia Kha được xây dựng từ năm 1989 tại thị trấn cùng tên, nguồn vốn từ ngân sách tỉnh Gia Lai (GL); được giao cho UBND huyện này quản lý vận hành từ năm 1991, bán điện lên lưới của Điện lực GL. Công trình có 2 tổ máy với công suất 250 KW; vẫn liên tục hoạt động từ bấy đến nay.
Trong điều kiện chạy đúng công suất, mỗi tháng nhà máy thu về cho ngân sách 40 - 50 triệu đồng (theo giá thời điểm hiện tại), mỗi năm gần nửa tỉ đồng; chưa kể những giá trị phụ trợ khác trên diện tích "đắc địa" từ 100ha (lưu vực bảo vệ, hồ chứa...) mà nhà máy toạ lạc.
Bất ngờ và không xuất phát từ một lý do nào khả dĩ, ngày 25.4.2006, dưới sự chủ trì của Chủ tịch huyện Bùi Ngọc Sơn, NMTĐ Ia Kha (bao gồm cả vùng tự nhiên rộng 100ha) được UBND huyện công bố cho thuê trong thời hạn... 30 năm, bất chấp thẩm quyền này thuộc về chủ tịch UBND tỉnh.
Bên thuê là Cty TNHH Tuấn Trường (382 Cách Mạng Tháng 8, TP.Pleiku, GL; do bà Nguyễn Khoa Mỹ Hạnh làm giám đốc), có nghĩa vụ nộp cho ngân sách huyện... 10 triệu đồng/tháng; và ngay lập tức, thanh toán trước tiền thuê của 10 năm, tổng cộng 1,2 tỉ đồng.
Số tiền này... "lặn" một hơi gần 2 năm, cho đến khi vụ việc sắp bị phát giác, ngày 21.1.2008, nó mới được gửi vào tài khoản của ngân sách huyện tại Ngân hàng NNPTNT Ia Grai (?).
Nhiều điều bất minh
Trở lại "đêm trước" của phi vụ này, ngày 25.4.2006 hợp đồng cho thuê được ký kết thì đến hôm sau, ngày 26.4.2006, chủ tịch huyện này mới ra quyết định thành lập hội đồng kiểm kê tài sản (toàn bộ tài sản chỉ được định giá có hơn 1,4 tỉ đồng); hội đồng này toàn "tay em" của ông chủ tịch, xác định giá trị còn lại của thiết bị là 50% mà tuyệt không có một cán bộ chuyên ngành điện nào tham dự (?).
Ngoài ra, trong cuộc họp quyết định số phận nhà máy ngày 24.3.2006, tuy vắng mặt Phòng Tài nguyên - Môi trường nhưng phòng này vẫn bị giao nhiệm vụ "xác định ranh giới đất đai, lưu vực bảo vệ, lòng hồ chứa nước, kênh dẫn nước, khu vực nhà máy..." để giao cho bên thuê. Quy trình "bán rẻ" này không thông qua đấu thầu hoặc công bố rộng rãi, không thông qua HĐND huyện, và "lờ" luôn UBND tỉnh.
Trong bối cảnh liên tiếp mấy năm qua, GL đang "sốt" săn lùng các công trình thuỷ điện vừa và nhỏ, cách hành xử của chủ tịch huyện này không chỉ bất minh, phạm luật mà còn "ngược quy trình", gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước, và phần lợi từ liên minh mờ ám kia chắc chắn không thuộc về số đông.