Ông Hoàng Dương Tùng - Giám đốc Trung tâm Quan trắc và Thông tin môi trường, thuộc Cục Bảo vệ môi trường - nhận định tại cuộc họp báo công bố Báo cáo Môi trường toàn cầu (GEO-4) hồi tháng 7.2008.
Theo ông, ngoài bụi, ô nhiễm sông cũng là một vấn đề nghiêm trọng, mà chủ yếu do nước thải sinh hoạt, công nghiệp của các thành phố lớn thải ra. "Nếu tính đến các tổn thất môi trường, thì "có ý kiến cho rằng GDP năm nay của chúng ta không thể đạt mức 8,5%, mà chắc chắn là thấp hơn thế, có thể chỉ 4-5% thôi", ông Tùng cho hay.
Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội, hiện mỗi ngày đêm có khoảng 500.000m3 nước thải của khu vực nội thành đổ vào bốn con sông thoát nước chính và một số hồ của Hà Nội. Trong 500.000m3 nước thải đó thì có khoảng 100.000m3 là nước thải của các cơ sở công nghiệp, cơ sở dịch vụ và bệnh viện...
Tất cả lượng nước thải đó đều đổ vào bốn con sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, sông Lừ và sông Sét, những con sông đóng vai trò thoát nước chính của Hà Nội. Điều này khiến bốn sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ và Sét bị ô nhiễm nặng, mặc dù đã được nạo vét, cải tạo.
Nước của các con sông đen kịt, bốc mùi hôi thối, cộng với lượng rác thải trôi lềnh bềnh, nên nó được coi là những con sông chết. Cùng với bốn con sông trên, các hồ chứa nước và hồ điều hoà trên địa bàn thành phố cũng trong tình trạng ô nhiễm tương tự.
Thủ phạm góp phần làm chết dần các dòng sông là các khu công nghiệp (KCN), doanh nghiệp. Đây là kết luận của Bộ Tài nguyên&Môi trường sau khi kiểm tra trên diện rộng đối với bảy KCN, 127 cơ sở đang hoạt động trong KCN, bốn cụm công nghiệp (CCN) và 24 cơ sở đang hoạt động trong CCN, 7 làng nghề và 13 cơ sở đang hoạt động trong làng nghề, 55 cơ sở ngoài các KCN, CCN và làng nghề.
Do tình trạng ô nhiễm nặng nề, dùng nước ở các sông này làm nước ăn dễ gây ung thư. Trong khi đó, người sử dụng nước có chứa các kim loại nặng và chất hữu cơ khó phân huỷ, các chất này sẽ tích tụ trong cơ thể, làm hỏng gan, thận, xương hoặc gây ra các hậu quả khác như làm suy giảm khả năng miễn dịch, gây ung thư, sinh con quái thai, biến đổi gene...
Tại cuộc họp Uỷ ban Bảo vệ Môi trường lưu vực sông Cầu tổ chức ngày 29.9 tại Vĩnh Phúc, hiện có khoảng 800 cơ sở có nguồn thải ra lưu vực sông Cầu, chủ yếu từ khai khoáng và tuyển quặng, bên cạnh đó, nằm trên lưu vực sông Cầu còn có khoảng 200 làng nghề các loại chủ yếu tập trung ở Bắc Ninh và Bắc Giang, phần lớn nước thải không được xử lý, xả trực tiếp ra sông vào lưu vực sông Cầu.
Trong khi đó, theo đánh giá của các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức khoa học, do khai thác không hợp lý và sử dụng tài nguyên thiên nhiên không bền vững nên lưu vực sông Cầu đang suy thoái và ô nhiễm nghiêm trọng.