Thiếu và yếu

Theo báo cáo thường niên DNVN 2007 của Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), LĐ DL có chuyên môn hiện nay chiếm khoảng hơn 40% trong tổng số LĐ trực tiếp, số còn lại chuyển từ các ngành khác sang, không qua đào tạo và bồi dưỡng. Trong đó, LĐ DL có trình độ ĐH và sau ĐH chiếm tỉ lệ quá thấp so với nhu cầu thực tế với khoảng 3% trong tổng số nguồn nhân lực chung.

Nguồn LĐ trình độ trung cấp và sơ cấp vẫn chiếm tỉ lệ khá cao, từ 72 - 85%, đặc biệt là trong các chuyên ngành như nhân viên buồng, bar, bàn, bếp... Xét từng lĩnh vực chuyên môn, tỉ lệ LĐ sử dụng thành thạo từ hai ngoại ngữ trở lên chỉ có 28%, đa phần chỉ sử dụng được một ngoại ngữ.

Đối với LĐ DL gián tiếp (LĐ cung ứng, hỗ trợ các hoạt động trực tiếp phục vụ khách DL) thì LĐ có trình độ sau ĐH chỉ chiếm 0,2%, trình độ ĐH, CĐ là gần 13%, trong khi LĐ trình độ dưới sơ cấp chiếm đến hơn 53%. Thạc sĩ Vũ Quốc Trí - GĐ Dự án phát triển nguồn nhân lực DLVN nhận định: "Đặc thù của ngành DL là tính liên ngành và tính xã hội hóa cao. LĐ ngành này cần được đào tạo không chỉ về chuyên môn DL mà còn nhiều chuyên môn khác như: Văn hóa, ngoại ngữ, kinh tế, tài chính... Chính vì vậy việc đào tạo đội ngũ nhân lực hoàn thiện về trình độ chuyên môn không phải là điều dễ dàng".

Chủ động hợp tác với DN

Trong quá trình đào tạo, Trường Cao đẳng nghề DL Huế đã lựa chọn một giải pháp khá trọng tâm là mở rộng hợp tác với DN theo hình thức các hợp đồng DL. Hiện trường đang ký kết với 12 DN tại TP.Huế thực hiện thí điểm chương trình đào tạo thực hành cho HS của trường tại DN. Hiệu trưởng - TS. Trần Thị Mai cho biết: "Chất lượng đào tạo của các hợp đồng bước đầu thỏa mãn yêu cầu của các DN. Sự hợp tác này không chỉ giúp DN có cơ hội lựa chọn LĐ giỏi mà còn tạo điều kiện cho học viên có được nguồn tuyển chọn LĐ phù hợp, đáp ứng từng loại hình công việc và giảm chi phí đào tạo sau khi được DN tiếp nhận".

Về lâu dài, phát triển chất lượng nguồn nhân lực ngành DL vẫn không nằm ngoài giải pháp đào tạo, đặc biệt là năng lực đào tạo của hệ thống cơ sở đào tạo du lịch cả nước. Theo thạc sĩ Vũ Quốc Trí, quá trình nâng cao năng lực đào tạo tại các cơ sở cần được quan tâm mạnh hơn, nhất là cơ sở vật chất phục vụ đào tạo, trình độ chuyên môn, ngoại ngữ của giáo viên cũng như sự kết hợp đào tạo giữa các cơ sở trong và ngoài nước.

Việc kết nối với các tổ chức quốc tế trong quá trình đào tạo nhằm huy động tối đa nguồn tài trợ vẫn là yếu tố mang tính chiến lược như: Các hoạt động trao đổi giáo viên, học sinh, giáo trình, sử dụng đội ngũ chuyên gia quốc tế... "Nhân lực du lịch VN không chỉ hoàn thiện về trình độ chuyên môn mà còn phải sẵn sàng tham gia vào quá trình phân công LĐ ngành du lịch quốc tế. Để đạt được yêu cầu của hội nhập, tiêu chuẩn trình độ đào tạo nguồn lực du lịch VN cần được sự thừa nhận của quốc tế và khu vực" - thạc sĩ Trí khẳng định.