Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên - người đầu tiên trả lời chất vấn trong ngày hôm qua (11.11) và cũng là lần đầu tiên ông đăng đàn trả lời chất vấn, đã "vướng" ngay vào những chất vấn nóng về trách nhiệm trước vấn đề ô nhiễm môi trường, mà vụ Vedan được các đại biểu đưa ra làm điển hình.

Còn Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Cao Đức Phát cũng chịu những chất vấn khá gay gắt về trách nhiệm trước những thiệt hại do dự báo sai.  Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã vượt qua 16 lượt câu chất vấn của các ĐBQH, hoàn thành phần trả lời chất vấn của mình một cách khá nhẹ nhàng.

Tỉnh và bộ có đùn đẩy trách nhiệm?

Trong 30 câu chất vấn dành cho Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên, có 24 câu tập trung về công tác quản lý nhà nước về môi trường, trong đó  có 15 chất vấn nhấn mạnh tới xử lý vi phạm của Vedan và đặc biệt là làm rõ trách nhiệm của hệ thống quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương.

Bộ trưởng Bộ TNMT Phạm Khôi Nguyên.

Trong vụ Vedan, ĐB Nguyễn Danh Út và nhiều ĐB khác đặt câu hỏi: Tại sao bộ và tỉnh Đồng Nai đùn đẩy trách nhiệm trong việc tạm đình chỉ hoạt động của Vedan? Có cán bộ, công chức nào của bộ, của địa phương từ chức liên quan đến vụ việc này? Bộ có đồng tình để nhân dân khởi kiện Vedan? Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên đã trình bày khá lòng vòng về quá trình thanh tra, xử lý và cuối cùng, Bộ trưởng mới  thẳng thắn: "Đã rút kinh nghiệm và đang nghiêm túc kiểm điểm".

Tuy nhiên, ĐB Nguyễn Văn Nhượng không  thoả mãn với trả lời của Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên: "Cách trả lời của Bộ trưởng là không có ai bị làm sao cả". Trước những câu hỏi truy vấn, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên trả lời có tính chất của lời  hứa, rằng: Những vấn đề chưa rõ xin phép được trả lời bằng văn bản gửi tới đại biểu.

Và Bộ trưởng cũng thừa nhận: "Hiện nay trên đất nước này có 30 điểm nóng về ô nhiễm môi trường, trong đó có Vedan.  Qua đây cũng rút ra một bài học, phải nói rằng lực lượng về môi trường chúng ta còn yếu". Đồng thời, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên đưa ra thông điệp: Trước mắt đang xác định phải xử lý ngay 439 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng...

Dự báo sai, có trách nhiệm cá nhân

Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát.

Trả lời chất vấn của ĐBQH về công tác dự báo sai sản lượng lúa gạo, gây thiệt hại cho đất nước và nông dân, Bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát nhận trách nhiệm: "Trách nhiệm về việc dự báo sai thuộc về cá nhân tôi.  Tôi chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Quốc hội về vấn đề này và xin nhận mọi hình thức kỷ luật theo luật pháp. Tuy nhiên, đối với hệ thống, chúng tôi đã rất nghiêm túc kiểm điểm và rút kinh nghiệm, chấn chỉnh...".

Nhưng, với tư cách là Trưởng ban Chỉ đạo phòng, chống lụt bão TƯ - Bộ trưởng Cao Đức Phát không cho rằng có sự lúng túng trong chỉ đạo đợt mưa, lũ lớn vừa qua. ĐB Nguyễn Minh Thuyết cho rằng: "Hà Nội  chết tới 22 người. Mương nước không có biển báo, dân đói không có cứu trợ ngay... là những biểu hiện của lúng túng...".

Dẫu vậy, tại phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đánh giá cao việc Bộ trưởng Cao Đức Phát thẳng thắn tiếp thu, nhận khuyết điểm, sẵn sàng nhận trách nhiệm trong công tác điều hành...

Điều hành chính sách thuế nhất quán

Chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh về vấn đề: Bộ đã tuỳ tiện giảm thuế nhập khẩu thịt gia cầm, gia súc sớm 4 năm so với lộ trình cam kết khi gia nhập WTO, làm tăng kim ngạch nhập khẩu lên 2 tỉ USD, trong khi đang cấm nhập siêu. Trong lúc Châu Âu vẫn còn đang thực hiện chính sách trợ cấp cho thị trường này thì tại sao Việt Nam lại đi ngược lại?

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh.

Bộ trưởng Ninh khẳng định: "Chính phủ điều hành chính sách thuế là nhất quán, theo đúng lộ trình cam kết chứ không có gì là tuỳ tiện", và giải thích: "Đầu năm, Chính phủ đã trình Bộ Chính trị, đưa ra 8 nhóm giải pháp với mục tiêu quan trọng là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô... nghị quyết của Bộ Chính trị cho phép điều hành linh hoạt. Trong bối cảnh đặc biệt như vậy, Chính phủ đã điều hành một số chính sách thuế theo đúng Nghị quyết của Quốc hội và Bộ Chính trị".

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Ninh thì thống kê của hải quan, tổng 10 tháng, chỉ mới nhập 176 triệu USD (không có con số 2 tỉ). ĐB Nguyễn Thị Bạch Mai (Tây Ninh) bức xúc: "Có một nghịch lý là lạm phát đã được kiềm chế nhưng một số hàng hoá, sản phẩm dịch vụ không giảm mà lại gia tăng, các doanh nghiệp đang liên kết để làm giá, móc túi người tiêu dùng, Bộ trưởng có biện pháp mạnh gì để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng?".

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh: "Có mặt hàng giá chưa hạ ngay được". Ông Ninh lấy ví dụ ở mặt hàng xăng dầu, trước kia khi điều chỉnh giá thì doanh nghiệp vẫn lỗ vì giá dầu trên thế giới tăng quá cao; thêm nữa, để đảm bảo an ninh năng lượng, Chính phủ yêu cầu các doanh nghiệp tăng lượng hàng dự trữ lưu thông từ 25 ngày lên 30 ngày. Khi giá dầu thế giới xuống thì doanh nghiệp mới hoà vốn... Và giá xăng, dầu bán là phải tính giá bình quân của 30 ngày trước đó.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Phúc (Bình Thuận): "Doanh nghiệp nhà nước góp phần làm lạm phát tăng cao, làm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận vốn khó khăn, trách nhiệm của Bộ Tài chính đến đâu?". Người đứng đầu ngành tài chính cho rằng: "Đánh giá về doanh nghiệp, các tập đoàn là phải khách quan, đồng ý là mặt này, mặt khác phải chấn chỉnh, nhưng về cơ bản là hoạt động hiệu quả, chấp hành ý kiến của Thủ tướng và nghị quyết của Quốc hội về không tăng giá rất nghiêm túc".

Theo Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng thì Bộ trưởng Bộ Tài chính nắm chắc vấn đề, trả lời cụ thể với các nội dung được chuẩn bị kỹ lưỡng, nghiêm túc.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc: Báo động cả nước về vấn đề môi trường "Trước đây, chúng ta không đặt vấn đề môi trường như bây giờ, không đặt đúng tầm cỡ của môi trường trong vấn đề phát triển kinh tế - xã hội. Luật  về môi trường cũng có muộn, có sau các luật khác, chúng ta chưa nhận thức đúng. Qua diễn đàn QH lần này mới báo động được cả đất nước  biết về vấn đề môi trường như thế nào, không phải chỉ Bộ Tài nguyên và Môi trường, mà là toàn dân chúng ta phải nhận thức về môi trường, cả Quốc hội phải nhận thức về môi trường và tất cả các bộ, các ngành phải nhận thức về môi trường".