Nội dung bài cung cấp cho độc giả ý nghĩa câu thành ngữ, trong đó cả ba cách "hiểu" dẫn từ kinh nghiệm dân gian đều nhận định quả cà - một món ăn dân dã, quen thuộc với người dân Việt Nam, như một loại thực phẩm "độc" phải kiêng kỵ, đặc biệt khi ốm đau.
Tác giả mang mối băn khoăn "Lạ thật! Bởi không ít người vẫn cho rằng cà là món ăn thực vật phổ cập, ngon lành, dễ ăn và hoàn toàn vô hại".
So với các loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật thì quả cà được đề cập khá dày trong văn hoá dân gian qua thành ngữ, tục ngữ, ca dao... Ví dụ: "Một quả cà bằng ba thang thuốc"; "Tương cà là gia bản". Hay trong ca dao: "Bồng em đi dạo vườn cà/ Cà non chấm mắm, cà già làm dưa"; "Khen anh làm rể Chương Đài/ Một năm ăn hết mười hai vại cà"...
Điều đó cho thấy ý nghĩa của loại cây thực phẩm này trong ẩm thực dân gian Việt Nam và tất nhiên vị trí đó có được không phải vì nó là một loại cây "độc". Trong "Trường ca cây cà", nhà thơ Phùng Quán có viết:
"Bạc tóc trồng cà/ Tôi mới hiểu ra/ Vì sao Gióng/ Trước khi lên ngựa sắt/ Vung roi trừ giặc/ Chỉ ăn cơm cà (...), Sử kháng chiến ngàn trang/ Người Nghệ ưa vắn tắt:/ - Đánh Pháp hết chín vại cà Đánh Mỹ hết hai chục vại...".
Gây ra sự ngộ nhận (hoặc nghi ngại) từ một loại thực phẩm có ích trở thành một loại " độc dược", là do tác giả trong bài nói trên đã trích dẫn thiếu một chữ "bằng" trong thành ngữ: "Một quả cà bằng ba thang thuốc".
Theo GS.TS dược học Đỗ Tất Lợi: Cà (cà tím) được dùng trong nhân dân làm thuốc lợi tiểu, thông mật, đề phòng chứng vữa động mạch, do tác dụng chống cholesterol. Rễ cây, cuống quả sắc uống, chữa tiểu ra máu, đại tiện ra huyết, lỵ ra máu. Hạt cà có tác dụng lợi tiểu...
Trong tây y, cà là quả thực vật có trong thiên nhiên chứa hàm lượng vitamin P cao nhất, có tác dụng tăng cường chất kết dính giữa các tế bào trong cơ thể, bảo vệ huyết quản, phòng ngừa xuất huyết.
Đặc biệt, cà có chứa chất "kiềm long quì" công hiệu chống ung thư. Qua thực nghiệm trên động vật, chất này có thể ức chế sự tăng sinh của các khối u trong hệ thống tiêu hoá. Vì vậy dùng phụ trợ đối với bệnh nhân bị u bướu, ung thư...
Ngoài ra với nhiều vùng nông thôn, quả cà còn được dùng chữa các bệnh táo bón, ho, bệnh ngoài da và nhiều bệnh khác. Vì lý do này mà trong dân gian mới so sánh "một quả cà" bằng đến "ba thang thuốc".
Trong dược học có khái niệm "tương tác, tương kỵ". Bất kỳ loại loại thực vật (chứ không riêng gì cà) nào được dùng để chữa bệnh, có thể sẽ không phù hợp với cơ địa của vài người hoặc ẩn chứa theo một số tác dụng phụ gây ảnh hưởng đến vài bộ phận trong cơ thể.
Cà có tính hàn nên Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác khuyên không nên ăn sống. Nhận thức được đặc tính này nên trong mâm ăn, cà thường kèm với gia vị có tính ôn như bóp bỏ hột, ngâm tẩm cùng ớt, muối, gừng, sả, tỏi...
Bản chất của văn hoá dân gian là hình thức giản dị, chữ nghĩa dễ hiểu, thế nhưng gần đây nội dung của thành ngữ, tục ngữ, ca dao... đang trở nên rối rắm, phức tạp đến độ học giả Phan Ngọc - tác giả cụm công trình về văn hoá Việt Nam - đã ví nó như một lối "diễn đạt của thần linh".
Bàn về vấn đề này, học giả An Chi (Võ Thiện Hoa) - phụ trách chuyên mục "Chuyện đông, chuyện tây" trên Tạp chí Kiến Thức Ngày Nay - cho rằng: " Thành ngữ không phải là khó hiểu ngay từ đầu mà chỉ trở nên khó hiểu theo thời gian".
Một trong những chỗ khó hiểu là do chúng đã bị tách khỏi hoàn cảnh lịch sử-xã hội trong đó chúng đã ra đời; thứ nữa là bị từ nguyên dân gian làm cho méo mó.
Ví dụ thành ngữ "Rộng làm kép, hẹp làm đơn", xét về niêm luật có hai cặp đối nhau rộng, hẹp - kép, đơn là hợp lẽ, nhưng hiện nay vài sách đã biến thể thành "giàu làm kép, hẹp làm đơn"; hay "Thứ nhất thả cá, thứ nhì gá bạc" dụng cho giới ăn chơi, bất chính (cá = đánh cược), nay có sách giải thích từ "thả cá" như một cách khuyến khích chăn nuôi.
Cách sử dụng, cách hiểu quá nôm na như vậy đã làm mất đi sự lấp lánh của dòng văn học dân gian và làm nghèo nàn sự phong phú vốn của ngôn ngữ Việt.